alman dilini öyrənmək istəyənlərə məsləhətlər

zamanında c2 alan biri kimi deyim ki, bəli almanca c2 səviyyəsi də mövcuddur, bu dil çox ağır dildir. demək istədiyim, burdakı qrammatika filan deyil, onu zamanla öyrənəcəksiniz, sadəcə bu dil o qədər basqın bir dildir ki, digər dilləri vurub sıradan çıxarır, ələlxüsus da bildiyimiz ingilis dilini. gündəlik həyatda o qədər almancaya məruz qalırsan ki, bir müddətdən sonra, deutsches mindset oturur üstünə və başlayırsan birbaşa almanca düşünməyə. kilid söz "almanca"dır. yəni hərfiyən almanca yox, bir alman necə düşünürsə, elə. və bu da ona gətirib çıxarır ki, qarşındakı ləb demədən, ləbləbini anlayırsan. onun cümləsini bitirirsən və o da təsdiqləyir. bu zaman sənə dəhşətli dərəcədə bir ego push gəlir və istər-istəməz özünlə qürur duyursan ki, buna bax, mən onu nəinki anladım, hətta o mənim sözümü istifadə elədi və fikrini bitirdi.
gələk indi dilin özünə. almanca ümumi olaraq iki yerə bölünür: hochdeutsch və ya Amtssprache yəni yüksək almanca, rəsmi dil. ilk başda bunu öyrənin. əsas bu lazımdır, ölkədə yaşadıqca isə Umgangssprache yəni günlük dil, proqram dili ilə desək paket də əlavə olunur. artıq o dillə həşir nəşir olursunuz. məsələn, alman dilində pula pula demirlər ((baxma: iq tələb edən zarafatlar ) (baxma: göndərmə var ) geld deyirlər. amma Umgangssprachlich isə ( die) kohle ( kömür) də istifadə edirlər. (baxma: ah bu artikllar ) oturub məntiqlə fikirləşəndə görürsən ki, aha düz deyir də zamanında camaat kömürlə dolanirmiş. misallar çoxdur əslində, hələlik bu bəs edər.
və bir də denglisch deyilən bir şey var: Deutsch englisch. günlük həyatda, necə ki biz rus dilli sözlər istifadə ediriksə, eləcə də almanlar ingiliscə sözlər atırlar söhbətin ortasına. gənc nəsil onsuz da başın buraxıb, nə gəldi danışır, o tamam ayrı mövzudur.
son olaraq da, almanları super mədəni, dəqiq bir cəmiyyət, ölkə bilməyin. elə bir stereotip formalaşmasın beyninizdə. özləri seid ilə seit-ı ayıra bilmir bəzən. "seid" sein felinin siz ( ihr) üçün təsrif olunmuş formasıdır. ihr seid.. ingiliscə to be feli kimi. seit isə eynilə since. bir də görürsən ihr seit yazırlar, ya da tam tərsi "seid ich..."

acı uşaqlıq xatirələri

akademik işimi yazarkən verdiyim siqaret fasiləsində, ki çəkən biri deyiləm, amma arada guilty pleasure olur (baxma: kiçik çaplı nəsə ) (baxma: başlığı tapa bilməyən yazarın son halı ). ağır cigarella dumanı məni düz 20 il əvvələ, 2000-lərin başındakı məktəbli və ps1-li günlərimə apardı. 4-cü sinif uşağı hər dərsdən çıxandan sonra, qaçırdı komputer kluba. içəri girən kimi adamı ağır bir siqaret dumanı qarşılayırdı. və həmişə içəri qaranlıq olurdu. sonra tanış simaları görürdün. həmişə də demək olar ki, eyni adamlar. yaşca bizdən böyüklər, 10 və ya 11-ci sinif uşaqları. 99 ya da 2001-2 oynayırdılar. biz üç nəfər idik. mən, əhməd, emin. emin hündür toppuş, tam amerikan filmlərindəki şerif tipi varıydı, əhməd arıq, balaca, eynən nerd və mən orta boylu, orta çəkili. ilk başlarda futbol oynamırdıq. bizim sevimli oyunumuz "syphon filter" biz ona şipyon filter deyirdik. modern cs və call of duty qarışımı bir şey, amma oynuyanlar bilir, onlardan zamanına görə daha maraqlı, ki sonralar mən cs-nin mubtəlasi oldum.daha sonralar isə futbol oymağa başladıq. ps1-də memory stick deyilən yaddaş kartı vardı, istədiyin oyunu yazırdın, qalırdı yaddaşda. futbolda isə komanda filan yığmaq olurdu, bəzən də öz adına oyuncu filan. hamısını da 9 edirdik -*. kəndin mərkəzində iki dənə məhşur klub var idi. eldar və elxan. elxan görünüş olaraq da birəbir aydın xirdalanliya oxşayırdı, elə həyatı da ona bənzədi. 40-lı yaşlarında maldan getdi. elxanda yer olmayanda, eldara qaçırdıq. içəri girən kimi soruşurduq ki, " elxan əmi, çox var?" cavab isə çox vaxt belə olurdu: " bunu gözləyən var ( oturanı göstərirdi), onu da sonra gözləyən var) biz ilk rus dilini məktəbdə yox, elə orda öyrəndik ( начало açdırmışam) eldar isə marginal biri idi, sözlük dili ilə umbay. atam yaşında olardı, indi də işlədir. amma kim niyə gedir bilmirəm. bir də görürdün, gəlib səninlə dost kimi danışır, deyib gülürdü, sonra iki dəqiqə keçməmiş beyni çönürdü. müharibədə yanında qranat partlamışdı, eşitdiyimə görə. ona görə, damarı tutanda gözünə görsənmə. onda pulun pul vaxtında, saatı bir məmmədə və ya 1500 manata oynayırdıq. dəhşətli günlər idi. geriyə dönüb baxırsan, bilmirəm, kasıblıq, guya qayğısız, əslində qayğılı uşaqlıq həyatı. tək əyləncəsi dərsdən sonra komputer klublar, məhlədə futbol olan biri. nastolgiya da məhz budur. hərfi mənası evə acı dönüş. yəni evə, köhnə xatirələrə dönürsən, o günlərin nisgilini çəkirsən, amma acı xatirə olaraq. nəysə, "moods" bitdi.

