★ wiki yazar
blok  başlıqlarını gizlət  postları gizlət
bütün zamanlarda yazdığı ən əjdaha entrylər:

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

acı uşaqlıq xatirələri +250 əjdaha

xəstə bacımın olmasıdır. göz xərcəngi. doğulduğu günü indiki kimi xatırlayıram. böyüməyini unutmuşam. xəstəliyini kəşf eləməyimizi də xatırlayıram. indi deyəsən elektronikləşdirilib hamısı amma o vaxtlar uşaqlar üçün poliklinikalarda bir dəftərçə açılardı. uşaq bütün yoxlanışlardan keçməli, peyvəndlər vurulmalı və bilgilər, qeydlər bu dəftərçəyə yazılmalı idi. anam, mən və bacım üçümüz getmişdik xəstəxanaya. hər həkimdən keçirdik, amma göz həkimi biraz duruxdu. anam belə indiyə kimi bacımın gözündə problemi tutmamışdı deyəsən ya da elə məhz buna görə təkidlə göz həkiminin yanına getmişdik. dəqiq yadımda deyil. həkim bacımın gözünə baxdı, duruxdu. hansısa böyük xəstəxanaya ya da diaqnoz instituduna yönləndirmə kağızı yazdı. evə gələn yolda anam biraz şüphəli idi, qorxurdu. sonra atam gəldi, xəbəri öyrəndi. həmin gün ya da növbəti günlərin birində getdik o deyilən yerə. mən aşağıda gözlədim. bunlar üçü girdilər içəri. arada bir atam yanıma gəlib gedirdi. bir-iki saat sonra gördüm ki, atam qucağında bacım, yanında anam gəlir. dalaşıblar həkimlərlə. həkimlər xərçəng olduğunu başa düşüb, bizimkilərə soruşmadan narkoz vurmuşdular uşağa ki, gözünü götürməliyik. biz də kasıb ailə. əməliyyat barədə düşünmək, borca zada girmək üçün ən azı bir ay vaxt lazım idi. nəysə o dəhşətli gündən sonra vəziyyət nisbətən sakit oldu. əslində mən də doğulanda xəstə idim. mənimlə də eyni şey olmuşdu, həkimlər dayanmadan əməliyyat deyirdi amma yaşadım. atamgil buna güvənərək bacımı əməliyyat etməməyə qərar verdilər. heç sonradan həkimə getdiyimiz yadıma gəlmir.
bir səhnə yadımdadı. anam, mən və bacım balkondan həyətə baxırdıq. anam sakit, rahat və güclü bir qadına yaraşar bir şəkildə mənə aptekdən sarğı binti almağımı tapşırdı. bacımın gözünü örtmək üçün. mən hiss eləməmişdim amma artıq gözlə seçilirmiş. elə həmin gün üçümüzün bir yerdə oynaması yadımdadı. nəsə oldu mən bacımın üstünə qışqırdım. anam və bacım səbrlə, sevgi ilə məni yola verdilər. bu məni daha da qıcıqlandırdı, daha da səsimi atdım başıma. amma onlar yenə eyni cür reaksiya verdilər. anam sanki nə olacağını bilirdi, güclü olmağa çalışırdı. hirslənməməyə, içindəkiləri bizə hiss elətdirməməyə çalışırdı. üzündəki o qəmginliyi sözlə ifadə eləyə bilmirəm. hər şey romantizm cərəyanında yazılmış roman kimi idi. anam və bacım mütləq yaxşı qəhrəmanlar, mən isə mütləq pis qəhrəman idim. o oynayanda çıxardığım "oyundan" əvvəllər də çox eləmişdim. indi yadıma düşəndə özümə nifrət eləyirəm.
bacımın ölümünə bir ay qalmış ailəcə yığışdıq kəndə getdik ki, bəlkə uşağa yaxşı təsir eləyər. yaz idi deyəsən amma hələ yaz olduğu hiss olunmurdu, soyuq idi. mən yanlarında deyildim amma bibimin danışığından eşitmişdim ki, anamla bacımı həyətdə gəzdirəndə uşaq "yenə işıqları söndürüblər" deyibmiş. ordan anlıyıblar ki, artıq o biri gözü də fəaliyyətini dayandırıb. içim darmadağın oldu. elə bir neçə gün sonra da ağlaşma quruldu...
anam əvvəlcə həyəcanla bacımı ayıltmağa çalışdı. kövrələrək onu çağırırdı. hər çağırışından sonra daha çox həyəcanlanır, daha çox qorxuya düşürdü. sonra məni ayırdılar onlardan. başqa otaqda idim. anamın səsini eşidirdim. qucağında körpəsi ayaq üstə durub ağlıyırdı. ətrafındakılar da kişili qadınlı hamı ağlıyırdı. atam orda deyildi deyəsən. evdən çıxıb getmişdi. yəqin dözə bilməmişdi. dəhşətli gün idi. indiki kimi yadımdadı. amma ən dəhşətlisi o idi ki, mən uşaq idim. başa düşmürdüm. heç bacımın öldüyünü də anlamamışdım. bəlkə də tanıdığım insanlardan ilk öləni o idi ona görə. hələ ölümün nə olduğunu bilmirdim. amma anlamaq istiyərdim. o otağa girib "ağlama, anam!" "sən ağlama" qışqırıb, anamla bir yerdə ağlaya bilərdim. amma mən onda yan otaqda ağlaşma səsindən narahat olan götü poxlu gijdıllaq idim. yalnız növbəti gün anladım. bibim mənim paltarımı dəyişdirirdi deyəsən. soruşdum ki, bacım hardadı. kövrələrək "sən onu bir də görməyəcəksən" dedi. onda anladım. amma necə reaksiya verəcəyimi bilmirdim. dəfn mərasimində belə olmadım deyəsən. nə önəmi var ki onsuz da.
illər keçdikcə, biraz yaşa dolduqca, anamı gizlicə bacımın əşyalarına baxmasını, onları iyləməsini gördükcə söhbəti tutdum. atam, 20 ilin siqaret çəkəni o gündən sonra bir də dodağına siqaret qoymadı. günə iki paçka çəkirmiş. ondan sonra hər gün 1 kg alma alıb gəlməyə başladı. siqaretin puluna. bir müddət sonra bacıma aid hər bir şeyi evdən yox elədik. qəbrinə də getmədik. daha sonra başqa bacım doğuldu. ailəm yavaş-yavaş unutmağa başladı ya da unutmağa başladığını göstərməyə çalışdı. amma məncə bu hadisə anamda ciddi qorxu yaratdı. üstündən 10 ildən çox keçəndən sonra bu biri bacım bir gün bərk xəstələndi. əvvəlcə normal xəstəlik kimi görünürdü amma biraz kəskin idi. bir gecə bacım yuxudan duranda anam onu qucağında qonaq otağına gətirdi. evdə üçümüz idik. atam hardasa uzaq yerdə idi. artıq gəlməsi üçün zəng eləmişdik amma gəlməsi 1-2 saat çəkərdi. anam bacıma su içizdirmək üçün danışdırmağa başladı. bacım qətiyyən reaksiya vermədi. gözləri açıq idi, nəfəs alırdı amma deyilənlərə reaksiya vermirdi. sanki heç danışmırmışıq kimi. anamın səsindəki həminki qorxunu bir də hiss elədim. bacımı qucaqlıyıb mənə "(......), bir şey elə. oğlum yalvarıram bir şey elə. qonşuları çağır" mən də asosiallığımdan, utancaqlığımdan atamı gözləməyi təklif elədim. anam dediklərini yenə təkrar elədi. daha titrək, daha kövrəlmiş səslə. bəxtimdən bacım danışmağa başladı. anamı qucaqladı. yazıq qadının gözündən yaş gəlirdi artıq. nəysə ki, atlatdıq bunu. indi hər şey yaxşıdı. amma vəfat eləyən bacımın buraxdığı izi anamda yenidən gördüm.
yaxın 3-4 ilə qədər hər yatanda yaradandan bacımın ruhunu şad eləməsini istiyirdim. sonra o da yadımdan çıxdı. indi necə yadıma düşdü bilmirəm. bira.fmdə mahnıya qulaq asırdım. qızın üzü də yadımda deyil, çoxdan unutmuşam. 3-4 yaşlı qız uşağı həmişə çox gözəl olur. elə ən şirin, ən istəməli, oynatmalı vaxtında da öldü. ömrünün baharında. bir fidan idi o. elə adı da elə idi, fidan. adının mənasını da ölümünə az qalmış öyrənmişdik. bilmirəm bir körpənin göz xərçəngi ilə doğulması hansı məntiqə sığır? hanı ədalət? səbəb məqsəd nədi bunda?
son olaraq: sokayım sınavına

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

öyrənildiyində təəccübləndirən məlumatlar +75 əjdaha

bir kağızı 50 dəfə qatladıqda qalınlığının yerdən günəşə qədər olan məsafəni, 100 dəfə qatladıqda isə bir neçə milyard işıq ilini ötməsi. aqressiv girişdən sonra nə sərsəmlədiyimi izah edim. bu qüvvət funksiyasının nələrə qadir olduğunu göstərir. bir kağızı ikiyə qatladıqda, onun qalınlığı iki dəfə artmış olur. ikinci dəfə qatladıqda isə, qalınlığı 2 dəfə artır, 4 kağız qalınlığı olur. növbəti dəfə qatladıqda 8 kağız qalınlığı olur. 2^1=2, 2^2=4, 2^3=8 ... və s. yəni kağızı n dəfə qatlayırsınızsa onun qalınlığı 2^n dəfə artmış olur. elə möcüzə də məhz bu qüvvət funksiyasındadır. qalınlığı təxminən 0,1 mm kimi qəbul edəcəyimiz kağızda ilk 4-5 qatlayışda bir şey hiss etmirsiniz. amma 5-ci qatlayışda yarım cm olan kağız, bir növbəti qatlayışda bir cm olur. bir növbətidə 2 cm. yəni 0,1 mm olan kağızın qalınlığı 200 dəfə artır. düzdür, əslində sadəcə 2^7=128 dəfə artıb, amma arada boşluqların sayəsində 200 dəfəyə kimi artmış görünür. indi a4 vərəqi ilə, nə əziyyət çəksəniz də, 7-dən o tərəfə keçməyəcəksiniz, bəlkə 8 amma çox yox. daha çox qatlamaq üçün daha böyük kağıza ehtiyacınız var, yoxsa bir a4 kağızı ilə təbii ki, yerlə günəş arasında körpü qura bilməzsiniz. nəysə, hesab edək ki, kifayət qədər böyük kağızımız var və qatlanması bizim üçün bir problem deyil. onda 10 dəfə qatlasaq artıq 2^10=1024 alırıq ki, bu də 0,1mm-lik kağızda 10cm deməkdir. 15 dəfə qatlamaq artıq 3 m deməkdir. 20 dəfə qatlamaq 104 m. 30 dəfə qatlamaq 107 km. nəhayət 50 dəfə qatlasaq kağızın qalınlığını 10^15 dəfə artırmış oluruq ki, bu da 0,1mm kağızda 100 milyon km deməkdir. 100 qatlayışda bu 10^30 dəfə artmış qalınlıq deməkdir. 10 milyard işıq ilinə bərabərdir. yalnız müşahidə edə bildiyimiz kainat bu ölçüdədir. bəlkə də heçkimə qeyri adi gəlməyəcək. amma hesablama eləmədən 100 dəfə kağız qatlamaq mənə adi gələrdi. nə də olsa 5-6 dəfəsi üçün bir dəqiqədən az vaxt sərf edirik. indi isə yox.
çox bekaram deyəsən.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

həyatdan bir anda soyudan şeylər +68 əjdaha

hələ də eşşək boyda qızlarını döyən ataların var olması. göt qorxusundan, söz gələcək qorxusundan canlar incidən valideynlər. döymək fizioloji travma verə bilər, amma psixoloji travma verməsi 100%-dir. nəticədə bir yığın embesillər yaranır. təbrik eliyirəm, batın yaratdığınız bataqlığın içində. özünə kişi deyən bədbəxt bir neçə qadına yeməyə çörək verir deyə elə bilir onların sahibidir. bunun günahı qadınların özündədi. sözüm o işi gücü ər gözləmək olan gijdıllaqlaradı. siz cəmiyyətin içinə pox qoymusunuz və pox qoymağa da davam edirsiniz. götünüzü tərpədib qarnınızı doyuracaq bir iş görmürsünüz. gözləyirsiniz ki, hansısa debil gəlib sizin pulunuzu verib alacaq. sonra da o debilin qulu olmağa razılıq verirsiniz. təki sizin rahatlığınızı pozmasın, götünüzü çox tərpətməyə qoymasın. iyrənirəm. elə siz, əslində heç bir hörmətə layiq olmayan bədbəxtlər, öz gücünə ayaq üstə qalan qadınları sistematik olaraq gözdən salmısınız. bazarınızı öldürməsinlər deyə. öz uşaqlarınızı da bu yolla böyüdürsünüz. tapmısınız axı. sistemdə bug tapmısınız. yoxdan bir dəyər yaradın. bakirəliyi deyirəm. sonra da 18-20 yaşlarına gəlmiş özünüzə bənzər iyrənclərinizi çox dəyərli bir poxmuş kimi sırıyın o biri debillərə. nəticədə onlar da həşərat kimi varlıqlarını sürdürməyə davam eləsin. başa düşürəm, kim axı eşşəyinin yükünü bölüşdürmək istəyər. yəni kişinin işləyib səni yedirməsi əladı. amma ay bədbəxt çürüdürsən cəmiyyəti. təkamülü, inkişafı dayandırırsan. siz bakirəsiz deyə özünüzü bir pox sayırsınız, o debillər də bir bakirəni yedirdə bilirlər deyə özlərini bir pox sayırlar. sonra da bir iki dənə embesil doğun sizdən daha mübarək adam olmasın. oysa əgər siz ayaq üstə qalmaq üçün götünüzü tərpətsəniz, o biri debillər də başa düşəcək ki, sizə sahib olmaq üçün sadəcə bir qarın çörək bəs deyil. cəmiyyəti kişilər irəli aparır. amma kişilərin enerjisini qadınlar idarə edir. yəni nə qədər ki, siz bir parça çörək, isti otaq və televizor üçün həyatınızı qul olaraq keçirməyə razısınız, o seriallarda görüb axıtdığınız kişiləri realda görməyəcəksiniz.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

