azərbaycan köşə yazarları

elə bu dəqiqə bir köşə yazısı oxudum. hiss adlı azərbaycanlı müğənninin bir müsahibəsindən hissələr kəsib verib, sonra öz kasıblığından, hiss-in çox pul qazanmağından tutub səmra rəhimlinin müğənni kimi obrazından və geyimlərindən yazmağa başladı.

əgər başıma bir şey gəlməyəcəksə, köşə yazarlarına "jurnalist" deməyi qınamaq istəyirəm. qınamaq deyəndə ki, məsələ qınamaqda deyil, məsələ əlinə qələm alıb yazan şəxslərin eyni tərzdə, oxşar tonda, təqribi eyni sözləri ard-arda yazıb qurduğu qıcıqverici, ya da kiminsə alqış tutduğu cümlələrinə görə özünə "columnist" deyəndə jurnalist kimi tanınmaqlarındadı.

"köşə yazısı" kimi format, əlbəttə, gündəlik, cəmiyyətin sosial, siyasi agendalarına uyğun mövzuların müəyyən sözü kəsərli şəxslər tərəfindən təhlilinin edilməsinə fokuslanan bir yazı stilidir və aydındır ki, bizim kimi kiçik və xaotik icmalarda populyar olan mövzular da bayaq oxuduğum köşə yazılarının istehsalına səbəb olur. mən də burada günahı görürəm vizyonu olmayan, bütün jurnalistik fəaliyyəti ərzində ona-buna söz ataraq adını tanıdan və indi də harasa gəlib redaktor olmuş şəxslərdə. onların özünü tənqid etməsi mümkünsüzdür, çünki ətrafındakı insanlar da özləri kimidir, onların mübarizə apardığı, özlərini inkişaf etdirdikləri mühit onlardan bundan artığını istəmir, tələb etmir, gözləmir. müəyyən oxucu kütləsi var, illərdir onları oxuyurlar, mənim kimi cavan-cavan uşaqlar gəlib onların yazılarını oxuduqda qusma hissi yaradır və facebook dostluğumuzdadırsa həmin şəxs və mən tipdə insanlar dava, münaqişə istəmirsə, sakitcə dostluqdan çıxarıb yazdıqları saytı izləməməkdə daha da israrlı oluruq.

facebookda bu müqəddəs köşə yazarlarından biri də qadınları, queerləri hər zaman aşağılayaraq özünə bal toplayan qadın köşə yazarlarından biridir. hətta onun "verified" simvolu da var, allah bilir necə alıb. bircə şeyi bilirəm ki, bu köşə yazarlarına "sizin dövrünüz bitdi, ya adam kimi yazın, ya da yazmayın" deyə bilmək üçün ən rahatından 10-15 ilə ehtiyac var, amma nə edək ki, 10-15 ilə heç kim garantiya vermir ki, indiki iylənmiş fikirli baş redaktorların yerinə onların yetirmələri gəlməyəcək.

insan hüquqlarını əzməyən, hər kəsə hörmət edən, aşağılamayan və hansısa gündəm mövzusuna bayağı olmayan dildə kəsərli, vacib və konkret fikir bildirə bilən insanlara ehtiyac var. onları yalnız twitter-də yox, həm də saytlarda görməliyik ki, bəlkə, bu uslanmaz ahıllar arada bir köşə yazısı yazmazdan əvvəl utanarlar.

hamıdan tiksinirəm, amma köşə yazısı yazan şəxslər xüsusi qıcıq yaradır məndə. onların hərəsinə bir bloq saytı açıb verə bilmirik ki, daha az kütləvi oxucu qarşısına çıxsınlar?

