Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

4. tualet meselesine bir biz, bir de hindliler ehemiyyetsiz, ikrah doğuran, haqqında danışmağa layiq bilinmeyen bir şey kimi baxırıq.
hindlilerde hetta bu işe yalnız müeyyen kasta baxa biler. tikilmesi, temizliyi ve sair meselelerine. qalan kastalar üçün bu, loru dilde desek, "zapadlodur".
ona göre de bizde ve hindistanda murdarçılıq baş alıb gedir. hetta en bahalı restoranların tualetleri şerqi avropanın bazar-vokzal qelyanaltılarının tualetlerinden natemizdir.
sumqayıt şeherinin ğözel ve böyűk bulvarı var. sıxlığı tebii meşe sıxlığı qederdir. 80-ci illerin sonundan bu yaxınlara qeder şeherin tualeti rolunu oynayırdı. iyden gözel bulvarımıza yaxınlaşa bilmirdik.
ne qeder bu meseleye lağllağı ile, meşede böyüyen insan psixologiyası ile yanaşacağıq, daha derinden hindistana çevrileceyik. (c)

6. alman tuvaletlerinde nəcisin axıb getdiyi bölüm (deşik) tualetin ön tərəfindədir və hər alman səhər vaxtı tualetə getdiyində nəcisinin tualetin arxasında gözlədiyini bir müddət görmək məcburiyyətindədir.bu da alman ənənəsində bir səhər ritualına yol açmışdır . hər alman səhər vaxtı nəcisini araşdırır , iyləyir və bir xəstəliyinin olub olmadığına baxır . bu adəti almanların hər mövzuda dərin və uzun düşünmə adətinə , metafizikaya və fəlsəfə marağına bağlaya bilərik.
fransız tuvaletlerinde isə dəlik tualetin arxasındadır və işin bitdiyi an suyla dərhal axıb gedmeyi fransaya xas inqilabçı dəqiqliyə bir işarədi . fransız siyasəti inqilabçı dəqiqlik və aktuallığıyla seçilir , bu da tualet arxitekturasına belə əks olunub.
anqlosakslar ənənə isə iqtisadi rasionalizmi təmsil edir; bu mülayim bir ənənədir və şüurlu şəkildə orta yolu tapmağa çalışır həmişə . ingilis tuvaletlerinde isə tualetin içində su var və nəcis daima gözdən uzaklaşmadan əvvəl bu suyun içində üzür. sanki ingilis bu mövzuda belə , " orta yol görəsən nədir , şüurlu olan nədir ? " deyə düşünmə müddəti istəmiş kimidir.
zizek'e görə avropanı avropa edən bax bu üçlüdür ; yəni metafizik və fəlsəfə ( almaniya ) , inqilabçı siyasət ( fransa ) , iqtisadi liberalizm və rasionalizm ( ingiltərə ) . bu üçlünün hər dövlətin tualet mədəniyyətinə əks olunması da yuxarıda izah etdiyim şəkildədir .