azərbaycanlıların cahil olması

bütün azərbaycanda yaşayan insanlar cahil deyil amma söhbət əksəriyyətdən gedirsə, asanlıqla azərbaycanlıların cahil olduğunu demək olar. yaşlıları hələ də sovet dövründə qalıb, sovet diktaturasını arzulayır yəni həmin dövrün diktatura olduğunu dərk edə bilməyəcək qədər cahildir; avropa'nın sovet əsarətində olmuş ölkələrində nifrətlə yad edilən dövlət burada arzulanır.
əsas məsələ, orta yaşlı və gənc nəsildədir: orta yaşlı nəsil sovet təhsili görüb, gənclik illəri müharibə və s. ilə bölünüb, əksəriyyəti köhnə düşüncəlidir. gənc nəsildə ən azından müasir düşüncəli insanlara rast gəlmək olur, amma əksəriyyətinin beyni köhnə düşüncəli ailəsi tərəfindən yuyulmuşdur. bakıda bir neçə universiteti çıxsaq qalanlarında təhsil olmadığı üçün gənclərin təhsil imkanı azdır, fərdi inkişaf keçməyənlər cahil olaraq da qalıb.
bakıdan kənarda isə vəziyyət biabırçıdır ki, heç danışmağa dəyməz. rayonlar müstəqillik elan etsə, "cahilistan" olaraq birləşər yəqin. hələ bunlar höküməti də bəyənmir tənqid edir bu halları ilə, sanki obama'nın administrasiyası kimi hökümət idarə etməlidir, ilham idarə edir.
azərbaycanlı cahil insanların xüsusiyyətləri bunlardır: tanımadığı insan haqqında qeybət etmək, türk serialı izləmək, yerli yersiz siyasətdən danışmaq, islam dinini tənqid edəni kafir adlandırıb döymək və s. bu cür xiyarfason aktlar.
qısaca, ümumi götürsək azərbaycanlılar cahildir, 4-5% istisna olmaqla. azərbaycan rüşvətxor, geridə qalmış cahillər ölkəsidir.

milli mənəvi dəyərlərimizin unudulması

kasıbçılığın, yaşam səviyyəsinin aşağı olduğu yerlərdə milli mənəvi dəyərlər unudulur. xüsusilə bir insanın yaşam səviyyəsi aşağı düşürsə, kasıblayırsa, daha pis vəziyyətdə yaşamağa məhkum olursa artıq onun üçün əvvəllər "müqəddəs" sayılan dəyərlər artıq öz qüvvəsini itirir. məsələn mənim atam, əvvəllər imkanı var idi, dolanırdıq. böhran olandan sonra tamamilə dəyişdi. ailəsinə laqeyd, heç nəyə qoz qoymayan bir adam oldu, ailəmiz dağıldı hərə bir yana. bərbad bir yerə köçdük, sözün əsl mənasında it kimi yaşamağa başladıq, mən və anam rayona getdik qohum-əqraba evində süründük və s. ev elə bərbad şəraitdə idi ki, insanın ürəyi bulanırdı; sanki fight club filmindəki tyler'in eviydi. amma insan hər şeyə alışır, həmin yerə də alışmaq mümkün imiş sən demə. hətta insan alışandan sonra nə qədər bərbad olduğunu bilə bilmir. nə isə, nəticə olaraq, pul yoxdusa, mədəniyyət də yoxdur.

billionaire boys club

2018'ci ildə yayımlanan abş istehsalı dram-kriminal janrda olan film. rollarda *ansel elgort*, *emma roberts* və aktyorluq kariyerası bitmiş olan *kevin spacey* var. film 2015-2016'cı illər arasında çəkilsə də 2017'ci ildə kevin spacey haqqında çıxan məlum xəbərlərə görə yayımlanması təxirə salındı. kevin spacey olan səhnələrin silinərək təkrar çəkilməsi də maliyyə problemlərinə görə baş tutmadı, və həm də spacey demək olar ki bütün əsas səhnələrdə var idi. 2017'ci ildə yayımlanan *all the money in the world* filmində əvvəlcə kevin spacey rol alsa da sonradan həmin səhnələr silinərək yenidən başqa aktyorla çəkilmişdi və hətta filmin traileri də yenidən yayımlanmışdı.