ana +56 əjdaha

(baxma: cavabsız sevgi)
(baxma: inadkar sevgi)
(baxma: səbəb-nəticə əlaqəsinin göt olduğu anlar)
bura gələndən bəri həftədə bir-iki dəfə mənə mesaj yazardı. standart mesajlar "oğlum necəsən?" ya da bir işim düzgün gedəndə "qoy həmişə bəxtin belə gətirsin" kimi. mən də standart qısa cavablar yazırdım. dünən skype`da danışanda dedi ki, "sən mənə mesaj yazanda elə sevinirəm ki" utancaq bir gülüşlə dedi. nəyə görəsə kimdənsə xoşu gəldiyini etiraf edən yeniyetmə, cavan bir qız ağlıma gəldi. məncə bir qadın ancaq elə vəziyyətdə o cür utanaraq gülür. mənsə eşşəyin biri. uşaqlıqdan hisslərini gizlətməkdə orospulaşmış bir adam. heç bilmədim nə deyim. sonra dedi "mənə facebookda yaz da. nə elədiyinə baxmıyacam söz verirəm. ancaq vaxtın olanda arada mənə yaz." daha bir əclaflığım yadıma düşdü. 3-4 ay əvvəl mənə demişdi ki, "mənə öyrət facebook`a girməyi. görüm orda nə iş görürsən." mən də bir təhər boyun qaçırdım. sonra gördüm özü girib mənə dostluq da göndərib hələ. sonra yazıq arvadı bloka atdım. bəhanə olaraq da dedim ki, "bəs istəyirəm orda azad olum, nə elədiyimi görməyəsən." ola bilsin ona görə dünən yuxarıdakı cümləni deyib. nəysə də skype-ı söndürəndən sonra adam istər-istəməz fikirləşir ki, niyə axı? insanı belə sadəlöv, uşaqca hərəkət eləməyə məcbur eləyən hiss bu qədər mi güclüdür? deyirsən tamam mən də arada bir qıza vurulanda belə dəliliklər eləyirəm, amma day bir ömür boyu yox da. bir müddətdən sonra qarşımdakının maraqsızlığını görüb qürur hissimə təslim oluram. anamda bu baş vermir. ona görə də => (baxma: səbəb-nəticə əlaqəsinin göt olduğu anlar)
həmişə bir qadının qəhrəmanı olmaq istəmişəm. hamı üçün olmasa da kiminçünsə ən yaxşı olmaq istəmişəm. istəmişəm ki, bir qadın mənə heyrətlə, çəkinərək, biraz da asılı olduğunu başa düşərək baxsın. nə demək istədiyimi təxminən başa salım. məsələn bir qız dostunuz nəyləsə problemləri olanda və sizdən bunu həll etməyinizi xahiş edəndə sizə təxminən belə baxışlarla baxır. siz heç ona fikir verməyib, cool hərəkətlərlə problemi həll edirsiniz, xarizmanız zirvələrdədir. o isə həyəcanlı şəkildə, qorxaraq, sizə ehtiyacı olduğu ilə barışmış bir vəziyyətdə sizə baxır. istədiyim baxışlar təxminən belə şeydi. onlar üçün nələri verməzdim. amma bir qadınla nələr yaşayasan, onun üçün nələr edəsən ki, onun həyatında ən yaxşı olasan, sənə həmişə belə baxsın. qadınlar rahatlıqla obyektiv olmaya bilirlər. gözlərinə girəndən sonra sizi ən yaxşısı hesab etməyə davam etmələri çox asandır. amma problem bundadır ki, mən anam üçün heçnə eləməmişəm. yazıq qadın elə bilir ki, oğlu dahidir. elə bilir ki, bütün dünya oğlunu hələ kəşf etmədiyinə görə peşman olmalıdır. hərdən söhbət qızlardan gedir. atam deyir kristina* kristina, avropa qadınlarının ümumiləşdirilmiş adıdır. ruslarda nataşa olan kimi necədir? mən də bir təhər yola verirəm, deyirəm kristina neyniyir e sənin oğlunu. anam o dəqiqə başlayır, "minnətləri olsun. gül kimi oğul yetişdirmişəm. heç lazım da deyillər"
belə çox xırda şeylərdi əslində. yazmaqda məqsədim anaların necə saf, uşaqca hərəkətlər eləməyə, sözlər deməyə qadir olduğunu göstərməkdir. qarşılıqsız olaraq, bezmədən. çox inadkardılar. adam özündən utanır qarşılıq verə bilmir deyə.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

homoseksuallıq +56 əjdaha

2-3 həftədir hər bekar saatlarımda məni düşündürən zad. elə 2-3 həftə əvvəl bekar gecələrimin birində facebookda bir post gördüm. xəbərə görə afrikada bir neçə dişi aslan tapılıb ki, erkəklər kimi uzun yalmanlara sahibdirlər və onlar kimi həyat tərzi sürməyə başlayıblar. ehtimal olunur ki, erkək aslanların sayının azalması bu qəribə dəyişikliyə səbəb olub. başlıqda da yazılmışdı ki, "kim deyir ki, təbiətdə homoseksuallıq yoxdur?".
ağır təkamül travması aldığımı neçənci dəfədir yazıram sizlərə? mənim ağlıma o dəqiqə bəzi sürünənlərin cinsiyyəti dəyişdirə bilmələri gəldi. qarşı cinsin sayı az olanda, bu sürünənlər cinsi dəyişiklik keçirir və cinsi cəhətdən tam funksional olaraq həyatlarına davam edirlər. sürünənlərdən daha primitiv canlılarda da bu var məsələn balıqlar, suda quruda yaşayanlar və s.
indi aslanların bu cür dəyişiklik keçirməsi ağlıma bu ehtimalı gətirdi ki, belə bir davranış şəkli bugünkü məməlilərə kimi ötürülmüş ola bilər. baxmayaraq ki, tam funksional cins dəyişikliyi artıq fizioloji olaraq qeyri mümkündür.
indi söhbəti insanlara gətirəcəm. bu düşüncəmi artıq başqa yerdə bir dəfə yazmışam deyəsən. mənə görə insan populyasiyasında erkəklərin sayı dişilərin sayından təxminən iki dəfə az olmalıdır. yalnız bu halda cinsi-sosial münasibətlər normal axarına düşür. erkəklərin ovda, konfliktlərdə tələf olması bu say nisbətinin qorunub saxlanılmasına gətirib çıxarıb. indi modern dünyada kişilərin sayı təxminən elə qadınların sayına bərabərdir. əgər yuxarıda yazdığım nisbət insan populyasiyası üçün doğurdan da təbii haldırsa, onda modern dünyada ağır qadın qıtlığı var. və bəzi erkək fərdlərin özlərini dişi kimi hiss etməyə başlaması tamamilə normal və təbiidir.
verəcəyiniz ilk reaksiya "bəs lezbiyanlar necə?" olacaq bilirəm. ilk öncə bunu deyim ki, qadınların cinsi istəkləri kişilərinkindən qat-qat mürəkkəbdir və bir qadının cinsi arzularında kişilər olsa da yenə də bir qadınla birlikdə ola bilər. nə demək istədiyimi bir misal əsasında açıqlayım. bir veriliş var idi. bir feminist qadın, kişiləri başa düşmək üçün ömrünün bir ilini kişi kimi keçirir. xarici görünüşünü, dostlarını, davranışını dəyişir. və bir neçə qadın ilə görüşməyə cəhd edir. bu görüşlərdən bəziləri hətta uğurlu alınır və qarşısındakı qadınlar bununla birlikdə olmağa razılıq verir. son anda onlara əslində qadın olduğunu açıqlayır. və möcüzə baş verir. bir çox qadın fikrini dəyişdirmir. onlar hələ də onunla birlikdə olmağa razılıqlarını bildirirlər. belə bir hal çox az kişidə rast gəlinər. qadın üçün seks və intim münasibət beyində baş verən bir şeydir və kişilərdəki qədər sadə bir fenomen deyil. məhz buna görə yuxarıda bəhs etdiyim nəzəriyyəmin lezbiyanların varlığı ilə təkzib edildiyini düşünmürəm.
mövzuyla bağlı məni narahat edən bir məsələ avropa və amerikanın siyasi arenada bu insanlardan istifadə etməsidir. azadlıq vəd edən tərəf olma məcburiyyəti, sanki qərbi rəqib tərəflərdə çatışmayan azadlıqlar axtarıb tapmağa vadar edir. digər ölkələrdəki homoseksualların vəziyyəti şişirdilir acınacaqlı halda təsvir olunur. eşidən deyər ki, rusiyada bir-bir evlərə girib homoseksual tutan kimi diri-diri yandırırlar. istənilən qrupda mən homoseksualam desəniz sizə qarşı antipatiya yaranacaq. çünki nə etsəniz də, dünyanın əksəriyyəti heteroseksualdır. və hər bir insanın özündən fərqli olan birini diskriminasiya etmək instinkti var. buna qarşı heç nə edə bilmərik. əgər biz homoseksualların diskriminasiya olunmasına qarşı mübarizə aparmaq istəyiriksə, onda bənzərliklərə fokuslanmaq lazımdır, fərqlərə yox. avropanın fəxrlə şərqin gözünə soxduğu lgbt paradları, proud to be gay sloganları tamamilə tərs reaksiya verir. rusiyada və ya azərbaycanda homoseksualların edə bilməyəcəyi tək şey əslində o paradlar və o sloganlardır. axı işə, ya universitetə girəndə kimdən cinsi orientasiya soruşulur? dost arasında deməyə utanılır? hər şey necə deyərlər kruqdan asılıdır. yenə deyirəm, hətta almaniyada belə öz dostlarınıza mən homoseksualam deməklə risk edirsiniz. mənə görə qərb lgbt-dən istifadə edərək siyasi rəqiblərinə necə deyərlər pressing tədbiq etmək istəyir. bu məncə iki üzlülükdür.
gecəniz xeyirə.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

həyat +51 əjdaha

qidalanmaq, özünü orqaniyasiya etmək, çoxlamaq ölmək kimi fəaliyyətlərin toplusuna deyilir. nəyisə yaddan çıxarsam qınamayın. həyatın tərifini vermək olduqca çətindir. həndəsədə nöqtənin tərifini vermək kimi. schrödinger həyatın tərifini belə vermişdi, "canlılar nizamsızlığa və tarazlığa parçalanmanın qarşısını alır." nəzəri fiziklər ümumiləşdirilmiş tərif verməkdə ustadırlar gördüyünüz kimi. termodinamikanın ikinci qanuna görə təbiətdəki bütün proseslər nizamsızlığın çox olduğu, tarazlığa doğru baş verir. yəqin ki, nizamsızlıq və tarazlıq sözlərinin bir-birinə zidd olduğunu düşünəcəksiniz. amma elə deyil. bir qab düşünün ortasında istiliyi keçirməyən bir pərdə var. qabın sol tərəfindəki mayenin temperaturu 30 dərəcədir. sağ tərəfindəki maye isə 70 dərəcə temperatura malikdir. burda biz nizamlı bir sistem yaratmışıq. bütün "soyuq" molekulları sol tərəfə, "isti" olanları isə sağa yığmışıq. nizam məhz budur. sonra pərdəni götürürük. aydındır ki, mayelər qarışacaqlar və bir orta temperaturs 50 dərəcə selsiyə sahib olacaqlar. bu prosesdə nə baş verdi? bizim əvvəlcədən yaratdığımız nizam get-gedə pozuldu, molekullar indi qabın özlərinə aid hissəsində yox, təsadüfi bir yerdə qərar tutdular. proses nizamsızlığın artdığı istiqamətdə getdi. nəticədə tarazlıq yarandı. təbiətdə də bu proses gedir. baş verən bütün proseslər kainatdakı böyük tarazlığa doğru aparır indi qayıdaq həyatın tərifinə. schrödinger deyirdi ki, canlılar bu prosesin qarşısını almağa çalışırlar. məsələn canlılar təbiətdə bərabər paylanmağa çalışan* burda istəkdən söhbət getmir. qida maddələrini müxtəlif molekulları, ya da elə suyun özünü öz bədənlərində toplayırlar. bir növ nizam yaradırlar. özlərinin kopyalarını çıxarıb, bu nizamı yaymağa çalışırlar. bu o deməkdir ki, həyatın varlığı termodinamikanın ikinci qanununu pozur? əsla. canlılar nizam yaradarkən əlavə enerji xərcləyirlər, nəticədə kainatın nə vaxtsa əldə edəcəyi böyük tarazlıq daha da sürətlə yaxınlaşır. bunu bir videoda daha anlayışlı şəkildə başa salmışdılar. deyir təsəvvür edin ki, yükləmələr qovluğunuz kainatdır. əvvəlcə boş olan qovluq zamanla xaosa çevrilir. siz enerji sərf etməklə bu qovluğu yenidən nizamlı edə bilərsiniz. canlılar da kainatla məhz bunu edirlər. yalnız əlavə enerji sərf etməklə!
deməli həyat təbiətdəki digər bütün başqa proseslər kimi termodinamikanın ikinci qanununu poza bilməz. ümumiyyətlə həyat təbiətdəki bütün başqa proseslər kimi, fiziki və kimyəvi qanuna uyğunluqlar toplusudur. canlıları cansızlardan fərqləndirən bir proses yoxdur. bütün canlılar hüceyrələrdən ibarətdir. bəziləri tək, bəziləri yüzlərlə, bəziləri isə milyonlarla hüceyrənin nizamlı fəaliyyəti nəticəsində "yaşayır". hər bir hüceyrə də dediyim kimi, fiziki qanuna uyğunluqlarla fəaliyyət göstərir. heç bir proses təbiət qanunlarına zidd şəkildə getmir. heç bir möcüzəvi qüvvə bu prosesləri lazım olan istiqamətdə yönləndirmir. bütün bu proseslər bənzər şərtlər yaradıldığında canlılardan kənarda, laboratoriyada da həyata keçirilə bilər. indi bir sual, həyatın ölü kainatdan fərqi nədir? bizim cansız saydığımız kainatda da qısa müddətli nizamlanmalar, çoxalmalar və ölümlər baş verir, məsələn ulduzlar. ulduzlar bir qaz buludunun nizamsız səpələnməsindən yaranır. bu qaz buludu öz cazibələri nəticəsində bir mərkəzdə sıx toplanır. sıxlıq müəyyən həddi keçəndən sonra bu mərkəzdə nüvə reaksiyaları başlayır və ulduz "doğulur". bir müddətdən sonra ulduz öz nüvə yanacağını sərf edib dağılır, yəni "ölür". onun dağıntılarının yerində ikinci nəsil ulduzlar doğulur. hər şey eyni qanunlara tabedirsə kainatdakı hər şey canlıdır, yoxsa hər şey ölüdür? bir canlının ölməsi nə deməkdir? onun bədəni artıq başqa qanunlarla idarə olunur? xeyir. yenə də təbii proseslər bədəndə fəaliyyətlərini davam etdirir. ölüm bir nöqtə deyil, uzun bir prosesdir, hansında ki bədəndəki hüceyrələrin birgə fəaliyyətini təmin edən nizam astaca pozulmağa başlayır. bu həqiqət xüsusən təcili yardım, xilas edici komandalarda yaxşı bilinir. belə komandalarda nə vaxt bir insanı ölü saymalıyıq deyə sual qoyulur ortalığa. bu sualın cavabı yoxdur. əvəzində işi asanlaşdıran sadə qaydalar müəyyən edilir. məsələn nəfəsi, ya ürəyi dayanandan 10 dəqiqə sonra ölü sayılsın kimi.
cənab schrödinger özünün "həyat nədir?" kitabında daha bir möhtəşəm sual verir: "əgər mənim bədənimdəki hər şey təbiətdəki qanuna uyğunluqlara görə baş verirsə, mən əlimi qaldıranda bu necə mənim iradəmlə baş vermiş ola bilər?" bir fikirləşin. siz əlinizi qaldırırsınız. belə çıxır ki, təbiətə hökm sürürüsünüz? qanuna uyğunluqları pozursunuz? axı bütün proseslər öz təbiətdəki axarları ilə baş verirsə, siz əlinizi qaldırmağa qərar vermiş ola bilməzsiniz! bu problemin cavabı məncə daha böyük bir problemə gətirib çıxarır. məsələ burasındadır ki, siz milyonlarla hüceyrədən ibarətsiniz. bu hüceyrələrin bir-biri ilə xəbərləşməsi, nizamlanması təşkilatlanması qolun qalxmasına imkan verir. indi başqa bir sual, əgər siz milyonlarla hüceyrənin birgə fəaliyyətindən ibarətsinizsə, burda "siz" deyilən şey hardadır və nədir?
bəs həyatın cansız kainat ilə əslində eyni olması onun dəyərini öldürmürmü? öldürür. amma həqiqət gözəl olmaq məcburiyyətində deyil. bəlkə də həyat kainatda yarana biləcək ən gözəl strukturdur. nəfəs almağımız, qidalanıb sıçmağımız yağışın yağması, vulkanın püskürməsi kimi təbiət hadisəsidir. ürəyin qanı damarlarımıza təzyiqlə vurması ilə, bir bıçağın dərimizi kəsməsi eyni qaydalar yığını çərçivəsində baş verir. keçirtdiyimiz bütün hisslər də həmçinin. başqasının uğuruna paxıllıq, ən saf mərhəmət, ən şiddətli nifrət və qəzab, utanc hissi, dəhşətli ağrı, gülüş, ölüm qorxusu hamısı eyni qanunların nəticəsidir eyni cür hörmətlə qarşılana bilər. bir günəşdə gedən nüvə reaksiyalarını düşünün, bir də aldadıldığınızda keçirdiyiniz hissləri. bunların hamısının eyni təbiətli olması möhtəşəm deyilmi? indi bir də ölüm dediyimiz şeyi düşünün. əgər hər şey eyni təbiətlidirsə, ölümlə heçnə dəyişmir deməli. ölümlə itirəcəyiniz şeylər, hissiyat, düşünmək, nəfəs almaq və s. çox da önəmli deyillər.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

