+1 əjdaha
1. Bir qorxuya qalib gəlməyin ən yaxşı yolu ona yavaş yavaş yaxınlaşmaqdır. Kiçik dozalarda.. Şüurda yavaş-yavaş həyata keçirmək və görürsünüz ki, bəzən yaxınlaşanda artıq o qorxunun özü belə qalmayıb.Beyinə o qorxu ilə bir anda qarşılaşdıqda nəzarəti itirməməsi üçün az-az adaptasiya vermək lazımdır.
Yəni məqsəd, qorxunu “öldürmək” yox, onunla otura bilməkdir. Onda özü sönəcək..
Soyuq dənizdə üzmək istəyirsənsə, soyuq duş almağı öyrənməlisən.
Datedə istədiyini yemək istəyirsənsə, əvvəl tək olanda yemək
sonra yaxın dost yanında
sonra daha rahat bir görüşdə
sonra isə daha “təzyiqli” date mühitində yeməlisən. Bu səni addımlarında daha özündən əmin edəcək.
Birini itirməkdən qorxursansa və ya hiss edirsənsə (gələcəkdə baş verə biləcək hadisələrə görə təxmini narahatlıq) hər keçən gün bunun şüurunda olub özünü hazırlamalısan. Beyin bu qorxunu “real təhlükə” kimi qəbul edəndə stress, həyəcan və bəzən müdafiə mexanizmləri (məsələn, aşırı qoruma davranışı) ortaya çıxa bilər. Amma ən doğrusu, qorxunu qəbul etmək və ona qarşı düşüncəylə məşq etməkdir. Sakit və balanslı şəkildə, panikaya çevirmədən.. bunu idarə edə biləcəyinə inanmaq..
Valideynlərini itirməkdən qorxursansa əvvəla bu qorxunu və normallığını qəbullan. Valideynlərinlə keyfiyyətli vaxt keçirərkən onları sevdiyini və dəyərləndirdiyini təsəvvür et. Başqa bir deyişlə, onların yanında olduğun anda birgə keyfiyyətli vaxt keçirin. Bu, beynin “təhlükə” siqnalını azaltmağa kömək edir.
Birinin başqa bir şəxs qarşısında danışmaq qorxusu varsa, əvvəl tək dost önündə, sonra kiçik qrupa, sonra böyük auditoriyaya danışmalı, eyni prinsip.
Yüksəklikdən qorxursansa eyni şəkil, evdə yüksək rəflərə baxmaq, yüksəkliyə alışmaq, sonra evin pilləkənləriylə yuxarı qalxmaq hündürlüyü sezmək, bir parkdakı təpəyə çıxmaq, ardı ilə binanın 3-cü 4-cü mərtəbə balkonundan izləmək və ardı ilə daha yuxarı yerlər..
Bu, həm fiziki, həm emosional, həm də sosial qorxular üçün eyni prinsiplə işləyir.
Anlıq özüm kəşf etdiyimi düşünsəm də,
Buna psixologiyada "ekspozisiya" deyirlərmiş. Psixoloji fayda olaraq isə,
Qorxuya tədricən alışmağın özünə inamı artırmaqla, həyəcanı və stressi idarə etməyi öyrətdiyi və qorxunun qarşısında təmkinli qalmağa kömək olduğu deyilir.
Ekspozisiya yalnız qorxular üçün deyil, narahatlıq yaradan vərdişlər, sosial bacarıqlar və özünə inam artırmaq üçün də işlədiyini onsuz nümunələrlə göstərdim.
Əlavə olaraq, məsələn: yeni iş mühitinə alışmaq, ictimai çıxışlar, yeni hobbiləri yoxlamağa da faydalıdır.
Bonus: Qorxu ilə real qarşılaşma öncəsi gözlərini yumub hadisəni başdan sona təsəvvür etmək faydalıdır. Beyin bunu real hadisə kimi qəbul edir və bədən reaksiyalarını (nəfəs alma, ürək döyüntüsünü və s ) bir az idarə etməyə kömək edir. Sadəcə psixolojik deyil, fizikən də idarə qorxu ilə üzləşməkdə əsasdır.