the batman

dc'nin yeni batman filminin adı. əvvəlcə rejissorluğa *batman v superman*, *justice league*, *suicide squad* filmlərində batman olaraq rol alan *ben affleck* gətirilsə də sonradan affleck özü rejissorluqdan imtina etdi. səbəbini qeyd etməsə də əsas səbəb (qeyri rəsmi qaynaqlara görə) rejissorluğunu etdiyi *live by night* filminin uğursuzluğu idi. rejissorluğa yeni meymunlar planeti filmlərinin rejissoru *matt reeves*'i təyin etdilər. affleck yenə də batman olaraq filmdə öz rolunu alacağını qeyd etsə də reeves, filmin "batman year one" komiksini əsas alacağını və gənc bir batman'a ehtiyac olduğunu dolayı yolla qeyd edib. hətta *jake gyllenhaal*'ın yeni batman ola biləcəyi də bəzi qaynaqlarda qeyd edilir. halbuki ben affleck "batman v superman"da gördüyümüz qaranlıq, hirsli batman'ı dedektiv vari bir hekayədə birləşdirmək istəyirdi. heyif halbuki affleck'in batman'ı mükəmməl idi...

tanrının istənməyən uşaqları

*fight club* filmində *tyler durden*'in dediyi nitqdə qeyd edilmişdir: "atalarımız bir növü bizim üçün tanrı modelidir. atalarımız da bizi tərk edirsə səncə bu nə deməkdir? tanrının səni xoşlamadığını nəzərə almalısan. o, səni heç vaxt istəmədi. hətta böyük ehtimalla səndən nifrət edir. amma ona ehtiyacımız yoxdur. tanrı qatında bağışlanmağı boş ver. biz tanrının istənməyən uşaqlarıyıq."
hərdən düşünürəm, bəziləri varlı ailədə dünyaya gəlir, gələcək həyatı qarantiya altında olur. bəzi insanlarda xüsusi istedadlar olduğuna görə irəli gedir, həyatını qurur. kimisi gözəl, yaraşıqlı olduğuna görə, kimisi də cəsarətinə, özgüvəninə, təhsilinə, girişkənliyinə görə həyatda öz yerini tapır. bəs ortalama insan olaraq bizim nəyimiz var? xüsusi, fərqləndirici heç nəyimiz yoxdur. ortabab və ya kasıb bir ailədə dünyaya gəlmişik, bir növü "formula 1"ə "vaz 2107"lə girmişik. inkişaf etməmiş ölkədə yaşamağa yox, "sağ qalmağa" məcbur edilmişik. həyatı bir futbol oyunu kimi götürsək, biz izləyici olarıq ən çox. biz dünyaya xidmət üçün gəlmişik, "yaşayanlar"a xidmət üçün. əgər tanrı varsa, deməli bizi istəmir, hətta bizə nifrət edir.

səmra rəhimli

instagram səhifəsi gerici, yobaz ünsürlər tərəfindən zəbt edilmiş müğənni. son paylaşdığı şəkildə azacıq arxası göründüyünə görə hətta *kim kardashian*'a özəndiyini, erməni özəntisi olduğunu yazan beyinsizlərə də rast gəlmək olur şərhlərdə. bu şəkildən faydalanıb reytinq qazanmağa çalışan "xəbərçi"lər də səmranın "ombasını" göstərdiyinə görə təndiq edildiyini yazıb. ölkəmizin nə qədər geridə qaldığını görmək üçün daha bir "hadisə". başa düşmədiyim şey isə, səmranı "namussuz", "fahişə" adlandıran şəxslərin niyə səmranın şəxsi instagramını izlədiyidir. şərhlərin bir neçəsini foto halında entrynin sonuna atacam, ürəyi bulanmağa meyilli olanlar baxmasın.
"hadisə" yaradan şəkil: https://i.imgur.com/txgweqc.jpg