almaniyada tәlәbә hәyatı +56 əjdaha

yəqin ki, digər ölkələrdə ki, tələbə həyatından fərqlənmir. bu entrydə yazacaqlarım təkcə almaniya yox, digər ölkələrə də aid ola bilər. ömrümün 9 ilini tələbə kimi almaniyada keçirəndən sonra bir iki kəlima yaza biləcəyimi düşünürəm.
əksər alman universitetlərində təhsil pulsuzdur. bundan əlavə mühəndislik və təbiət elmləri ixtisaslarına qəbul rəqabətsizdir. yəni müraciət edənlərin sənədləri qaydasındadırsa, qəbul olunurlar. bu təbii ki, tələbat yüksək olan ixtisaslarda qeyri mümkündür və müəyyən rəqabət qaçınılmazdır. iqtisadiyyat, hüquq, tibb, psixologiya və s. ixtisaslara həddindən çox adam müraciət edir və universitetlər ən yaxşıları seçməyə məcburdur. mən fizika oxumuşam, və fizikaya qəbulda məhdudiyyət yox idi. tələbə həyatından danışmazdan əvvəl qeyd etmək istədiyim başqa bir məqam var. əksər alman universitetlərində davamiyyətin yoxlanılması qadağandır. yəni müəllimin hər hansı bir yolla tələbənin dərsdə olub-olmamasını yoxlaması və buna nəzərən tələbəyə qiymət verməsi qadağandır. almanlar self-study təliminin tərəfdarıdırlar. yəni sən özün özünü oxumağa məcbur etməlisən. bu mənə ilk baxışdan qeyri adi, ancaq yaxşı təsir bəxş etmişdi. ancaq 9 illik tələbəlikdən sonra əgər davamiyyət yoxlanılsa idi bəlkə daha tez bitirərdim deyə düşünürəm. qəbul məhdudiyyətinin və davamiyyətin olmamasını qeyd etməklə bu entrymi iki alt paraqraflara ayıracam.
universitet tərəfindən məsləhət görülən tələbə həyatı
tələbəyə hər semesterə 30 kredit yığmaq məsləhət görülür. bu sürətlə bakalavrı 6 semesterə, yəni 3 ilə bitirmək mümkündür. qeyd etməliyəm ki, universitetin gözündə 30 kredit 60 saatlıq iş həftəsinə bərabərdir. hər dərs üçün qazanacağın kredit sayı ilə birlikdə həm də ideal halda həftədə neçə saat məşğul olacağın barədə məlumat verilir. bu məşğulluq təkcə mühazirə və məşğələlərin müddəti deyil, həm də dərsdən əvvəl hazırlıq, dərsdən sonra təkrar, ev tapşırıqlarına lazım olan vaxt və nəhayət imtahan hazırlığına lazım olan vaxtı əhatə edir. 1 kredit təxminən həftədə iki saat iş deməkdir. 30 kredit müxtəlif ixtisaslarda müxtəlif sayda dərslərə bərabər ola bilər. mən fizika riyaziyyat oxumuşam deyə, mənim dərslərim ağır olub. hərəsi 6, 8 ya da 10 kredit verib və semesterə 3-4 dərs götürmüşəm. nə qədər hamı "there is no fun in germany go back to your work" desə də, universitet tələbələrə dərsdən başqa şeylərlə də məşğul olmağa ciddi imkanlar yaradır. məsələn hər institutun tələbələrdən ibarət könüllülər komandası olur. bu komandalar universitetdən müxtəlif partilər, eventlər falan qeyd etmək üçün maddi vəsait alırlar. bizim komanda məsələn semesterə ən azı iki dəfə böyük parti keçirirdi, dj falan çağırırlar, pulsuz içkilər və barbeque olur. bundan başqa hər həftənin birinci günü mühazirə zalında kino təşkil edirlər. bu tələbə komandasının özünün idarə etdiyi kiçik bir kafe də var idi. Kafe dərslər arası istirahət üçün əladır, divan kreslo, müxtəlif oyunlar, yaxşı kofe və s.
bakalavr sertifikatı üçün 180, master üçün 120 kredit lazım olur. əksər üniversitetlərdə bakalavrın 20, masterin isə 10 kredit xalı qeyri ixtisas sahəsi üçün rezerv edilib. bu o deməkdir ki, tələbə bakavr sertifikatı üçün 20, master üçün isə 10 kredit xalını öz ixtisasına bir başa aidiyyatı olmayan dərslərdən qazanmalıdır. məsələn fizika oxuyanlar riyaziyyat dərslərinə girə bilər, hansısa dil kursuna yazıla bilər və ya hər hansı bir workshop-da iştirak edə bilər. edə bilər deyəndə, bu zəruridir, yoxsa bakalavr sertifikatını qazanmaq olmur. bunu qeyd etməyi zəruri hesab edirəm, çünki bu universitetin tələbə həyatını rəngarəngləşdirmək üçün etdiyi bir addım kimi görürəm.
hər vilayətin özünün tələbələr üçün çalışan studierendenwerk deyilən qurumu olur. bu qurumlar bir başa vilayətin senatından maddi dəstək alır və yeməkxanalar, yataqxanalar və tələbə həyatının maddi, mənəvi, psixoloji tərəflərinin dəstəyindən sorumludur. yeməkxanalar günorta yeməyini yemək üçün idealdır. adi restoranda 15-20 avroya yeyə biləcəyin yemək içkini, yeməkxanada 5 avroya yemək olur. şəhərdə 350-400 avroya ancaq shared flat tapa bildiyin halda, tələbə yataqxanalarında 200-250 avroya single apartment kirayə götürə bilirsən. bundan başqa bu qurumların mədəniyyət bölmələri tez-tez müxtəlif turnirlər, quizlər, partilər təşkil edir. tələbələrdən ibarət xorlar, orkestrlar, qruplar yaradır, teatr oyunları, film festivalları, poetry slams, digər şəhərlərə, dağ və meşələrə exkursiyalar təşkil edirlər. digər tərəfdən məsələn korona pandemiyası vaxtı tələbələrə maddi yardımlar edildi. 24 saat açıq olan, psixoloji dəstək və ya suicide prevention xidmətləri var. belə bir qurumda yataqxana tutoru kimi 1 ildən çox işləmişəm. mərkəzləşdirilmiş eventlərdən, turnirlərdən əlavə, biz tutorlara da illik 400 avro büdcə verilirdi ki, biz də öz yataqxanamızda eventlər təşkil edək, oyunlar oynayaq və s. mən tez-tez barbeque edirdim, tələbələrimizə pulsuz yemək və içkilər paylayırdım, halloweendə pumpkin carving festival təşkil edirdik.
yataqxanalarda tutorlardan başqa tələbələrin özünü idarə qurumları da var ki, könüllülərdən ibarət komadalardır. məsələn bizim yataqxananın komandasının ixtiyarında bir bar, idman zalı, volleybol meydanı, 3 barbeque, 4-5 stolüstü tenis stolu və özümüzə aid ofisimiz var idi. idman zalının bütün avadanlıqlarını özümüz almışdıq və tələbələrin istifadəsinə verilmişdi. voleybol meydanının təmizliyi, qumunu, torunu təzələmək, barda eventlər təşkil etmək, içki almaq, avadanlıqların təmizliyinə, vəziyyətinə nəzarət etmək, həmçinin bütün bunların buxalteriyası ilə məşğul olmaq hamısı bizim komandanın öhdəliyində idi.
diqqət edənlər yəqin görür ki, bu könüllü komandaları yaratmaqda məqsəd, tələbələrə nəinki əylənməyə, həmçinin biznes, hüquqi və liderlik məsələlərində təcrübə yığmağa imkan verməkdir. əgər bənzər sistem azərbaycanda yoxdursa, mütləq tezliklə yaradılmalıdır.
real nümunə, mən
almaniyadakı ilk 2 ilimdə maddi cəhətdən çoxda problemim olmadığı üçün semesterə 30 kreditimi yığa bildim. sonra həftədə 20 saat işləməyə başladım və hər şey dəyişdi. çox adam deyir ki, 20 saat nədir ki, həftə sonu işlə, qalan vaxtı dərslərinlə məşğul ol. ya da hər gün dərsdən sonra 4 saat işlə həftəyə 20 saat yığarsan. reallıqda işləməyə başlayarkən insan bir çox problemlə üzləşir ki, yuxarıda yazdığım senarilər praktiki olaraq mümkünsüz olur. belə ki, ilk semesterlərinizdə böyük ehtimal ancaq restoran və kafelərdə iş tapa biləcəksiniz. belə işlərdə adətən baxımlı görünmək və mehriban olmaq bəs edir. ancaq problem odur ki, nadir hallarda bir restoran sizi yarım gün işlətməyə razı olar. yəni restoranda işləyirsinizsə 10-11 saatlıq iş gününə öyrəşməlisiniz. həftə sonuna gəldikdə isə, adətən tələbə işçilər arasında həftə sonu üçün rəqabət olur. yəni hamı həftə sonu işləmək istəyir, ona görə də həftə sonları iş tapmaq çətin olur. ixtisasınızdan asılı olaraq, biraz yuxarı semesterlərdə başqa sahələrdə iş tapa bilərsiniz. belə işlərdə yarım günlük işləmək daha realdır. ancaq real olmayan tərəfi, hər gün 5 saat çox da həvəsin olmayan mental iş görüb, qalan vaxtlarda dərslərini oxuyub yeni bir şey öyrənməyə çalışmaq real deyil. hər bir insan gün ərzində cəmi 3-4 saat real produktiv mental iş görə bilir. digər vaxtlarda rutin işlərlə məşğul ola bilərsən, ancaq rutin olmayan mental iş, məsələn yeni bir şey öyrənmək, ya da qərarlar vermək, çox nadir insanlarda 3-4 saatdan çox davam edə bilər. uzun sözün qısası, çalışın təhsiliniz boyunca işləməyin, ya da sırf təcrübə üçün işləyin. həm işləyib, həm də dərsləri vaxtında bitirmək çətindir.
davamiyyətin yoxlanılmaması, 19-20 yaşlı orta statistik bir gənc üçün həddindən çox məsuliyyətdir. valideynlərlə birlikdə yaşamağın rahatlığından və rutinliyindən təzəcə ayrılan bir adam məncə nadir hallarda özünü həftədə 60 saat universitetə həsr etməyə məcbur edə bilər. mən edə bilmədim və bir çoxları da edə bilmir. dərslərə girirdim, ancaq onları təkrar etməyə ya da növbəti dərslərə hazırlaşmağa həvəsim olmurdu. ev tapşırıqlarını da əksər hallarda minimal zəruri miqdarda edirdim. semesterin ortalarına doğru bəzi dərslərdə yaxşı bilgilərim yoxdur deyə, o dərsləri atmalı olurdum. nəticədə işləməyə başlayandan sonra semesterə 30 deyil də ancaq 10-15 kredit yığa bildim. bundan başqa düşünürəm ki, bəlkə də fizika kimi ağır fənn oxumaq üçün kifayət qədər iti zəkam yoxdur. Universitet həyatım boyu, verilən tapşırıqlara nəzərdə tutulandan daha çox vaxtım gedib. universitetə qəbulda məhdudiyyət olsa idi, bəlkə daha başqa ixtisas seçib, daha rahat oxuya bilərdim.
mən demək olar hər həftə sonunu yataqxanamızın barında könüllü işləməklə keçirmişəm. peşman deyiləm, hər həftə yeni bir insanla tanış ola bilmək şansının verdiyi həyacan aludəçilik yarada biləcək səviyyədədir. bu həyacanın təbii ki, seksual elementi də var, ancaq mən mübahisə edərəm ki, təkcə seks ehtimalı məni hər həftə sonu 10 saat könüllü iş görməyə məcbur edə bilməzdi. məktəb illərində də insanlarla yaxşı yola getdiyimi xatırlayıram. ancaq barda işləmək mənə o vaxta qədərki ünsiyyətlərimin hamısından daha çox şey öyrətdiyini düşünürəm. bir də ki, qara ciyərimi alkoqolla tanışdırdı. 10 saat içmədən dayanmaq çətindir. hər semester yataqxanamıza 150-yə yaxın erasmus tələbəsi gəlirdi. dünyanın müxtəlif yerlərindən, müxtəlif ixtisaslar. adətən sakit, introvert biri kimi tanınan mən, tez-tez evinə qonaq çağırır, gəzintilərə çıxır, yeyir-içirdim. sosial həyatı universitet və işlə birləşdirmək ancaq yuxunu azaltmağın bahasına reallaşa bilərdi. nə qədər ekstremal tələbə həyatı yaşadığımı düşünsəm də, erasmus tələbələrinin yaşadığı həyat daha ekstremaldır. adamlar həftənin 3 gecəsini klublara gedir, yerdə qalan vaxtlarda öz aralarında içib əylənirlər. məncə bu tip həyat narkotik vasitələrsiz mümkün deyil. doğurdan da kokain, speed, lsd bizim tələbələr arasında çox yayğındır. narkotik demişkən, əgər techno xoşlayırsınızsa və siyasi olaraq sol yönümlüsünüzsə berlin kimi böyük şəhərlərin gecə həyatında kifayət qədər əylənəcəksiniz. berlinin klubları çox məşhurdur və bəzilərinə girə bilmək, ya da girmiş olmaq status simvoludur. insanlar saatlarla sırada gözləyir, bəziləri 4-cü gün günorta sırada dayanıb, peçatı qollarına alandan sonra 2 gün duş qəbul etməyib altıncı gün gedirlər kluba. bütün bunlar əsl kult halını alıb, ancaq bəyəndiyiniz bir şey ola bilər.
yekun olaraq tələbə həyatınız sosial olaraq çox zəngin ola bilər, ya da bütün vaxtınızı sırf dərslərə verə bilərsiniz. balans tapmaq təbii ki, yaxşıdır, ancaq çox çətindir. istənilən halda yoxlamağınızı məsləhət görürəm.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