14 may 2023 türkiyə seçkiləri

ilk turda bitməyəcək, görünən odur ki. Kk qazansa belə,. hakimiyyət dəyişikliyi bu qədər rahat verilməyəcək. iç çaxnaşma qaçınılmazdır. əgər ordu, polis, milis müxalifətin yanında olsa, o zaman Ərdoğan özünə deşik axtarsın.

edit 1: ilk turda da bitmədi. səbəbləri müxtəlifdi. ən əsas səbəb və ya maneə səslərin akp tərəfindən manipulyasiyadır. chp qazandığı yerləri sistemə gec girdilər, 11 dəfəyə kimi eyni şeyləri saydılar, ya da akp vəkilləri chp qazandığı yerləri anında iddia qaldırıb məhkəməyə verdi. sayılmayan yerlər oldu.
chp adına bir neçə ilk var: 43 ildən sonra rizədən chp naziməd çıxarda bildi. Rəisin məmkələtindən. səbəbi sadədir: imamoğlu dəhşətli kampaniya apardı orda. həm özü rizəlidir, həm də çıxdı rizəlilərlə dans filan oynadı. Türk insanı duyğusaldı, rasional düşünmür. dans, makaran, soyuducu ilə başını aldatmaq olar. plyus Diyarbakır kimi yerdən chp səs aldı. normalda kürdlər "kemalda liderlik Vasfi yok" deyib Ərdoğana akp-yə səs verirdilər, hamısı yox, bəlli yerlər.

ikinci tur necə olacaq? hər ikisi qazana bilər, amma iki şey əsasdır: sinan oğan, başqa adı ilə kingmaker. kim ona daxili işlər nazirliyini versə, oyunu udub. soylu ilə özdağ bir ara çox söyüşdülər, araları qanlı bıçaqdi. Ərdoğan ya soyludan imtina edib, sinan ozcanla davam edəcək, hüda partiyasıni da rədd edəcək ittifaqdan, ya da chp oyunu udacaq. Ərdoğana sinan özani soruşanda demişdi ki, onun adını belə çəkməyə dəyməz. Sinan ozan da cavab olaraq twitterdə yazmışdı: cücəni payızda sayarlar. dünən də twittlə cavab verdi: " payiz is coming"..

digəri nüans isə psixoloji mübaribədir, kim daha çox hazırlıqlı olsa, o udacaq. iki həftədə o qədər ağıl almaz şeylər çıxacaq ortalığa.