əbülfəz elçibəy

elçibəyin azərbaycana ikinci xəyanəti
(c) zaur qurbanlı - *meydan tv*
bir siyasətçinin, mübariz adamın, aktivistin, ümumiyyətlə, tarixi hadisələrin iştirakçısı olmuş adamın əsas və heç cür güzəşt edilməyəcək vəzifələrindən biri də bildiklərini sonrakı nəsillərə çatdırmaqdır. şükürlər olsun ki, 5 min il əvvəl yazı ixtira olunub, indi yazıb çatdıra bilirik.
təbii, özündə ictimai maraq kəsb etməyən xatirələri şifahi yolla da başqalarına çatdırmaq olar, amma bir də var ölkənin taleyi üçün əhəmiyyətli məsələlər, aztv demiş, taleyüklü hadisələr.
məsələn, sən olmusan parlamentin sədri, bir müddət dövlət başçısı vəzifələrini icra eləmisən, sonra prezidentinə "izindeyiz, atam" deyib, hakimiyyəti vermisən cənab generala, 10 il sonra camaatın yarısı sənə səs verib, on minlərlə adam çıxıb ölüm-dirim mübarizəsinə ki, sənin səslərini qorusun və s. və i.a. heç kimin başına gəlməyən, unikal, tarixi, son dərəcə əhəmiyyətli hadisələr sənin başına gəlib, baş rolda olmusan.
yaxud gənc yaşında mübarizə aparıb, demokratik hökumətin qurulmasında əhəmiyyətli rol oynamısan, olmusan dövlət katibi, sonra bu boyda hərəkatın partiyasının başında durmusan uzun illər və s. və ia. tarixi hadisələrin mərkəzi obrazı olmusan.
yaxud başqa, daha xırda vəzifələr tutmusan, amma məsələləri bilirsən, nə baş verdiyini ölkənin 99%-dən yaxşı anlayırsan, əksəriyyətin bilmədiyi həqiqətlər sənin neyronların arasındakı impulslarda gərdiş-i-dövran-i-kəcrəftar eləyir.
qardaş, bəy, dayı, atam, anam, bacım, yaz da bunları. niyə yazmırsınız? niyə bu xalqı, bu dövləti bir də bu tərəfdən şikəst edirsiniz? bu xalq heçmi layiq deyil o həqiqətləri bilməyə? öz əli ilə, səsi ilə qurduğu hakimiyyətləri podnosda xuntaya verdiyiniz xalq bu qədər əclafdır, aşağılıqdır ki, başına gələnləri inandığı, səs verdiyi adamlardan eşitməməlidir, oxumamalıdır?
axı bu bədbəxt camaat sizə vəfa borcunu ən azı passiv formada ödəyir? azərbaycanda heç vaxt əliyevlər seçkidə səs ala bilməyiblər. mən şəxsən buna görə türkiyə seçicilərinə yuxarıdan aşağı baxıram. bizim erdoğanımız olmayıb. biz avtoritar liderlərə səs verməmişik, vermirik. qaytarın da onların borcunu. yazın da nə baş verib. mən manna dövləti haqqında daha çox bilirəm, nəinki 1992-93 hakimiyyəti haqqında. girdiman kralı varaz trdat haqqında daha çox bilirəm, nəinki elçibəy haqqında. elçibəy özü də yazmadı, bütün sirləri aparıb-getdi. bu, onun azərbaycana ikinci xəyanəti idi.
heç kim deyə bilməz ki, 1988-ci il hadisələrini, 1990-cı il hadisələrini bir qrup adam eləyib, 1992-ci il milli hökumətini bir qrup adam qurub. cümhuriyyətlə 1992-nin fərqi də bundadır. meydanlarda yüzminlər var idi. qəzetlər milyon nüsxə ilə satılırdı. xalq var idi, xalq. siz tək deyildiniz, hörmətli siyasətçilər. sizin bu xalq qarşısında borcunuz olanları yazmaqdır. elçibəy etdi, rəhmətə getmiş bir xeylisi etdi, siz etməyin bu xəyanəti. tariximizi, yaddaşımızı, azərbaycanı bir az da şikəst qoymayın. yazmaq lazımdır. mütləq lazımdır. infarkt, xərçəng, şəkər, diktatura sizi bizdən tək-tək alır. gecikmədən yazın, borcunuzu ödəyin.
ingilislərin “historical contingency” dediyi bir şey var. geniş izah eləyib, müəllimlik etmək istəmirəm. bizi bundan məhrum etməyin. çox lazımdır o bizə. lütfən.