bazlıq +134 əjdaha

zənnimcə arvadbazlıq sözünün gündəlik danışıq dilində təkamül keçirmiş formasıdır. bazlıq eləmək ya da arvadbazlıq eləmək felinin mənası əslinə baxanda bir çox qadınla münasibətdə olmaq, hamısından istifadə eləmək olmalı idi. yəni prinsipcə babniklik eləməyin sinonimi olmalıdı. amma həmvətənlərimiz bunu qəhbə sikmək mənasında işlədir. bəlkə də ona görədi ki, sikə bildikləri sıradan qadınları da qəhbə adlandırırlar. nəysə bəlkə də içində yaşadığımız bu cəmiyyətdə qismən bir çıxış yoludu bu. "bazlıq eləməyənlər" ya uşaqlardı ya da dindarlar. iş o yerə çatıb ki, o gün bir qız məndən soruşur: "səndə "ən-ənəvi yolla sex" olub?". hə bir də day-daylıq eləmək istəyənlər deyir səni bir gün bazlığa aparacam zad. nəysə sözlük əsas yazmaq istədiyim şeyə gətirmək istiyirəm. bilirəm artıq adət halına düşüb məndə, bir şey yazmaq istəyəndə əvvəlcə hərkəs tərəfindən bilinən bir girişdən sonra nisbətən əlaqəsiz əhvalat danışıram entrylərimdə. indi keçək başıma gələnlərə. deməli sizə danışmışdım ki, həmvətənlərimin olmadığı bir yerdə yaşıyıram. bir dəyişiklik olsun deyə getdim başqa şəhərə, köhnə tanışlarımın yanına. onlar da mənim kimi tələbədi. otaq yoldaşları da türkdü. belə ilk günlərimiz babat keçdi. günlərin birində dedilər gedək relax-club`a. bir gün əvvəl partidə nəyi var qızmışdıq və həmişəki kimi heçnə eliyə bilməmişdik deyə sikimiz əlimizdə qalmışdı. nəisə bunun lap lüks sayılan yerinə getmək üçün o şəhərdən də çıxdıq getdik başqa yerə. orda biraz gəzintidən sonra girdik məkana. bax elə orda bir umbaylıq elədim. dünəndən demişdim ki, girmiyəcəm ora. elə girmədim də. daha doğrusu girdim ey qəhbə sikmədim. oturdum barda içkimi aşırtdım. bu gədələr getdilər yarım saat qız axtardılar bir-bir bəyəndilər girdilər sikdilər çıxdılar. mən amma molla kimi, daha doğrusu geydirmə molla kimi oturdum aşağıda barda. , qəhbə sikmək istəmirəm. daha doğrusu istiyərəm ee puluma görə istəmirəm. elə dünəndən, bəlkə də lap çoxdan bu barədə çox düşünmüşəm. bir qadına pul verdiyimə görə mənə verməsini istəmirəm. istiyirəm məni özü qəbul eləsin. lap içkili də olsun nə bilim hallı olsun versin amma libidosu süni də olsa qalxmış olsun. yanlış anlamıyın qəhbədən iyrənmək məsələsi deyil. başqa şərtlərdə məmnuniyyətlə sevişərəm. hər halda peşəkar olduqlarına söz yoxdu, necə məmnun edəcəyini yaxşı bilir. və ya bilirəm ki, o qəhbələr altıma sadəcə yatmayacaq. özü də həvəsli görünməyə çalışacaq. nə də olsa qazancı burdandı müştəri məmnuniyyəti birinci məsələdi. hələ bizim paçanların birinə "bunula məni öldürmək istiyirsən?" deyib. amma yalandı təbii ki. uşaqlar çox dirəşdilər niyə istəmirsən zad. dedilər zina məsələsidimi əgər deyilsə nə məsələdi. hələ yəqin elə bilərlər sevgilim zad var amma bədbəxtçilikdən o da yoxdu. hələ pulu da biz verək dedilər. daydaylıq eləmək istiyirdilər. mən yenə razı olmadım. uzun sözün qısası sevişmək istiyirəm sikmək yox. bunu orda adamlara deyərdim bəlkə də amma demədim. reaksiyaları bəlli idi. girdim burda post yazdım. bəlkə də sizin də reaksiyanız eyni cür olacaq amma sikdir eliyin bir umbaylıqdı da eliyirəm. qayıdanda qatarda söhbət məndən düşdü belə bir dialoq yaşandı uşaqların arasında:
-bu çocuk namazında,niyazında adamdı... buraya gelince değişti.
+ya adam kerhaneye kadar geldi, karı sikmedi. ben ona bittim zaten.
üzümdə bir təbəssüm əmələ gəldi. bilmədim sevinc təbəssümü idi yoxsa başqa bir şey. mən də egomu alışılmamış, qəribə yöntəmlərlə doyurmağa öyrəşmişəm. bu vəziyyətdə də nəsə özümdən razı görünürdüm. bəlkə də məndən başqa davranış gözlənilirdi, bəlkə də elə qadınların özləri bu hərəkətimi qınayar. amma mən bu cür davranmağı seçdim.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

10 noyabr 2020 azərbaycanın ıı qarabağ müharibəsində qalib gəlməsi +41 əjdaha

xalq olaraq əhval ruhiyyəmiz sinusoiddir dedirtmişdir. içi mən qarışıq hamı, dron videosu görəndə orqazm olur. elə ki, shushan stepanyan ütü ilə çəkilmiş, tank vurulma videosu paylaşır giririk yerin dibinə. biraz başa düşmək olar, soyuqqanlı olmaq çətindir. ancaq xahiş edirəm bir dəfə emosionallığı kənara qoyub bir olanları fikirləşin. əldə olunan nəticə müsbətdir yoxsa yox? müsbət olduğu axı danılmazdır! heç bir müharibədə heç bir tərəf hər istədiyinə nail olmur. bir il əvvəl qarabağı niyə azad etmirdik? bu suala bir cavab verməyə çalışın. böyük ehtimal cavab rusiya qoymazdı olardı. ancaq daha doğru cavab isə, beynəlxalq siyasi vəziyyət imkan vermirdi. indi də o müqavilədə daha sərt şərtlər qoymağımıza beynəlxalq siyasi vəziyyət imkan vermədi. xalq çox da istəsin erməniləri ordan qovmaq. axı bu alınan şey deyil! və yaxşı ki də deyil! siz elə bilirsiniz dövlətimizin tam rahat qərar vermək iradəsi var? o iradədən heç rusiyada da yoxdur. rusiya bu gün desə ki, qayıdın 27 sentyabrdakı təmas xəttinə yoxsa dərbənddən girib gedəcəm qarabağa. sizcə nə baş verəcək? buna getməzlər axı. gündəlik həyatımızda necə ki, tam sərbəst deyilik, bizim sərbəstliyimiz başqalarının sərbəstliyinin başladığı yerdə bitir, eləcə də ölkələr də tam sərbəst qərarlar qəbul edə bilmirlər. bu normaldır və burda sentimentallığa heç bir yer yoxdur. hər bir oyunçu əlində olan kartlar qədər oynaya bilir. 20-ci əsrin əvvəlində sovet qoşunları qarabağa girib erməni üsyanını yatıranda, azərbaycanın lehinə qərar verdilər. 90-cı illərdə elçibəy onları azərbaycandan çıxaranda onlar ermənilərin lehinə qərarlar qəbul etdilər. hamı vəziyyətə görə oynayır.

45 gün ərzində sanki malibu istirahətində olan müxalif media təzədən işə başlayıb. hakimiyyətin bu sazişi imzalamağına qəti qarşı çıxırlar. millətin həssas yerindən istifadə etmək istəyirlər, 20 yanvar hadisəsini yada salırlar. təəccübləndikmi? xeyr! normaldırmı? bəli! ümumiyyətlə gürcüstan, ermənistan misalından sonra qərbpərəst müxalifətdən tamamilə qorxmağa başlamışam.

bu münaqişə yəqin ki, burda bitməyəcək. sülh olması əladır da, problemli bölgənin yoxa çıxması, nə rusiyaya, nə türkiyəyə, nə də qərbə maraqlıdır. ani məğlubiyyət yəqin ki, ermənistanda daha millətçi siyasətçilərin hakimiyyəti ələ keçirməsinə gətirib çıxaracaq. xaricdəki diaspora ermənistan üçün daha ciddi çalışmağa başlayacaq. rusiya türkiyəni də bura buraxmaq bahasına həm azərbaycan torpaqlarına yenidən girmiş oldu, həm də ermənistana sugar daddysinin kim olduğunu göstərdi. sərf edəcəkmi bilmirəm. azərbaycanda isə iqtidarın da, müxalifətin də əlinə yeni "narrative" düşdü. hərə bunu öz xeyrinə işlətmək istəyəcək. məğlub olan tərəfin barışmaq istəməsi daha az ehtimaldır. bu təşəbbüs qalib tərəfdən gəlməlidir. ermənilər birinci müharibədən sonra bunu etmədilər. bizim indi buna şansımız var. yaxın illərdə realist səslənmir. ancaq məncə nə vaxtsa sülh olmağını azca da istəyən insan indidən xırda da olsa addımlar atmalıdır. bəlkə nə vaxtsa erməni millətçiliyinin də təsirini azaltmış olarıq.
yenə xəyallara daldım deyəsən.

P.S. bir də ki, sosial mediada bu temadan yavaş-yavaş uzaqlaşın. Gedin modellərin götünə, ya da six pack-larına baxın, ancaq siyasət barədə oxumayın. maraqlısı və qorxulusu odur ki, sosial media sizə görmək istədiyinizi yox, hirslənib reaksiya verdiyiniz içəriyi daha çox göstərir. çünki məntiqlidir, xoşladığınız şeyə like qoyub keçərsiniz, ya da heç bunu da etməzsiniz. ancaq sizi qəzəbləndirən xəbəri başqaları ilə bölüşüb, şərh vermək ehtimalınız çoxdur. beləcə bu tip məlumatlar daha tez yayılır və sizə göstərilir.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