... və parlamenti chp uduzub artıq. hər iki ittifaq 45 faiz civarında yer tutub. mütləq çoxluq yoxdu. ona görə, hər hansı qanun layihəsi qəbul edilməsi dəhşət uzun sürəcək. chp bu anlamda prezident seçkilərini qazansa belə, dəhşətli bir şey olması siyasi dəyişiklik və parlamentar demokratiyaya/ sistemə keçid anlamında gözləmək sadəlövhlük olar..

kemal kılıçdaroğlu

fövqəladə bir şey olmasa, gələn həftə bu vaxtı türkiyənin 13-cü prezidenti olacaq adam. güman ki, birinci turda məsələ bitər. bitməsə, ikinci tura qalsa, ərdoğan hoqqa vermə ehtimalı çoxdu. bir də ki, məsələ təkcə prezident seçkiləri ilə bitmir. parlament seçkiləri də eyni anda olduğu üçün, orda da mücadələ var. onu da qazanmaqları lazımdı. yoxsa, prezident chp, parlament akp olsa, çoxluq yəni, qanunları geçirtməkdə əziyyət çəkəcəklər. sonra da yenə günahkar Kamal olacaq. bax, biz demişdik falan filan. bu eynilə bir zamanların fransız siyatəsinə oxşayır. prezident x partidən olurdu, parlament isə y. cohabation edib məcbur hakimiyyəti yürüdürdülər. amma, keyfiyyətli bir şey olmurdu. çünki iqtidarın öz planı olur, müxalifətin öz.
digər məsələ, xalq artıq bezib ərdoğandan. ona görə qarşı tərəf kim olsaydı, ona səs verəcəkdi. Kamalın nəhayət ki, bəxti burda gətirdi. bir də son zamanlar seçki prosesini pis yürütmür. ta dünən axşama kimi. türkün yolu deyib ipək yolunu iqtisadi proyekt kimi tədqim elədi və ya soxdu. azərbaycan yox, iran var. belə çıxır ki, türkiyə iran münasibətləri yaxşılaşacaq. burda problem yox, olsun. azərbaycan oyundan kənar qalır və iran üçün biraz ayaq yeri edə bilər ki, okey də ərdoğan yoxdu, azərbaycanın üstünə xod edə bilərəm. bizim zəngəzur söhbəti də arxa plana keçə bilər. yaşayarıq, görərik

qələt

səhv və yalnış mənasını versə də, daha çox qəbahət sözünə sinonim kimi işlədilir və daha ağır səhv mənasında anlaşılır. bir iranlı xanımdan soruşmuşam ki, bəs bizdə səhv sözünə bəzən " qələt" deyirlər, bəs farsca? ( çünki bilirdim ki, bu söz farsca da işlənir) dedi, hə, amma bizdə daha çox ağır mənada istifadə olunur. yəni, xalq dili ilə desək, pox yemək. kimsə, pox yeyəndə, ədəb- və ictimai qınaqdan dolayı qələtini (qələtivi ələ, alaa!!!) elə, böyük bir qələt elədin və s. (baxma: shit happened)

sözlük yazarlarının xəyalındakı sevgili tipi

qısa cavab verim, sonra izahına keçərəm: jennifer lawrence və ya monnica bellucci. Ki, ikincisi bizim uşaqlıq sevgimizdi. köhnə ans vaxtları, 6ci günlər, malina filmi. indi isə təsviri incəsənət: boyu 168-75 arası, ağ bədəndli, nə çox arıq, nə çox kök, qısa saçı olsa super( caré), no make-up, ağ dişlər. diş konkret red flag-di. indiki zamanda dişlərinə baxmayan da, nəbilim.
amma belə davamlı münasibət üçün, yəni kiminsə yanında" bağışlayın, uşaqlarımın anası" demək üçün xarakter əsasdır. görünüş elə də rol oynamır. üzü gözələ 40 gün doyarsan, xasiyyəti gözələ 40 il də doymazsan. xasiyyət tutmalıdır, həm dünya görüşü, biliyi, zarafatına kimi. ləb deyəndə ləbləbini anlasın, gerisi özü gələcək.

