Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

1. sındırılması, məhv edilməsi gərəkən ilk tabu. əxlaq cəmiyyətin yüklədiyi bir tabudur. adada böyümüş bir uşaqda əxlaq olmur, ama əxlaqsız da olmur, çünkü əxlaq cəmiyyətin yaratdığı bir uydurmadır. cəmiyyət olmasa əxlaq da olmaz, əxlaq olmayanda isə 'əxlaqsızlıq' deyə bir tabu da olmaz. əxlaq insanın təbiətində olmayan xüsusiyyətdir, sonradan qazanlır, doğulan uşağa ailəsi tərəfindən məsələn, əxlaq sizi saxtalaşdırır. çünkü o deyilsiniz siz, içinizdən etmək istəmədiyiniz şeyləri etdirir, çünkü sosyal varlıq olduğunuz öyrədilib. buna görə də tanıdığınız bütün "əxlaqlı" ziyalılara, yazarlara, aydın insanlara nifrət edə bilərsiniz, çünkü ən böyük əxlaq onlardadırsa ən saxta insanlar da onlardır elə, ikiüzlüdürlər. əxlaq buna vadar edir. olmadıqları insanlardırlar, səmimi deyildirlər, səmimiyət nisbi qavramdır, olmayan qavramdır. dolayısıyla onlar yalançıdırlar. qırın əxlaq tabularınızı.

2. etalonu din olmayan, hələ islam dini heç olmayan normlar bütünüdür.
misal, islama görə əxlaqsızlıq yuvası olan normal şərtlər altında qəhbəxana əxlaqsızlıq yuvası deyildir.
əxlaq, bir dinə sığdırıla bilinməyəcək qədər geniş, və yenə din kimi bir nağıllar silsiləsinə əsaslanmayacaq qədər dərin mövhumdur.

azərbaycanda isə əxlaqın etalonu üçdür;
-dini normlar
-təsbeh qaqaş panyatkası normları
-camaat nə deyər normları