kvant mexanikası +36 əjdaha

(baxma: kvant mexanikası oxumağa başlayan adam editi)
təbiətdəki fenomenlərin izahı zamanı obyektlərin dalğa yoxsa zərrəcik kimi izah edilməsi sualına cavab verən fizika bölməsi. kvant mexanikasının təməl daşları işığın ikili təbiətinin araşdırılması ilə atılmışdır. işıq ən sadə dillə, dalğa kimi yayılır, zərrəcik kimi qarşılıqlı təsirə girir. ilk başlar nyuton və onun həmkarları işığın zərrəciklər selindən ibarət olduğunu irəli sürürdülər. çünki işığın sınma, əks olunma və s. xassələri bu modellə rahat aydın olurdu. sonralar bir sıra eksperimentlərdə işığın difraksiyası, interferensiyası və s. müşahidə edildi. işığın uzununa bir dalğa olduğuna inanıldı. eyni ilə səs dalğaları kimi. daha sonra işığın polarizasiyası olduğunu müşahidə etdikdən sonra, onun eninə dalğa olması fikri yayıldı. cənab maksvelin öz məşhur tənlikləri ilə işığın müqəddəs qanunlarını yazması işığın bir elektromaqnit dalğası olması fikrini ortaya atdı və hamı tərəfindən yekdilliklə qəbul edildi. əvvəla dalğa nədir? dalğa enerjinin məkanda rəqsi hərəkətlə yayılmasıdır. dalğanın çatdırdığı enerji onun hündürlüyündən asılıdır. işıqda da belədir. dalğanın bir başqa özəlliyi də odur ki, əgər bir mənbədən kəsintisiz olaraq dalğalar gəlirsə, onda dalğanın fəzada müəyyən bir yer tutmasından danışmaq olmur, yəni dalğa hər yerdədir. misal üçün deyim ki, günəşdən kəsintisiz olaraq işıq dalğası gəlir. və heç vaxt demək olmur ki, dalğa indi veneranın yanındadır, birazdan bizə çatacaq. dalğa günəşin göründüyü hər yerdədi. çünki elə məhz onun sahəsində günəşi görürsən. qısaca təkrar edirəm, dalğanın məkanı yoxdur. indi keçək kvant mexanikasının başlanğıcı olan məşhur eksperimentə. qara cisim şüalanması. qara cisim, üzərinə, düşən bütün işıqları udan cisimdir. yaxşı uducu olması onu həm də yaxşı şüalandırıcı edir. yəni qara cisim bütün dalğa uzunluqlarında da işıq şüalandırır. alimlər baxmaq istəyiblər ki, cisimləri qızdırdıqda şüalanması nədən asılıdır. və ya mövcud olan qanunlar cisimlərin qızarkən şüalanmasını necə izah edir. nəticə fəlakət idi. o dövr ki bilgilər eksperimentlərin nəticəsini izah etmirdi. nəinki izah etmirdi, həm də mənasız rəqəmlər verirdi. çıxış yolunu max planck təklif elədi. o dedi ki, mənbədən gələn işıq istədiyi qədər xırda ola bilməz. bir h sabitinin tam qatları şəklində ola bilər. planckın hipotezi qara cisim şüalamasını mükəmməl izah etsə də, inanılası deyildi. çünki işığın yalnız h-nın qatları şəklində enerji verməsi, əslində işığın paketlər, yəni zərrəciklər şəklində enerji verməsi idi. indi işığın həm dalğa həm də zərrəcik olduğunu təsəvvür etməyə çalışırdılar. bundan sonra, fotoelektrik effekti və kompton saçılması eksperimentləri də işığın zərrəcik kimi təsəvvür edilə biləcəyini təsdiqləməyə başladı. alimlər qarşısında bir problem dayanırdı, bu iki fərqli modeli necə ümumiləşdirmək olar. arada nəsə bir qanuna uyğunluqların olduğu aşkar idi, ancaq nə qanuna uyğunluq? daha sonra de broglie adlı bir cavan doktorant özünün dissertasiyasında zərrəcik olduğundan əmin olduğumuz bəzi obyektləri də dalğa olaraq təsəvvür edə biləcəyimizi göstərdi. məsələn elektron, nüvə, ayrı-ayrı atomlar, top, insan, təyyarə və s. səhv eşitmədiniz, de broglie-nin hipotezi universadır, sizin yeriməyinizə belə bir dalğa funksiyası qoşmaq olar, ancaq bunun haqda sonradan danışacam. planckın hipotezi sayəsində işıqla bir zərrəcik kimi davranmaq, onun dalğa uzunluğundan impuls, hətta kütlə üçün müəyyən ifadələr çıxarmaq mümkün idi. cavan doktorantımız isə, bu ifadələri tərsinə çevirməkdən başqa bir şey etmədi. o göstərdi ki, impulsu olan istənilən zərrəciyə dalğa uzunluğu tapmaq mümkündür. o dövrlərin məşhur alimi max von laue qeyd etmişdir ki, "əgər de broglie haqlı çıxsa mən fizikanı tərk edəcəm!". de broglienin hipotezi elektronların difraksiyası eksperimentində təsdiqləndi, amma max von laue sözünün üstündə durmadı, elmə töhvələrini verməyə davam etdi. və yaxşı ki, getmədi.
ilk baxışdan de broglie-nin hipotezinin işləri qəlizləşdirdiyini düşünmək olar. zira işığa zərrəcik deməyə dili gəlməyən alimlər, indi zərrəciklərə dalğa deməli idi. amma bir ümumi təsəvvür yarandı. bu ümumi təsəvvür dalğa paketi təsəvvürü adlanır. bu təsəvvürü izah etmək üçün sizlərə koherentlik mövzusuna göz atmağı məsləhət verirəm, amma özüm də burda qısa izah verəcəm. işıq dalğasının koherent olması, onun dəqiq hansı dalğa uzunluğuna, yəni rəngə malik olmasını bilməyimiz deməkdir. məsələn, adi otaq lampası koherent deyil. çünki görünən və infraqırmızı işığın demək olar ki, bütün dalğa uzunluqlarında işıq yayır, yəni ağ görünür. və biz dalğa uzunluğundan yox, dalğa uzunluqları spektrindən danışmağa məcburuq. spektr, sadəcə mənbənin hansı dalğa uzunluğunda nə qədər işıq yaydığını göstərən bir funksiyadır. otaq lampası koherent deyil dedik, deməli onun spektri genişdir. amma götürək bir lazeri. lazerin spektri çox dardır. deməli konkret hansı dalğa uzunluğunda işıq yaydığını deyə bilərik. məhz bu səbəbdən də, lazerlərin yalnız bir rəngi olur, ağ lazer yoxdur. deyəcəksiniz ki, tamam da, bunun bizim problemimizə nə dəxli var? dəxli var. koherentlik başlığında dedim ki, koherent olmayan işığın interferensiyasını müşahidə etmək mümkün deyil. interferensiya işığın ayrı-ayrı hissələrinin üst-üstə minərək, bir zolaqlı şəkil əmələ gətirməsinə deyilir. ağ işığı yanbayan bir cüt deşikdən keçirdikdə, ekranın arxasında elə iki deşiyin izi görünəcək. amma lazer işığını bu deşiklərdən keçirsək, çoxlu-çoxlu zolaqlar əmələ gələcək, çünki lazer işığı koherentdir və yaxşı interferensiya edir. yuxarıdakı cümlələri bir də oxuyun, çünki burdan indi məna çıxaracam. lampa işığındakı kimi ekranda iki deşiyin şəklinin yaranması o deməkdir ki, işığın hardan keçdiyini təsəvvür etmək mümkündür. çünki müşahidəçi konkret deşiklərin izini görür ekranda. amma lazer işığının interferensiyasındakı çoxlu zolağı necə başa düşək? lazer işığı müəyyən anda hansı deşikdən keçib deyə bilmirik, çünki riyazi olaraq, hər ikisindən keçib və bu ağlasığmazdır. burdan ağlınızın bir ucunda tutmalı olduğunuz bilgi: işığın dalğa uzunluğu nə qədər dəqiq bilinirsə, onun hansı deşikdən keçdiyi o qədər naməlum olur. heisenbergin qeyri-müəyyənlik prinsipi.
indi yuxarıda öyrəndiklərimizi zərrəciklərə aid edək. zərrəciklər üçün dalğa paketi təsəvvürü var dedik. de broglie-yə görə, zərrəciklərə onların impulsundan, yəni sürətindən asılı olaraq müxtəlif dalğa uzunluqlarını aid etmək olar. yadınıza salın, və ya yadınızda saxlayın, heç bir ölçmə prosesi xətasız deyil. ölçmələrin dəqiqliyi sonludur, yəni müəyyən bir dəqiqlikdən danışmaq olar, sonsuz dəqiqlikdən yox. bir cismin impulsunu yəni sürətini ölçərkən, müəyyən xətaya yol veririk. onda cismin sahib olduğu dalğa təkcə bir uzunluqda yox, bizim səhv edə biləcəyimiz uzunluqlarda da mövcud ola bilər. sonsuz dəqiqliklə ölçsə idik, ancaq bir dalğa uzunluğu olacaqdı, çünki bir impuls mövcuddur. amma xəta ilə ölçdükdə, bizim dəqiqliyimizin imkan verdiyi bütün impulslarda dalğa uzunluğu mövcuddur. cismin eyni zamanda çoxlu dalğa uzunluqlarına sahib olması sizə nəyi xatırladır? işığın spektrini. işıq mənbəyi də eyni zamanda müxtəlif dalğa uzunluğuna sahib olanda onun spektrindən danışmışdıq. deməli zərrəciklərin dalğa paketinin də spektri var. bu spektrin genişliyi bizim ölçmələrimizin dəqiqliyindən asılıdır. biz cismin sürətini nə qədər dəqiq ölçsək, onun spektri o qədər dar olur. qeyri dəqiqlik, spektrin genişlənməyinə səbəb olur. bura qədər boşluqlar qalmadı ümid edirəm. cisimlər əgər dalğa xassəsi göstərirlərsə, deməli onların interferensiyası və difraksiyası da müşahidə edilə bilər. indi bizim zərrəciyimizi məşhur cüt deşik təcrübəsinə daxil edək. təcrübənin yuxarıdakı gedişatını və nəticədən çıxardığımız mənanı yada salın: spektri dar olan dalğaların interferensiyası müşahidə olunur, bu o deməkdir ki, onların haradan keçdiyini dəqiq demək olmur. spektri geniş olan dalğaların interferensiyası müşahidə olunmur, sadəcə deşiyin izləri görünür, bu o deməkdir ki, dalğanın hardan keçdiyini müşahidə etmək olur. indi zərrəciklər üçün heisenbergin qeyri-müəyyənlik prinsipini təqdim edək. bir cismin sürətini və yerini eyni anda istənilən qədər dəqiq ölçmək olmur. sürətini dəqiq ölçdüyümüz cisim özünü dalğa kimi aparır və biz onun yerini itiririk. çünki dalğanın fəzada yerini tapmaq mümkün deyil. amma sürətini qeyri-dəqiq ölçüdüyümüz cismin konkret hansı yerdə olduğunu demək mümkündür, çünki cisim dalğanın özəlliklərini itirir. nəyə görə dalğa özəlliyini itirir dedim? cüt deşik təcrübəsindən dalğa deyil də topları keçirməyə çalışın. ekranda topların izi necə görünəcək? eynilə deşiklərin izini müşahidə edəcəyik, çünki top yalnız bir müəyyən deşikdən keçib ekrana dəyir. top zərrəcikdir, deməli spektri geniş olan dalğanı zərrəcik kimi başa düşə bilərik. spektri dar olan dalğa isə elə dalğa kimi başa düşülməlidir.
heisenbergin qeyri müəyyənlik prinsipi riyazi olaraq belə ifadə olunur: impulsun qeyri-dəqiqliyi vurulsun yerin qeyri-dəqiqliyi həmişə planck sabitinin yarısından böyükdür ya da bərabərdir. indi gəlin bu sadə riyazi asılılığı yaxından ələ alaq. məncə oxuyuculardan bəzilərinin ağlından belə bir fikir keçir: "əgər sürəti tam dəqiq təyin eləsək, bütün bu çürükçülüyə ehtiyac olmaz!". yanılırsınız. hesab edək ki, sürəti tam dəqiq təyin etdik. onda bizim cismin dalğa uzunluğu spektrinin eni sıfıra bərabər olacaq. çünki konkret bilirsiniz hansı sürətə və dalğa uzunluğuna malikdir. yerləşdirək cənab heisenbergin düsturuna. görürük ki, sürətin sıfır qeyri-dəqiqlik ilə ölçülməsi tənliyə tabe olmur. bu halı yalnız və yalnız yerin sonsuz qeyri-dəqiqliyi ilə düzəltmək olar. sonsuz qeyri-dəqiqlik nədi? yəni cisim bütün kainata yayılıb, onun harda olduğunu demək olmur. bu isə ideal dalğanın özəlliyidir. yəni işlər heç də yaxşılığa doğru getməyəcək. indi tənliyin başqa məqamına toxunaq. nəyə görə təkcə bərabərdir yoxdur, böyük və ya bərabərdir sözü var? bu hal işıq üçün də belədir mi? qayıdaq sürətin ölçülməsinə. sürəti qeyri-dəqiq ölçmək müxtəlif fərqli sürətlərin mövcud ola bilməsi deməkdir demişdik. cismin müxtəlif sürətlərə sahib ola bilməsi ehtimalı, cismin yerinin getdikcə qeyri dəqiq olması deməkdir. çünki müxtəlif sürətlər, cismin zamanla müxtəlif məsafələr qət etməsi deməkdir. buna dalğa paketinin axması deyirlər. yəni heisenbergin tənliyindəki bərabərlik yalnız ölçmələrin aparıldığı başlanğıc zamanı doğrudur. zaman irrəlilədikcə qeyri-dəqiqliklərin hasili böyüyür. bəs işıq üçün? işığın sürəti onun dalğa uzunluğundan deyil də, mühitdən asılıdır. deməli işıq paketi heç vaxt axmır. işıq üçün heisenberg tənliyi yalnız bərabərlikdən ibarətdir. qeyri müəyyənlik prinsipi bizə nə öyrədir? bu prinsip bizə dalğa və zərrəcik modellərini birləşdirməyə düzgün yerdə işlətməyə imkan verir. bundan başqa sözü gedən prinsip, planck sabitinə bir məna yükləyir. planck sabiti iki ayrı model arasındakı əlaqə rolunu oynayır.
müşahidəçi və dalğa funksiyası. alimlər yeni əldə olunan bilgilərin möhtəşəmliyindən qaza gəlsələr də, şüphələrini itirməmişdilər. başa düşüləndi. işıqla hər şey aydın ola bilər də, zərrəcik necə uyğunlaşır bütün bunlara. eksperiment aparılır, düşünülür ki, elektronları bir-bir cüt deşikdən keçirsək, onda yuxarıda bəhs etdiyim hipotezləri çürüdə bilərik. nəticə uğursuz olur, yenə də interferensiya müşahidə olunur. hipotez imtahandan keçmişdi. indi deşiklərə detektor qoydular, elektronların haradan keçdiyini müşahidə etmək üçün. bu dəfə elektronların haradan keçdiyini müşahidə etdilər, amma ekrandakı interferensiya yerini deşiklərin izinə buraxdı. nə baş verirdi? yuxarıdakı hipotez bu halı mükəmməl izah edirdi. belə ki, deşikdə elektronların haradan keçdiyini müşahidə etmək, onların yerini dəqiq ölçməyimizə səbəb olurdu. nəticədə elektronların impulsları qeyri dəqiqləşirdi. bu da öz növbəsində ekrandakı interferensiyanı yox edirdi. xatırlayın, qeyri dəqiq impuls-----geniş spektr-------ekranda deşiklərin izləri-----zərrəcik xassəsi. yaxşı bəs impulsun qeyri-dəqiq olmağının məntiqli bir izahı var? bəli, elektronlarınn yerini ölçərkən, ölçmə aparatının işləmə prinsipinə görə onlar impuls alırlar. bu alınan impuls onların spektrini genişləndirir. deyə bilərsiniz ki, deməli bu sistematik bir səhvdir, daha yaxşı aparatlarla bunu aradan qaldıra bilərik. xeyr. ölçmə və müşahidə etmə prosesləri ölçən və müşahidə edən obyektlərlə sıx bağlıdır. yəni istənilən ölçmə və müşahidə prosesində biz sistemin vəziyyətinə müdaxilə edib, onu dəyişmiş oluruq. niyə bu reallıq ancaq kvant mexanikasında qarşımıza çıxdı? çünki makroskopik cisimlərdə, ölçmə aparatının sistemə təsiri yox sayacaq qədərdir. məsələn biz aya baxanda, onun səthində əks edən günəş şüalarından istifadə edirik. günəş şüaları bizim ölçmə aparatımızın bir hissəsidir, ancaq bu şüaların aya ötürdüyü impuls, yox sayacaq qədər azdır. yəni, ayın biz ona baxanda cisim kimi, baxmayanda dalğa kimi olmasını düşünmək, məntiqsizdir. çünki ölçmə aparatı sistemə çox az təsir edir. elementar zərrəciklər dünyasında isə bu belə deyil. ölçmə aparatımızın təsiri artıq nəzərə alınmalıdır. tak chto kvant mexanikasından basıb bağlayan, bir şeyi əldə etmək üçün arzulamağın kifayət olduğunu, düşüncələrimizlə kainatı idarə edə biləcəyimizi iddia edən kitablara məndən məsləhət inanmayın. yuxarıda bir cümlə işlətmişdim: "işıq dalğa kimi yayılır, zərrəcik kimi qarşılıqlı təsirə girir." bunu bəhs olunan modellə necə başa düşmək olar? eləki işıq sadəcə yayılır, onun haqqında bilgimiz, mənbədən çıxarkən sahib olduğu spektrdən başqa bir şey deyil, və o özünü dalğa kimi aparır. elə ki, biz işığın nə ilə sə, əlaqəyə girdiyini müşahidə edirik, o zaman bir işığın yerini dəqiq ölçmüş oluruq və o dalğa özəlliyini itirir. tam ümumiləşmiş modeldə, istər dalğa, istər də də zərrəcik fəzada enerji və impulsun ötürülməsinə xidmət edir. əgər bu ötürülmənin yeri bilinirsə, zərrəcikdən, bilinmirsə dalğadan söhbət gedir.
de broglie hipotezinin möcüzəsi: yuxarıda bu hipotezi tədbiq etmək üçün bir limitin olmadığını dedim. insana necə dalğa aid etmək olar? elektrona necə olursa, insana da elə. amma nəyə görə bu imkan belə qeyri-adi gəlir, və inanmaq çətindir? və ya nəyə görə insan dalğalarını müşahidə edə bilmirik? gəlin başqa sual verim, bir şeyin dalğa olduğunu necə müşahidə edə bilərik? cavab dalğanın özəlliklərini test etməklə, məsələn difraksiya, interferensiya və s. gəlin test üçün insan atan bir pulemyot düzəldək. pulemyotun atəş tezliyi önəmli deyil, amma yenə də dəqiqədə 10 insan atdığını düşünək. pulemyotun lüləsindən çıxan insanların sürəti təxminən saniyədə 100 metr olsun. ortalama 70 kg insanın bu sürətdə kinetik enerjisini de broglie-nin düsturuna yerləşdirsək, insan dalğalarının 10 üstü mənfi 39 metr olacağını taparıq. çox xırda bir ölçüdür. müqayisə üçün deyim ki, atomların radiusları 10 üstü mənfi 10 metr miqyasında yerləşir. difraksiya müşahidə etmək üçün, dalğanı dağa uzunluğu miqyasında olan bir maneədən keçirmək lazımdır. yuxarıdakı müqayisəni bir də göz önünə gətirsək, görərik ki, hətta pulemyotumuzdan çıxan insanları bir-birinə dirənən iki atomun arasından da keçirsək, dalğa müşahidə etməyəcəyik. daha xırda maneə hələlik yoxdur, olacağına da inanmıram, olsa da insan o deşikən keçməz, qardaşım. yəni ki, insan dalğalarının mövcud olduğunu sübut edə bilmərik. bu nöqtədə yaradan bizə "bu şeyləri belə yaratdım, ancaq heç vaxt sübut edə bilməyəcəksiniz" deyərək, biləyini yalayır və hareket çekir. təcrübələr insanla heç vaxt alınmasa da, daha xırda şeylər ilə alınır. ilk vaxtlar elektronla yoxladılar, daha sonra atom nüvələri ilə, sonra atomlarla, sonra iri atomlarla, sonra isə iri bioloji molekullarla yoxladılar. hələlik de broglienin hipotezi doğrudur. ən aktual xəbərlərə görə bu təcrübəni ayrı-ayrı viruslarla, yəni artıq canlı orqanizmlərlə yoxlayacaqlar. böyük ehtimal bunlarla da təcrübə alınacaq. de broglie haqlı idi uşaqlar.
(baxma: uzun yazını notlara yazıb, sonra bax verə bilməmək)
(baxma: təmbəllik)
not: kvant mexanikası imtahanından keçmiş ya da kəsilmiş adam editi gələcək, səbrli olun.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

azərbaycanda yaşamağı sevmə səbəbləri +38 əjdaha

fərqli olmağın asan olması ilə gələn səbəblərdir. yaxşı mənada fərqli olmaq. düşünün orta məktəbi ətrafınızdakılardan yaxşı bitirmisiniz. universiteti ideal halda başqa ölkədə oxumusunuz, olmasa da ətrafınızdakılardan daha yaxşı məlumat bazasına sahib olaraq bitirirsiniz. yaxşı mənada fərqli, yəni üstün olmaq üçün çox şey etməyinizə gərək yoxdur. millət o qədər təmbəl və qorxaqdır ki, * sən və mən də həmçinin yaşamaq üçün, yaxşı yaşamaq üçün heçnə eləmir. və sən balaca bir addımla yüzminləri geridə qoya bilirsən. yoxsa avropa ölkələri? insanlar yaşamaq üçün qaçırlar orda. var gücləri ilə. yatmaq istəmirlər. vaxtlarını alacaq xırda şeylərə düşmən gözü ilə baxırlar. təmbəl olanları isə, həyatda uduzduqları ilə barışıb müxtəlif təsəllilərlə yaşayırlar. day bizim təmbəllər kimi özlərini ən ağıllı, ən güclü varlıqlar saymırlar. bizim təmbəllər gic gic dəyərlərlə özlərini üstün tutmağa çalışırlar. bir xariciyə mənasız ittihamlar atıb, onların kişi olmadıqlarını, qadınların əxlaqsız olduqlarını falan deyirlər. amma gəl ki, o kişi saymaqdığınız penis sahibləri uğur qazanmaq üçün hər hansı dişiyə sahib olmaq üçün əziyyət çəkir vuruşur. o qadınlar da həmçinin. amma yaxşı kişilərdən olan bizim təmbəllər? nə vaxtsa əlinə necəsə qız düşəcək də. anası alacaq ona. nəsli artmağa davam eliyəcək. eləcə də qadın. kiməsə evlənim ərim mənim sahibim və yemək verənim olsun. belə görmüşük. bəli biz zəifik, yaşıyırıq ona görə ki, insan cəmiyyəti təkamülün qəddar qanunlarını yumşaltmağı bacarıb. indi zəiflər də nəsil artıra bilirlər. nə vaxta qədər belə olacaq bilmirəm. belə bir ölkədə azacıq fərqli olmaq, fərqli düşüncəyə sahib olmaq adamı ən yaxşılardan edir. halbuki, gözəl saydığınız ölkələrdə o özəllikləriniz heçnədir. onunla heçbir uğur qazana bilməzsiniz. çünki hamı elədir. orda irəli getmək üçün daha üstün olmalısınız. ona görə də bəzilərinə vətənimizdən uzağa getmək sərf eləmir. ölkəmizdə ən yaxşlardan olanlar, digər cəmiyyətlərdə adi insana çevrilə bilmirlər. ona görə bəzən azərbaycanda yaşamaq sərfəli ola bilər.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