türkiyə

bu gecə siyasi gündəmi seçkilərə görə qarışan ölkə. bizim sadəcə xxl modelimiz: cahildən bol, duyğuları ilə hərəkət edən bir kütlə. seçkilərin nəticəsi güman ki, belə olacaq. əgər sadəcə namizədlər yarışacaqsa, ilk turda ərdoğan 40-44 faiz yığacaq, bu gecəyə kimi şansı az idi, millətin nifrəti ona yönəlmişdi, amma "çox şükür" mommy dedikləri məral ağşənər aləmi vurdu bir-birinə. həm də hələ də türkiyədə bir kəsim var ki, son nəfəsdə də "rəisssss, boynuma dola" deyib ona səs verəcək. ona görə, 40 faizə yaxın səs yığma şansı az da olsa qalır. seçkilərə yaxın biraz da kütləni "eyyyyy,...." deyib,- çoban sürünü dağdan qaytaran kimi- ətrafında yığa bilər. bunun da üstünə "son bir vəfa borcu" filan halallıq zad gəldisə, vse. bitdi. 6-lı masa, daha doğrusu 5-li Kamaldan yanadır. ki, indiki halda ən ideal müxalif namizəd odur. bütün soldan və kürdlərdən tək səs ala biləcək insandır. iyi partiyası və məhərrəm incə bundan sonra birləşəcək. namizəd incə olacaq. bunlar da alsa alsa 20-25, vəssəlam. qılıçdaroğlu 30-35 faizlə ikinci namizəd kimi ərdoğanla ikinci tura qalar, zənnimcə. KK qazanar, amma az fərqlə. 54-59, 60 faiz olmaz, yəni aranı o qədər açmazlar. əsas məsələ də elə ondan sonra başlayacaq...
qılıçdaroğlu ən doğru namizəddi. çünki, ölkə yenidən tam parlamentar sistemə qayıdacaq ki, orda da prezident kölgədə qalır. necə ki, 2014-ə kimi ərdoğan baş nazir olaraq ölkəni idarə edirdi. bu ssenariyə görə, kk prezident olur, baş nazir ya mansur yavaş, ya da imamoğlu (biraz ingiliscəsi də var), digər partiyalar da öz aralarında post bölüşürlər. ali babacan- maliyyə, əhməd davudoğlu yenidən xarici işlər naziri. sadəcə, çıxıb bugün bunu desə, Kk işi bitirmiş olar. demir, yəqin saxlayıb seçkidən qısa müddət öncəyə ki, akp əks həmlə edə bilməsin.

11 tuş

100 tuş da var idi deyəsən bunun bənzəri. Ən çox cığallıq kəllə ilə ayaq arası (futbol jarqonu ilə dırka) topda olurdu. Bəziləri deyirdi, kəllə 3 xaldı, bəziləri isə dırka. Bir də görürdün iki nəfər birşəlib sənə qarşı oynayırdılar. (baxma: həyatın cındır olduğu anlar). Hamı bir dəfə vura bilər deyə, sənin çıxan topuna o birisi yaxınlaşmırdı. Qalırdın, yana-yana. Qapıya da keçib olurdun buffon. Uda bilmirdilər səni (baxma: biz bir gecədə qapçı olmadıq)

azərbaycanda yaşamağı sevmə səbəbləri

iki səbəbdən dolayı Azərbaycanda yaşamağın yeri var. Birini artıq deyiblər, irqçilik, başqa sözlə ayrı seçkilik. nə qədər, demokratik ölkə filan görünsələr də, insanlar qanunlara görə yox, duyğularına görə hərəkət edir. qara qaş, qara gözsünüzsə, avropada gündəlik həyatda istisnasız disrkiminasiyaya məruz qalacaqsınız. amerikada da belədir mi, bilmirəm, turist kimi olmuşam, ona görə nəsə deyə bilmərəm. amma, avropada vəziyyət tamam başqadır. Azərbaycanda yaşamağa ən əsas səbəb vətən amilidir. hara getsən, özünsən, kimsə sənin haqqında ön yarğılı olmur, kiməsə haralı olduğunu demirsən, əgər yerlibaz xəstələrə rast gəlməmisənsə. (baxma: qaqaaaa, sizin kəntdəəə filankəsi tanımırsaanggg? ) digər səbəb isə: rüşvətdən əlavə, bizdə bəzi xidməti sahələr inanılmaz çox sürətli həll olunur. buna and içə də bilərəm. Allahın super muper inkişaf eləmiş almaniyasında hələ də faks filan istifadə olunur, ölkə digitallaşmadan o qədər uzaq qalıb ki, ukraniyali qaçqınlar ( daha doğrusu it sahənidəki) gəlib deyir ki, bəs biz sizə digital inkişafda kömək etməyə hazırıq. bir sənədi almaq üçün həftələrlə, aylarla gözləməli olursan, o da sonda məlum olur ki, bəs filan sənəd çatmır, ona görə yenə gözləməli olacaqsan. azərbaycan sırf buna görə yaşamağa dəyər. ümumillikdə, yaşanmalı yer kimi bir yer deyil, bilirəm. amma, pulunuz, çevrəniz varsa və apolitik yaşayırsinizsa, dünyanın istənilən yeri sizə cənnət kimidi.

insanı tez qocaldan şeylər

fikir daha doğrusu overthinking. dəyməz, valla, dəyməz. və insan bir şeyi nə qədər çox fikirləşirsə, beyin istər-istəməz ən pis halı düşünür. çünki, bəzən insan əmin olmaq və hər şeyin nəzarət altında olmağını istəyir. ona görə bütün mümkün ola biləcək hər şeyi götür qoy edirik ki, bəs belə olsa, nə edəcəm, başqa cür olsa, nə edərəm. fikirləşə-fikirləşə özümüzü çıxmaz quyuya salırıq. biraz boş buraxmaq lazımdı dünyanı. şairin də dediyi kimi

(youtube: )