qadın məntiqi +39 əjdaha

kifayət qədər araşdırılmamış bir mövzudu. kişilər olaraq gündəlik mövzularda, riyaziyyatda və ya başqa elm sahələrində onlardan daha güclü məntiqimiz olduğunu iddia eləsək də çox tez-tez təəccübləndirə bildiklərini boynumuza almalıyıq. ümumiyyətlə məntiqli düşünmək, intellekt sadəcə bir növü olan zad deyil. deyilənə görə intelektin ən az 8 növü var. məsələn riyazi məntiq bacarığı, liderlik intelekti, 3d fəza təsəvvürü və burada orientasiya bacarığı (baxma: qadınların park edə bilməməsi), musiqini hiss eləmək intellekti, bədən hissələrini düzgün hərəkət ettirmək intelekti və s. hesab edirəm ki, qadınların bizdən qat-qat üstün olduğu mövzular var. məsələn bu varlıqlar həmişə bir geyim barədə şəxsi fikirə sahib olurlar. hansı paltar hansı ayaqqabı ilə gedə bilər, hansı paltar məni daha arıq göstərər və s. ya da dəyişiklikləri çox tez seçirlər. bir dəfə kursda müəllimimiz 20 saniyəlik tələsik sinifə girdi çantasını götürüb çıxdı. çıxandan sonra qızların "üzünü qırxıb bu gün" deyə fısıldamasını eşitdim. amk mən adi vaxtı heç hiss eləmirdim ki o müəllimin üzündə tük var ya yox. yəni 4-5 gün qırxılmayan üzü mən seçə bilmərəm, bacarmıram. təbii ki, bunları seçməyi bacaran kişilər də var ancaq qadınlar daha yaxşı bacarır. və ya adicə söhbət eliyəndən iki gün sonra ağlıma gəlir ki, bu qız burda bu şeyə işarə vururmuş. həmin vaxtı amma mən söhbətdən ötəri keçirəm. boynuma alıram ki, məni aldatmaq çox asan olur. bir də ki, qadınlar özləri iş həyatında kişi kolleqalarının ətrafında işləməyi sevirlər. bu yaxınlarda bir qız özü mənə etiraf elədi ki, kişilər sadə düşünür ona görə onlarla işləmək mənə ləzzət verir. qadınlar isə çox tülküdülər. etiraf ləzzət elədi mənə.
o ki, qaldı heç bir ağıla-məntiqə sığmayan hərəkətlərinə onları mən qadınların yaradılışı ilə əlaqələndirərdim amma başqa cür. insan cəmiyyəti qadın bədəninin bioloji cəhətdən tələb etdiyi həyat tərzini qadağan edir. həyatlarında nələrsə çatışmır deyə mənasız reaksiyalar verirlər. məsələn hamilə qadınların ərlərindən ağıla məntiqə sığmayan istəkləri. mənim anam mandarin qabığı istəyirmiş. atam hələ zarafatnan deyirdi ki, 1 kg mandarin alırdım özünü mən yeyirdim qabığını da bu. və ya cem yılmazın misal gətirdiyi kimi "yer çekimsiz ortamda çilek yiyim ama tadı muz gibi gelsin" bunu məntiqsizliklə əlaqələndirməzdim. bir kitab oxumuşdum orda bir qadın hamilə qaldıqdan sonra ərlərini öldürürdü. onun fikrincə təbiətin qanunu budu o artıq öz işini görüb, çıxıb getməlidi. hətta ərlərinə bir müddətlik ayrılıq təklif eliyir amma onu başa düşmürlər. o da dözə bilmir öldürür onları. hər şey 100% buna görə olur demək istəmirəm ya da bütün qadınlar hamilə qalandan sonra ərlərini öldürmək istəyirlər deyə bir iddiam da yoxdu. amma bu gizli hissin var olduğuna inanıram. yəni hamiləlikdən sonra kişi ani olaraq qadının gözündə düşə bilər və "intiqamını" bilinç altında bu yolla ala bilər. bu yolla, kişidən məntiqsiz şeylər tələb eləməklə özünü rahatlaşdıra bilər yəni.
ya da hamiləlikdən uzaqlaşaq biraz. bir başqa entry`imdə bildirmişdim ki, qadınlar daim ən yaxşı erkəyin yolunu gözləyir. bir kişi genlərini mümkün qədər çox dişiyə ötürməyə çalışırsa da qadın belə deyil. qadınlar nəslini davam etdirməyə ən layiqlilərini seçir və seçməlidir. instinktləri ona "zəif" kişiləri yaxın buraxmamağı əmr eliyir. indi bu özəlliyi də qadınların "məntiqsiz" hərəkətlərinə bağlayacam. ideal erkə, ümumiyyətlə ideal insan mümkün olmadığına görə qadınlar bir müddətdən sonra partnyorlarına daha aşağı baxacaqlar. ola bilər kişisini sevir, onu atmaq istəmir və kifayət qədər hörmət eliyir amma bilinç altında o "ən yaxşısını axtarmaq" arzusu yenidən hərəkətə keçir. indi insan heyvanlar aləmini çoxdan tərk eləmiş varlıq olaraq bədəninin hər tələbinə boyun əymir. elə müəyyən mənada insan olmaq heyvani istəklərindən imtina eləmək deməkdi. qadın da kişisini atmır və düzgün olan da budur. amma nəticədə ondan getdikcə daha çox şey tələb eliyir. daha çox diqqət, daha çox anlayış, əlamətdar günlərdə gül almaq, təbrik eləmək, onu sevdiyini demək və s. bunun bir də ifrat dərəcədə şişirdilmiş versiyası var ki, bütün dünyaya onu sevdiyini car çəkmək. indi siz təsəvvür eliyin bu ego nə qədər ac qalıb. bizi atmamaq onun üçün əslində nə qədər çətindir.
eyni şeylər bizdə də olur amma cəmiyyət bizə başqa rol verdiyi üçün bizə tamam başqa cür təsir eliyir. halil sezai`nin isyan mahnısına youtube`da bir komment yazılmışdı. onunla başlamaq istəyirəm bu abzasa: "filmde karıyı sikemedi acısını biz çekiyoz amk". adına sevgi qoyduğumuz şey uğruna az məntiqsiz hərəkət eləmişik? içini sikim qaymorit olmuşdum soyuqdan, amma yenə də gecən vaxtı gedib istədiyim qızgilin pəncərələrinin altında dururdum. amk heç demirdim də ee çıx çölə * şəlalə di çıx dayna palkona sözüm var . lom kimi ancaq baxırdım. niyə eliyirdim indi bilirəm. sikə bilmirdim, ağa. vermirdi. daha doğrusu istəməmişdim heç, istəsəydim də verməzdi. indi bir "aşk çocuğunun" biri çıxıb deyə bilər sevgini çox alçaldırsan. başqa bir entry`də sevgini ilahiləşdirmək mənə borc olsun, panpa. amma həqiqət budu məncə.
son olaraq demək istəyirəm ki, qadınlara qarşı olan bu ittihamlar əsassızdı. yuxarıda göstərdiyim şeylərin bu fikrimə tutarlı arqument olduğunu düşünürəm. təkrarən ibtidai icma quruluşuna qayıtmaq ya da tamamilə heyvanlar aləmindəki kimi yaşamaq fikrim də yoxdu. hər şey belə zordu elə. həm qadınlar həm də biz kifayət qədər çox şeydən imtina eləmişik və eləyirik. və bunun sahəsində insan olmuşuq. tarix boyunca bütün bunların belə olması məsləhət görülüb. daha yaxşı insan olmaq ehtiyaclarını daha yaxşı idarə eləməyi bacarmaqdı məncə. komplexlərindən, dediyim "çatışmamazlıqlarından" uzaq olan bir qadın modeli istəyirsinizsə təsəvvürünüzə 25-30 yaş arası, körpə uşağı olan və eyni zamanda işləyən qadın obrazı gətirin. onda qadının əslində çox ağıllı və güclü olduğunu anlamaq çətin olmayacaq. körpə uşağı var deyə başqa partnyor onu düşündürmür * hələlik , çox çalışqandır uşağına görə, özünə güvəni yerindədir və maraqlısı budu ki, özünü super ağıllı da saymır yerli yerində digər cinsin nümayəndələrinə kömək üçün xahiş eliyə bilir. əri varsa da sadəcə dost kimidi. işin yorğunluğunu çıxaracaq yol yoldaşı kimi baxır ərinə artıq.
sonda bir məşhur sözü yazmaq istəyirəm ləzzət eliyir mənə. "qadınlar çox ağıllı varlıqlardı. istəsələr bütün dünyanı ələ keçirərlər. amma onlar alış-veriş eləmək istəyirlər" * bu cümlə bütün entry`min inkarı oldu deyəsən

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

qatiq qaradi blet +37 əjdaha

39 saat 30 dəqiqə sonra fizika təhsilinin son imtahanını verəcək olan yazar. müxtəlif səbəblərdən dolayı 9 il uzanan (əslində 5 il olmalı idi) təhsilimin son savaşına yaxınlaşıram. master işimin müdafiəsi. içimdə qəribə bir vecsizlik, və təmbəllik var.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

fake it until you make it +30 əjdaha

(baxma: bacarana qədər bacarırsanmış kimi göstər)
xüsusən yeni bir bacarıq əldə etmək istədiyimizdə işimizə yarayan ingiliscə məsəl. belə ki, bütün naşı şagirdlərdə bir özgüvən çatışmazlığı, əlavə həyəcan və s. olur ki, bunlar bacarıqlarımızı əslində olduqları səviyyədə göstərməyimizə mane olur. götürək yeni dil öyrənməyi. əgər söhbətə başlayanda o dildə kifayət qədər söz bazamızın olmadığını ağlımızda tutaraq başlasaq, bədənimiz qaçma refleksini işə salacaq və orda qalıb söhbət etməyə kömək edəcək bütün biliklər əl çatmaz olacaq. yox əgər biz süni özgüvənlə o dildə ana dilimizdəki səviyyədə danışırıqmış kimi söhbətə başlasaq bədənimiz orda qalıb mübarizə aparmaq refleksini işə salır və ağlımıza normalda gəlməyən biliklər həmin anda rahatlıqla əl çatan olur. təbii ki, bacarıqlarınızı kifayət qədər dərinləşdirdikdən sonra təvazökar uşaq rolunu oynamağı sizə heç kim qadağan etmir. ancaq ilk etapda, belə bir saxtakarlıq aparmaq faydalıdır. dil öyrənməkdən nümunə verdim, ancaq bir misal həll etməkdən, davaya, partnyor tapmağa qədər hər şeydə tədbiq edə bilərsiniz.
uğurlar əziz kadett!
hörmətlə qatıq.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

ikinci qarabağ müharibəsi +28 əjdaha

indiyə kimi qonşumuz ermənistanı necə yanlış dəyərləndirdiyimizi mənə bir daha sübut edən müharibə.  30 ildir dərsliklərdə, mediada, filmlərdə falan hiyləgər, yaltaq, qorxaq təbiətli bir xalq kimi tanıtdırıblar bizə.  erməniləri bu cür görməyimiz bizə onları başa düşməyə mane olur və potensial fəlakətlərə gətirib çıxara bilər.  danılmaz faktdır ki, əksər erməni başlarına soyqırım gəldiyinə tam qəlblə inanır və bu ruhda böyüdülüb.  nəticədə dağlıq qarabağa müstəqillik istəyəndə də, azərbaycan torpaqlarını işğal edəndə də, israildən səfirini geri çağıranda da sağ qalmaq uğrunda mübarizə apardığını düşünür. Sanki azərbaycan qarabağı geri alsa, ermənilər yer üzündən silinəcək mk. Kənardan gülünc səslənir, adama deyərlər, sən gəlib bizim torpaqlarımıza qonmusan, işğalçı sənsən. indi geri almaqla məşğuluq. Ancaq erməni onu varlığına təhdid kimi görür. Türkiyə deyəndə lap qorxuları qatlanır.
indi erməni qorxaqdır deyəndə biz onu səhv başa düşmüşük. Bəli hər şeyə sağ qalmaq ya məhv olub getmək prizmasından baxırlar. Ancaq bu erməni əsgərinin daha da əzmlə dirəşəcəyinə işarə olmalı idi.  Mən öz döyüşçülərimiz yetərincə şücaət göstərmir demirəm. O ərazidə məncə heç bir ordu blitzkrieg edə bilməz. Böyük dövlətlərin əfqanıstanda yaşadıqlarına baxın. Rusiyanın Çeçenistandakı problemlərini yada salın. ya da təsəvvür edin 3-3,5km yüksəklikdə ağır yüklə sizə nişan alan düşmənə tərəf qaçırsınız.  Ora çatanda bir döyüşmək də var. Azərbaycan ordusu məncə ilk günlərdə bunu yoxladı və sonra taktika dəyişdirdi. indi attrition war gedir və hər şey bizim xeyrimizə işləyir. Uğurlar da yavaş yavaş böyüyəcək. Məncə heç hələ dünya dövlətlərinin cızdığı qırmızı xətti keçməyimizə çox var.
bir başqa məsələ isə hiyləgərlik məsələsidir. Bundan ehtiyat etməliyik. Kimsə dünyada ən təhlükəli, ən qəddar canlının haqlı olduğuna tam inanan insan olduğunu demişdi.  ermənilər sağ qalmaq üçün vuruşduqlarını düşünürlər və buna görə qələbəyə aparan hər cürə vasitəyə əl atmağa hazır olacaqlar.  bu gün bir videoda baxıram necə mülki geyimli şəxslər əsgərlərə artilleriyanı idarə etməkdə kömək edirlər. bir fərd olaraq fikirləşmək olar ki, cəsur bir addımdır. ancaq qəsd olunan azərbaycanın imicini dünyada pozmaqdır. o mövqe vurulanda, azərbaycan mülki şəxsləri vurdu deyəcəklər. və ya ekstremal hallarda öz əhalilərinə qarşı zorakılıq edib, azərbaycan doğurdan soyqırım istəyir də deyə bilərlər.
Nəysə çox uzun yazdım.  Sözümün canı odur ki, məncə bir xalq olaraq işə daha professional yanaşmaq lazımdır.  Empatiya göstərib ermənilərin nəyə görə bu qədər qorxduqlarını başa düşsək, məncə növbəti konfliktləri daha az problemlə həll edə bilərik.  Əgər bu torpaqlara nə vaxtsa sülh gəlsə, ermənistanın bu qorxusunu sağaltmağa çalışmaq lazımdır.
özünüzə yaxşı baxın, əzizlərim.  bütün bunlar vecimə olmaz deyirdim, ancaq yanılırmışam. biraz da utanıram bundan. hər iki mənada.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

sözlükdə obraz yaratmaq +29 əjdaha

nick açıb, sözlüyə yazmaq, hadislərə rəy bildirmək, başından keçən əhvalatları uyğun başlığa yapışdırmaq və s. şeylər eləməklə sözlükdə özün haqqında təsəvvür yaratmaqdır. sözlük yazarı sadəcə düşüncələrindən ibarət bir varlıqdır demişdik. bu gün fikirləşdim bu barədə. əslində səmimi olmaq məcburiyyətimiz yoxdur. düşündüyümüzü deyil də düşünmək istədiyimizi də yaza bilərik. başımıza gələnləri paylaşarkən 100% düzgün yazmağa məcbur deyilik. əhvalatın üzərində biraz oynaya da bilərik. uydurma səhnələr, qəhrəmanlar əlavə edə bilərik. ya da tamamilə uydurma əhvalat yaza bilərik. sözlükdə olduğumuz kimi varlığımızı sürdürməyə məcbur deyilik. bu möcüzəvi məkanda istədiyimiz, arzuladığımız "məni" yarada bilərik. anonimliyi kifayət qədər qoruya bilsək, onda heç bir problem çıxmayacaq. sözlük əhli səni onsuz da yazılarından tanıyır. heç birimiz olmaq istədiyimiz yerlərdə deyilik. olmaq istədiyimiz insanlar deyilik. amma sözlük bunun üçün bizə şans verir. biraz yaradıcılıqla arzu elədiyimiz "məni" sözlükdə yarada bilərik. ya da heç arzuladığımız bir şey olmasına ehtiyac yoxdur. tamam fərqli bir obraz canlandıra bilərik. özünə məxsus düşüncəsi, hadisələrə baxış açısı və s. tutalım ki, mən belə elədim. bir gün manqurt qardaşımız real həyatda əsər yazmaq fikrinə düşür. əsərin qəhrəmanlarından biri də yalnız sözlükdən tanıdığı qatıq-dır. qatığın sözlükdəki obrazından yararlanmaq istəyir. amma halbuki, qatıq obrazı real deyil. o özü də başqa bir insanın yaradıcılığından yaranıb. beləcə ortaya çox maraqlı bir şey çıxır.
hamımız belə edək demirəm. heç mənim də belə bir şeyə nə ehtiyacım var, nə də həvəsim. amma bir fikirdir də bölüşmək istədim.
saygılar

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

gözəl qızlar +29 əjdaha

acı və ədalətsiz səslənsə də, kişi onlara istər-istəməz layiq olduqlarından daha çox şey verməyə hazır olur. həm də sosial statusları yüksək olan qızlardır. cavanlıq və gözəllik qadının sosial statusuna təsir edən ən böyük faktorlardır.
bayaq işdən gələndən sonra çantamı dəyişib mağazaya getməyə qərar verdim. velosipedlə gəlmişdim, elə mağazaya da velosipedlə gedəcəkdim. əynimdə də velosiped kostyumum var, elə bil tour de francedan indicə çıxıb gəlmişəm, yetim. özgüvən cırır dağıdır. bir dar yolda kənarda maşınlar park edib deyə, öndən gələn maşına yol verdim, bəli avropada da belə şeylər olur. yavaş-yavaş yaxınlaşıram maşına, bu vaxtı da özümü orta əsirlərin süvarisi kimi hiss edirəm, beynimdə kingdom of heaven filminin soundtracki səslənir. amma işdə nə isə tərslik var, öndəki maşın da keçməyə cəhd etmir, yavaşlayır. mənim dayanmağımı gözləyir sanki. üzbəüz gələndə gördüm polis maşınıdı. 150 metr qabaqda polis idarəsi var, elə indicə patrula çıxıblar. mənə yaxınlaşanda kənarda dayandım, yan şüşəsi açıq idi. sarışın bir qadın vardı. tünd mavi uniforma, sapsarı saçlar, açıq gözlər, açıq dəri. çox gözəl idi. tutuldum qaldım. heç salam verə bilmədim. mehribancasına dedi "zəhmət olmasa işıqsız sürməyin, əgər gedəsi yeriniz varsa, düşün əlinizlə sürüyün velosipedi, ancaq işıqsız yola çıxmayın.". elə bu vaxt əlimi atıb işıqlarımı yandırdım. "oh, belə əla görünür ki. çox sağolun, gecəniz xeyirə" dedi, gülümsədi. mən də bircə "siz də sağolun" dedim mk.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

imtina etmək bacarığı +27 əjdaha

bir çox mövzuda xeyrinizə dəyə bilər, ancaq mənim danışacağım nəfsinə qalib gəlmək olacaq. indi xahiş eliyirəm hamı, "ateistimizə bax dini xülyadan danışır." deyə üstümə atılmamışdan qabaq əvvəlcə oxusun. insan beyni ovçu və toplayıcı bir heyvan beynidir. sağ qalmaq üçün əlinə keçən fürsəti sabahı haqda düşünmədən istifadə edir. bu hərəkətləri başa düşüləndir. təbiət amansızdır, bədbəxtlər güclə sağ qala bilirdilər, hər fürsətdən istifadə etməli idilər. amma nə edə bilərik ki, bu canlılar getdikcə təkamül deyilən sistemin buglarını tapdılar və getdikcə daha çox əldə etməyə başlayaraq sivilizasiya qurdular. artıq sivil bir insan var idi ki, sivil deyəndə nə modern dövrü, nə də antik yunan mədəniyyətini nəzərdə tuturam, resursları depolamağa başlayan ilk insanlardan danışıram. bu termini götümdən uydurmuşam. əvvəllər vaxtlarının 80%-ində aclıq çəkən insanlar indi tox olmadıqları vaxtlarını xatırlamırdılar. burda da nəfslə bağlı ilk problem ortalığa çıxdı. insan beyni və bədəni hər fürsəti istifadə etməli idi, ancaq tox olduqdan sonra yemək lazımsız, artıq və ziyanlı idi. yəni sistem onda bug aşkar edənləri bir yolla cəzalandırmışdı. insanlar indi sağ qalmaq və ya daha effektiv yaşamaq üçün öz bədənlərinin tələblərinə qarşı durmalı idilər. düzdü nəfsinə qalib gələ bilənlər təbii seçmədə aşkar üstünlüyə sahib olmalı idilər, lakin bədbəxt insanlar evlilik adlı qanunla cütləşməni elə vəziyyətə gətirmişdilər ki, artıq hamı öz nəslini artırırdı. yəni siksən də o bədbəxt genlər insan populyasiyasından çıxmayacaqdı. yaxşı bəs nəyə görə bu nəfsə qalib gəlmək vacibdir və nəyə görə bu belə çətindir. təbii ehtiyaclara aid olan istənilən bir şeyin əldə olunma mərasimində beyində dopamin ifraz olunur. bu dopamin bədənin mükafat hormonudur. yəni beyniniz sizin qarşınıza yemək ye, su iç, karıyı sik kimi kiçik tapşırıqlar qoyur. siz bu tapşırıqları yerinə yetirdikdə isə dopamin ifraz olunur ki, bu da bir növ mükafatdır beynin orgazmıdır. indi lazım olandan çox resurs ortalıqda olanda beyninizdə dopaminin dozasını qaçırırsınız. və bir sonrakı dəfə beyniniz eyni orgazmı almaq üçün daha çox şey etməyinizi sizdən tələb edəcək. nəticədə asılılığınız yaranır. bütün növ asılılıqlar bu cür yaranır. siqaret, sex, pornografiya, şəkər, kofein, pul, hakimiyyət. bu sonradan sizin qərar vermə bacarığınızı da əlinizdən alır. amma insanlar bunun təhlükəli olduğunu və qarşısının alınmalı olduğunu çoxdan bilirdilər. nəfsi qorumaq barədə əmrlər demək olar ki, bütün dinlərdə var. görünür bu nəfsini qoruyan insanların qazandığı uğurları müşahidə etdikdən sonra baş vermişdir. yalnız bəzi insanlarda genetik olaraq mövcud olan bu xüsusiyyətin sonradan tərbiyyə, təlim və öyrənmə yolu ilə əldə edilməsi çox çətindir. və insanın həyat səviyyəsi "yüksəldikcə" daha da çətinləşir.yüksək enerji dəyərli qida maddələri gözümüzün içinə girir. cəmiyyətdəki sosial problemlərdən sadəcə evin içində facebook-a girməklə qurtulmaq olar. pornoqrafiya və bənzəri şeylər sayəsində əcdadlarımızın yüz illər, bir neçə nəsil boyunca görə biləcəyi qadın miqdarını modern kişilər bir saatın içində görür və s. modern insanın həyatındakı komfortu ovçu və toplayıcı beyinə sahib canlı bədəni götürə bilmir. bədən elə bilir ki, cənnətdədir və ya cek potu udub və hər şey hazırdır. buna görə də beyin davamlı olaraq ağır dopamin dozasına məruz qalır. nəticədə dopaminə olan həssaslıq düşür və insan depressiyaya girir, sevinə bilmir. beyni onu mükafatlandırmır artıq. amma yenə də insanlar var ki, ehtiyacından artıq olanını götürməyə bilir. insanlar var ki, onlara komfort zonasından çıxmaq üçün hər hansı bir həyati təhdid lazım deyil. insanlar var ki, həmin bu nəfslərinə qalib gəlirlər. nədir komfort zonasından çıxmaq? divandan durmaq? xeyr. komfort zonasından çıxmaq bədənin tələb etdiyi lazımsız şeylərə yox deməkdir. çips yediyimiz vaxtı doyub, yarımçıq qoyub qutunu bağlamaq deməkdir. bir qəhbəliyi hamıdan gizləyib yaşadığın halda, cəsarət edib etiraf etməkdir. bir də var komfort zonasına qaçmaq. buna nümunə vermək daha asandı. imtahandan kəsilərkən oyun oynamaq, sevgilidən ayrılanda içmək, konfliktdən bir yol tapıb qaçmaq və s. sizə sadə gələ bilər. amma bir düşünün bütün bu və bənzəri hərəkətləri narahatçılığımızı unutmaq üçün edirik. və mərcə girirəm ki, bu çox təhlükəlidir. ağrı və əzab təbiətin özünü inkişaf etdirmək metodudur. biz rahatlığa qaçdıqca özümüzü inkişaf etdirmək şansını itiririk. və nə qədər çox komfort zonasında otursaq, o qədər passivləşirik. indi deyə bilərsiniz ki, əcdadlarımız üçün komfort zonası mövcud deyildi. var idisə də, komfort zonasında oturmaq həyati təhlükə yaradırdı. bizim üçünsə bunun bir ziyanı yoxdur. biz yenə də yaşayıb törəyib çoxala bilirik. düz buyurursunuz. amma qayıdırıq əvvəlki mövzuya. xatırladım ki, təbii yolla yox deyə bilmək bacarığı hər insanda yoxdur. varsa da böyük ehtimal biz komfort zonasında olmazdıq zatən, uğurla addımlayan bir tip olardıq. amma əgər bizdə imtina etmək bacarığı yoxdursa, komfort zonasında həddimizi aşmayacağımızı və çürüməyəcəyimizi hardan bilə bilərik?
təkrar edirəm, bu yazı nə "həyatınızdan biraz daha çoxunu işə verin" nə də "varlı deyilsənsə sən günahkarsan" tipli yazı deyil. bu yazı vaxtı və sağlamlığı təbii bir yolla əlimizdən ala biləcək bu qədər maneənin ortasında dik durun demək üçündür. əsl həyat hansı ki, mübarizədən, əzabdan ibarətdir, komfort zonasından çıxdıqdan sonra başlıyır.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

azərbaycan +28 əjdaha

vətəndaşlarının tək xəyalının ölkədən çıxmaq olduğunu gördükcə çox üzüldüyüm ölkə. hər kəs ölkəmizdə bəyənməməyə nəsə tapır. kimisi deyir səhiyyə yoxdur. kimisi deyir siyasətimiz ölüb. biri deyir təhsil yoxdur. bir başqası deyir startup qurmağa imkan yoxdur. bir başqaları deyir sərbəst gəzə bilmirik, ailəm imkan vermir, küçədə sataşırlar, ailəm məni evləndirir və s. hamısı ilə razıyam müəyyən qədər. amma unutduğumuz bir şey var ki, ölkə bizdən ibarətdir. "özün çıxıb getmisən, sənə indi danışmaq asandır, başa düşməzsən nə çəkirik" deməyinizi eşidirəm, buna qarşı tutarlı bir arqumentim yoxdur. sadəcə yazımı oxuyub bir qədər kənardan məsələyə baxmağınızı xahiş edirəm. bu yaxınlarda həkim səhvindən bir körpə dünyasını dəyişdi. hamı facebookda bəsdir artıq, təhsil nazirimiz alkaşdır nə bilim səhiyyə bərbad vəziyyətdədir, tüpürüm ölkəyə, bircə çıxıb gedə bilsəydim deyə statuslar yazmağa başladı. mənə maraqlıdır, bu insanlar doğurdan fikirləşirlər ki, başqa ölkələrdə həkim səhvindən adam ölmür? almaniyada ildə 18 min adam həkim səhvindən dünyasını dəyişir. elə bilirsiniz səhiyyə sektoru avropada çox yaxşıdır? və ya ordudakı vəziyyətdən hamımız şikayətlənirik. əsgərləri incidirlər, onlar da intihar edir. amma bilirsiniz alman ordusunda 2015-ci ildə 30 qulluqçu intihar edib. hətta adı çəkiləndə hamımızın sayğı duruşunda durduğumuz türk ordusunda belə əsgər intiharı çoxdur. əsgərlərə lazımsız tapşırıqlar əmrlər verilir deyirlər. ala heç biriniz amerikan filmlərində məşhur döşəməni diş fırçası ilə təmizləmə səhnəsini görməmisiniz?ikinci dünya müharibəsində elit alman diviziyalarında ayaqqabını parıldatmaq xəstəliyi vardı zabitlər arasında. hamı bilirdi ki, şərq cəbhəsində yağışın, palçığın, bataqlığın içində yarım metr belə parıldayan ayaqqabı ilə getmək mümkün olmayacaq. ancaq ayaqqabını parıldatmaq hər gün vacib idi və ciddi nəzarət olunurdu.
ən pis təsir edən məsələ də təhsildir. sözsüz ki, avropada təhsil aldıqdan sonra daha keyfiyyətli həyat şansını artır. ancaq azərbaycanda təhsil yoxdur deyib, oxumamaq ağılsızlıqdır. elə bilirsiniz avropada hansısa möcüzəvi yolla beyninizə bilgiləri yerləşdirəcəklər? siz də bütün günü daşağlarınızı qaşıyıb, günəşə verəcəksiniz? hər yerdə nəsə öyrənmək üçün əziyyət çəkəcəksiniz. zəhmətsiz mümkün deyil. bundan əlavə azərbaycanda orta məktbədə və ya universitetdə ara bir kitabı açıb vərəqləyən şagird ya tələbə burda illərin qəzet oxuyanı, intelektual wunderkind münasibəti görür. xəbəriniz yoxdur özünüzdən.
və ya qadınlar kişilərin şorgözlüyündən küçədə narahat etməyindən şikayətlənir. artıq yazmışam mənim 2 rəfiqəmin başına gəlib qatarda getdikləri yerdə, önlərindəki orta yaşlı qarınlı kişi penisini çıxarıb bunlara baxaraq masturbasiya etməyə başlayıb. ya da sadəcə mənim yaşadığım rayonda son 6 ay ərzində iki zorlama və ardınca qətl hadisəsi qeydə alınıb. hər bir şəhərin qısa ətəklə gəzə biləcəyiniz və gəzə bilməyəcəyiniz yerləri var. hətta mədəniyyətindən dəm vurduğunuz parisin belə. düzgün insanlarla bakıda hətta orqiya belə təşkil edə bilərsiniz. düzgün dost-tanışla bakıda berlindəkindən daha rəngli gecə həyatınız ola bilər.
indi də məni narahat edən pis şeylərdən danışım. məsələn bir ara almaniyaya sənəd vermək üçün xüsusi kömək göstərən şəxslər və ya şirkətlər var idi. adamlar sizin üçün bir anket doldurur və sadəcə hansı sənədləri göndərməyinizi yazır. siz isə onlara 500-600 avro ödəyirsiniz. belə təmbəllik belə məsuliyyətsizlik siz avropa gəncində müşahidə edə bilməzsiniz. bundan başqa qadınlarımız azadlıq istəyirlər, ancaq mən indiyə kimi çox az azərbaycanlı qadında öz büdcəsinə nəzarət alışqanlığı müşahidə etmişəm. bundan başqa hamı azad olmaq istəsə də, çox az adam azad qərar vermə məsuliyyətini öz üzərinə götürmək iqtidarındadır. adətən belə azadlıqlar bir neçə həftə çəkir cəmi.
yekunda futbol komandasından tutmuş, siyasətçisinə kimi ölkəmizin insanlarını tənqid edərkən özümüzün də bu insanlardan olduğumuzu unutmamalıyıq. təbii ki, pis şeylər haqda yazmışıq, yazacağıq da. amma hər birinizdən xahiş edirəm, düşünməyin ki, ölkəmizi tərk etdikdən sonra bu problemlərə bir dəfəlik əlvida deyəcəksiniz. hər kim imkanı varsa, xaricə getməyə çalışa bilər. imkan deyəndə sadəc pulu nəzərdə tutmuram. ancaq həyatınızdakı tək məqsədinizin bu olması iyrəncdir, belə etməyin. əgər tək məqsədiniz budursa, inanın getdiyiniz ölkədə xəyal qırıqlığına uğrayacaqsınız.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

darıxmaq +28 əjdaha

içində qəribə bir həyəcan olur. elə bilirsən nəsə olacaq. amma heçnə olmur. nə yemək ləzzət eliyir, nə musiqi, nə də ətrafındakılar.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

tələbəlik vaxtı işləmək +28 əjdaha

mənə görə iki növü olan hadisədir. birincisi təcrübə yığmaq üçün görülən, bəzən məvacib almadan görülən işlərdir. ikincisi isə ehtiyacdan görülən işlərdir. birincini cv-nizə yazmaqla fəxr edərsiniz, amma ikincini nəinki gələcək işverəninizdən, hətta bəzən yaxınlarınızdan belə gizlətməyə çalışarsınız. birinci kateqoriyada ixtisasınızla uzaqdan yaxından əlaqəsi olan iləri görərsiniz. ikinci kateqoriyada isə təhsil tələb etməyən, mümkün qədər az ön təcrübə lazım olan işləri görərsiniz. məsələn: ofisiantlıq, fəhləlik, poçtalyonluq, supermarketdə kassirlik və s. hər iki halda sosial həyatınıza zərər dəyər, amma ikinci halda həm də təhsil həyatınız zərər görər.
bayaq evi yığışdırırdım. daha doğrusu evi 3-4 gün əvvəl yığışdırmışdım, amma yazı stolumun üstündəki asma şkafda dağınıq halda bir xeyli kağız, fayl, sənəd, qələm var idi. onları qaydaya salırdım. bütün kağızları vacib, ehtiyat və zibil olmaq üzrə 3 topaya ayırırdım. ehtiyat topasına əsasən boş məktub zərfləri, fayllar, qələmlər və başqa bənzər şeylər aiddir. digər iki topanı özünüz təxmin edə bilərsiz. nəysə bu şkafı boşaldanda gözüm işlədiyim şəhərin xəritəsinə sataşdı. bir fayla keçirilmiş iki kağız. bir tərəfdə şəhərin xəritəsi, digər tərəfdə həmin şəhərin tramvay, avtobus xəttlərinin xəritəsi. təxminən yanvar ayında hazırlamışdım. atamın hər skype danışığında "iş tapmamısan?" sualından bezib hazırlamışdım. universitetimin yerləşdiyi şəhər pox boyda olduğuna görə iş tapa bilməmişdim. internetdə də axtarış fayda verməmişdi. artıq qonşu şəhərlərdə iş axtarmağın vaxtı idi. qatarla bir saat yol gedib, qışın dondurucu soyuğunda şəhərin küçələrini iş elanı görmək ümidi ilə 3-4 saat gəzmişdim. xəritəni görəndə hamısı gözümün qabağında canlandı. bütün detalları ilə. keçirdiyim hisslər. əyin-başıma, sosyal həyatıma, yalnızlığıma tüpürüb iş axtarışına çıxmağım... hamısını bir də hiss elədim. bir qəssab dükanında iş elanı görüb, həvəslə içəri girib, sonra qız satıcı axtardıqlarını öyrənəndə keçirdiyim utanc və məyusluq yadıma düşdü. bu ölkənin dilini sikim. diqqətimdən yayınıb ki, qız satıcı axtarırlar. blet nə fərqi var aslanın erkəyi dişisi olmaz * asdsdsgfa . bunları yazdıqca daha çox şey yadıma düşür. bir dostumla vəziyətimi müzakirə eləməyim, otağımda hönkür-hönkür ağlamağım. ağlamaq üçün də çox bambılı bir səbəbim var idi. bəlkə də kifayət qədər məntiqlidir, amma anormal olduğu dəqiqdir. dostuma yazırdım ki, kişi öz dediyini, ondan tələb olunanı elədi. məni bura göndərdi. harda işlədiyini, nə qədər qazandığını desəm, hamı hassikdir deyər. imkansızı bacardı. möcüzə yaratdı oğlunu göndərdi oxumağa. amma oğlu ondan tələb olunanı eləyə bilmədi. hələ vətəndə olanda atası ilə danışırdı ki, bəs atası ilk xərcləri ödəsin. sonra o özü işləyib xərclərin yarısını qarşılayacaq* xuy . indi atası ondan tələb olunanı elədi, növbə onundu. işin biraz meydan oxumaq, rəqabət tərəfi də var. biraz da ərgənlik tərəfi də var. belə ki, o artıq böyüdüyünü, bir işə yaradığını və ya ən azından sözünü tuta bildiyini göstərməlidi. amma mən onda çarəsiz idim. bu vəziyyəti dostuma izah edəndə birdən dayana bilmədim. gözümdən yaş gəldi. evə təzə girmişdim, əynimi yüngülləşdirməmiş oturdum döşəmənin üstünə ağladım. biraz rahatlaşdım. sabahsı gün, ya da növbəti günlərin birində xəritəmi qoltuğuma vurub getdim o qonşu şəhərə. dediyim kimi soyuq, təzəliklə yağan buzlaşmış qar, şəhərdəki tikinti iləri bəs eləmirmiş kimi bir də həmin vəziyətdə atam zəng vurdu. dostu mənə xeyir dua eləmək istiyirmiş, ya da məni başqa maddi yardım edəcək biri ilə tanış edəcəkmiş. o da dəhşət dindar adam. mənlə inşallahlı maşallahlı danışmasına güclə dözürdüm. qarşılıq verə bilmirəm deyə özümü narahat hiss edirdim. bir yandan da telefonu qulağımda çox tuta bilmirdim. əlim və qulağım donurdu soyuqdan. nəysə o günü də əliboş qayıtmışdım evə.
sonradan o insan mənə maddi dəstək verdi. inandığı allah ondan razı olsun. mənim də ailəmə dinsiz olduğumu etiraf eləməyimə səbəb oldu. atam iş tapmaqda yenə dirəndi. yəqin istəmirdi ki, pula görə işləməyimi istəməsini düşünüm. yəni ümumi olaraq belə bir səhnə yarandı ki, guya əvvəl də məndən həyat təcrübəsi yığmaq üçün işləməyimi istəyirmiş. nəysə sonradan iş tapdım. pis-yaxşı günlərim oldu. hər iş gününün 3 saatını yolda itirdim. bəzən qatara gecikib vağzalda gecələdim. amma yaxşı dostlar tapdım. yaxşı insanlarla münasibətdə oldum. kapitalizmə pis gözlə baxmağa başladım. atamın dediyi kimi həyat təcrübəsi yığmağa çalışdım. indi artıq bu universitetdən gedirəm. sizin qatığınız ingilis bayrağından, bakı küləyindən də betərdir. bir həftədə iki dəfə universitet dəyişməyə cəhd göstərib. ümid edirəm bu sonuncu olar. gedim başqa şəhərə yeni universitet, yeni dostlar, bəlkə yeni iş və təbii ki, yeni həyat üçün. burda da bir xeyli xərcim çıxacaq. kişinin üzünə necə baxacam bilmirəm. yəqin ki, yenidən işləməli olacam. xoşbəxtlikdən bu şəhər bir qədər böyükdür. iş tapmaq asan olar, 3 saat yolda itirməyimə ehtiyac qalmaz.
gecə vaxtı əlimdəki işi qurtarıb bu uzun yazını yazmağıma səbəb içkidir. içkinin təsirindən duyğusalam. yoxsa adicə fayla salınmış şəhər xəritəsi normalda mənə bu qədər ilham verə bilməz. bəlkə də verər. yoxlamaq lazımdı. hərdən fikirləşirəm ki, bu qədər çürükçü yazıram, məni söyməsələr yaxşıdı. amma sözlüyün funksiyası da yazmağa şərait yaratmaq deyilmi? təkəm, yanımda heç kim yoxdu. o xəritə həmsöhbətinə uzaq başı 4-5 cümlə qurmağına səbəb olar. amma yazarkən imkanın daha genişdi. gecəniz xeyirə sözlük əhli. yazmaq üçün yaradılan bu şəraitə görə hamınıza təşəkkür eləyirəm, sizi bağrıma basıram.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

qab yumaq +23 əjdaha

teatrın gastronomiyasında işlədiyim vaxtlar boş içki şüşələrini növünə görə dəstələmək, sıralamaqdan, işin sonunda yaxın bir araba ilə binadakı bütün zibil kisələrini, kağız, şüşə tullantılarını toplayıb tullantı otağına boşaltmaqdan sonra ən çox sevdiyim fəaliyyət. barda, restoranın mətbəxində və kantində olmaq üzrə 3 növü vardı. ən cool olanı barda yumaq idi. amma ən əyləncəlisi kantindəki idi. restoranda da yumuşam amma o digərləri qədər zövq vermirdi. həm də orda tək olmurdum. (bax: tək çalışmağı sevən adam)

əvvəlcə barı danışım, çünki, ən çox bunu eləmişəm. yerli dili tam yaxşı bilmədiyim üçün məni restoranda ofisiantlıq eləməyə çox da salmazdılar. orda müştərilərlə daha çox ünsiyyətdə olur adam. barda isə sadəcə içki satılırdı və çox da şirin dil olmağa ehtiyac yox idi. nəysə sadəcə içki satdığım üçün stəkan fincan və bokaldan başqa yumağa heçnə olmurdu. yanbayan iki kran var idi * biri bu şeylərin dilimizdəki qarşılığını desin . hər ikisini açıb, tıxacları bağlayıb, əl-üz yuyanı su ilə doldururdum. sol tərəfdəkinə yuyucu vasitədən tökürdüm, sağ tərəfdəki isə təmiz olurdu və temperaturu nisbətən aşağı olmalı idi. sol tərəfdəkinin dibinə üzü yuxarı baxan 3 fırça bərkidilirdi. vəssalam, möhtəşəm əyləncə hazırdır. çaxır bokalını sol tərəfdəki köpüklü su ilə yüngülcə yaxalayırsan, sonra yanbayan bərkidilmiş 3 fırçadan ortada olanına keçirirsən. bokalı aşağı yuxarı hərəkət etdirməklə içi təmizlənir, köpüklənir. fırlatmaqla isə yan tərəfi təmizlənir. sonra çıxarıb sağ tərəfdəki təmiz suda yaxalayırsan. bokal olur gül kimi. qoyursan kənardakı dəmirlərin üstünə ki, suyu süzülsün. dəmirlərin üstündə 7-8 bokal yığılandan sonra isə əlinə bir dəsmal alıb başlıyırsan qurulamağa. daha doğrusu cilalamağa. bunu edərkən dimdik durursan və qarşındakı masaların önündə oturan civilərlə baxışırsan. düzdü mənə ancaq liseliler baxırdı, amma olsun. (baxma: babyface oğlan)
yuxarıdakı cool olanıdır, amma ən əyləncəlisi kantində olandır. burda da tək işləyirdim. əslində məni kantinə heçvaxt salmırdılar. kantinə adətən aşbazlıq məktəbindən təcrübə üçün gələnləri ya da sadə reseptli yeməkləri hazırlaya bilən işçiləri salırdılar. bir də baş aşbazlar təbii ki. hər dördüncü gün teatra 15-20 nəfər qonaq gəlirdi ki, onlara qulluq üçün yalnız bir ofisiant tələb olunurdu. bu da mən idim. bu iş gününün də böyük hissəsi gözləməkdən ibarət idi və mən də gözləmək əvəzinə kantinə qab yumağa gedirdim. (baxma: şefin götünə girməyin 100 yolu) burda əsas işi qabyuyan maşın görürdü. əsasən iri qazanlar, dəmir yemək qabları yuyulurdu. qabları maşının içinə salmaq üçün bir içlik/altlıq var idi. yuyulacaq şeyləri bunun üstünə düzürdüm. sonra bir duşa bənzər alət var idi. düyməsini basanda yüksək təzyiqlə isti su vururdu. qabları bu alətlə yaxalayır, həmin içliyi maşının içinə sürüyür, yeni içlik götürüb prosesi təkrarlayırdım. təkcə o alətlə oynamaq nəyə desən dəyərdi.
həvəslə yazmağımdan da gördüyünüz kimi qab yumağı mənə işim sevdirib və mən də işim üçün darıxmışam. bekar olanda başda dediyim digər işlərimə də uyğun başlıq tapıb entry yazacam. hələlik bu bəsdir.
p.s. bura qədər oxuyan bekarlara təşəkkür edirəm. kimsə nickaltıma "hə nolsun ki?" yazsa nə deyəcəm bilmirəm. sadəcə yalnızlıqdan bekarlıqdan yazdım.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

ailə +30 əjdaha

romantik hisslərdən, ehtirasdan, maddi qazancdan çox daha dərin təməllər üzərində qurulması lazım olan bağ. bilmirəm, populyasiyanın qalanında necədir, ancaq mənə görə romantik bağlılıq, sevgi məhdud müddətlidir. bir il, il yarım keçəndən sonra hisslər soyuyacaq. eləcə də seksual ehtiras etibar olunası deyil. nə vaxtsa partnyorunuzdan daha cazibədar biri sizin qarşınıza çıxacaq. qonşunun otu daha yaşıldır misalı. və ya maddi marağa görə ömürlük əlaqəyə girmək ağılsızlıqdır. modern dünyada məqsədlərinizə bədəninizi satmadan da nail ola bilərsiniz. ailə basqısı, mütəmadi seks, uşaqlar və s. başqaları üçün yetərli səbəb ola bilər. ancaq ya bunların heç biri yetərli deyilsə? nəyə görə insanlar ailə qururlar. söhbət sırf nigahlı birlikdəlikdən getmir. nəyə görə birinə qarşı hisslərin öldükdən sonra, hər yığıncaqda gözün başqalarını axtaracağını bilə-bilə onunla birlikdə olmağa davam edəsən axı? yalnızlıq qorxusundan? istənilən yaşda, kifayət qədər asanlıqla öz yeni böyük sosial şəbəkənizi qura bilərsiniz.

ancaq birinin, seçilmiş bir insanın sizin ömrünüzün sonuna qədər həyatınıza şahid olması yetərli bir səbəbdir məncə. yaxşı günündə, pis günündə sənin başına gələnləri izləməsi, birlikdə ehtiraslanıb, birlikdə hisslərin soyumasını müşahidə etmək, ünsiyyətdə olduğun hər insandan sənin haqda daha çox bilən birinin olması, əla hissdir. o insan üçün də eyni məsuliyyəti götürmək, işi daha gözəlləşdirir.

məhz bu düşüncə ilə ailə qurmaq mənə məntiqli gəlir.
sevirəm sizləri.

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

neil degrasse tyson +25 əjdaha

aşağıdakı sözləri ilə təkərə salmış və "doğurdan e bu nə gijdıllaq şeydir" dedirtmişdir.
"uşaq vaxtı məndə içində amerikanın bütün prezidentlərinin şəkli olan albom var idi. hər prezidentin şəklinin altında onun haqqında qısa məlumat yazılmışdı. mən baxırdım ki, `hüquqçu, hüquqçu, hüquqçu, iqtisadçı, hüquqçu və s. ` amma heç anlaya bilmirdim. fikirləşirdim ki, hüquqçular axı pul qarşılığında bir tərəfi müdafiə etməyi öyrənirlər. bu tərəf haqsız da olsa, qanuni bir yol tapıb onu müdafiə edirlər, buna görə pul alırlar. belə adamların prezident seçilməsi axı nə dərəcədə doğru ola bilər."

Notice: Undefined variable: userQuery in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 84

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 92

Notice: Undefined variable: idvv in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 101

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /var/www/soz6/sonhefte.php on line 102

təkamül nəzəriyyəsi +25 əjdaha

bu yaxınlarda ilan dnt-si ilə siçanlar özərində aparılan təcrübələrdən sonra gülümsədən nəzəriyyə. belə ki, bütün onurğalılarda ətrafların, yəni əl və ayaqların inkişafına cavabdeh olan gen sırasının ilanlarda fərqli olduğu həm ilanların xarici görünüşünə həm də genlərinə baxanda açıq aydın hiss olunur. siçanlarda məhz ətrafların inkişafına cavabdeh olan geni ilanlardakı ekvivalent dnt sıraları ilə əvəz ediblər. nəticədə yeni doğulan siçanların ətrafları ilanın növündən asılı olaraq ya qismən, ya da tamamilə inkişafdan qalıb. bu təcrübəni insan, başqa primatlar və digər ətrafı olan onurğalılar ilə aparanda siçanlarda ayaqlar tamamilə normal inkişaf edir. bu təcrübə ilanların və ya başqa cür ifadə etsək ayaqsız sürünənlərin tarix səhnəsində nisbətən tez ortalığa çıxmasını izah etməyə kömək edir. ilanların ayaqsız olmasına səbəb xırda bir mutasiyadır, genetik kodlamadakı uzun bir dəyişiklik deyil. Qeyd edim ki, bəzi ilanlarda xarici görünüşdə, hamısında isə skeletdə ayaqların izinə rast gəlmək olur.
təcrübələr cell jurnalında çap olunub. məqaləni buradan oxuya bilərsiniz.
P.S. məqalə barədə bir xəbər saytından oxumuşam.
P.S. məqalənin sonlarına yaxın sözü gedən dnt kodlarını həqiqətən görmək olur. orta məktəb biologiyasını yaxşı bilənlər ordakı a, t, g, c hərflərinin nə demək olduğunu başa düşər. (baxma: azot əsasları)

Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 3409


blok -   başlıqlarını gizlət
Notice: Undefined variable: user_id in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/profile.php on line 3416