azərbaycan gənci

hamının haqqında fikri olduğu gənclərdir. bu gənclər həm həmyaşıdlarından, həm özündən yaşlı şəxslərdən tənqid eşidə-eşidə birtəhər olublar, amma xəbərləri yoxdur. twitter-də trend olan tvitlərdən, facebookda gündəm olan mövzulardan, oradan-buradan tutduqları temalarla özləri kimi olmaqdan çox uzaqlaşıb hamının istədiyi tip olmağa məcbur hiss edirlər, ona görə də indi özünəməxsus, heç kimə oxşamayan gənclər görmək çox çətindir. 2 mövzuda maraqları fərqlənirsə, 7 mövzuda hamısı bir-birinə bənzəyir. sadəcə aid olduğu qütblər səbəbindən oxşadıqları tipajları da maraqlandığı mövzulardan, izlədikləri youtube kanallarından, tiktokda "for you page"lərindən tutmaq olur.

əsas məsələ budur ki, imtiyazlı olub-olmamağından asılı olmayaraq bir çoxu eyni tipli, eyni düşüncəli yaşıdlarına bənzəməyə çalışsalar da, hər birinin fərqli hekayəsi olduğunu unudur və nəticədə, bəziləri twitter-də, ya facebook-da hədəfə alınır, linç edilir, sonra onun üzərindən də özünə bir yol seçir: ya hamının üstünə gedib marjinallaşır və məqsədlərindən yayınır, ya da özünü bir daha təzyiqlərə məruz qalmamaq üçün yetişdirir.

bir sözlə, azərbaycan gəncinin bədbəxtliyi buradadır ki, ölkədəki inkişaf prosesi o qədər yavaş və aram-aram gedir ki, onlar - yəni biz bu inkişaf prosesinin içində bizə söz deməyə haqqı olmayan insanlardan belə bəzən söz götürür, onların bizim haqqımızda absürd fikirlərinə qulaq verməli oluruq. çünki o yuxarıda qeyd etdiyim imtiyazlı-imtiyazsız bölgüləri bəzi insanlara bizdən əvvəl "söz haqqı" verir.

ictimai sektorunda ayrı, yapçı gənclər icmasında ayrı, "nə o tərəfdə- nə bu tərəfdə gənclər" icmasında isə ayrı əziyyət çəkir. özünü tapmaqda ciddi mübarizə aparır. ətrafındakı hadisələri ya anlamaqda güclük çəkir, ya da anlamağa çalışmadan kiminsə əlinin altında kukla olur.

bir sözlə, azərbaycan gənci skeptik olsa, onun qarşısına çıxan, ona yeridilən fikirlərə şübhəli yanaşsa, daha sərbəst olacaq, amma buna da hamının gücü çatmır. azərbaycan gəncinin hamısı bir-birinə oxşardı, hamımız təxminən aşağı-yuxarı eyni şeyləri yaşamışıq və bu gün də yaşayırıq, amma qütbləşmələr bizi bir-birimizə nifrət etdirir, qarşımızdakının hekayəsi olan insan olduğunu unudub qəddarcasına mühakimə etməyimizə təşviq edir.

yaxşı olacaq, uşaqlar. hər halda yaxşı olmalıdı.

oc media

şimali və cənubi qafqazda yaşayan, işləyən jurnalistlər üçün xəbər və multimedia platforması.

oc media, xüsusilə, müstəqil jurnalistlər üçün çox önəmli media platforması hesab olunur. müstəqil jurnalistlər tayfasının içində çox olmadığımdan bu platforma ilə bağlı hansısa tənqid və sairə eşitməmişəm, amma bunun əksinə, "oc media-da işlədimsə, day mənə ölüm yoxdu", ya da "burada işləyib karyeramın pikinə çatmışam" kimi şeylər deyənləri uzaqdan-uzağa bilirəm.

müharibədən başı açılmayan bu qafqaz regionu üçün daha çox sülhə çağıran xəbər və məqalələr paylaşsalar da, öz ölkələrinin çatışmazlıqlarını açıqca və senzurasız paylaşan jurnalistləri də görürük.

"sizi kim maliyyələşdirir?" sualına öz saytlarında statistika ilə cavab veriblər -* sifarişi verən: adelchist

metaverse

metaverse, əslində, illərdir hər kəsin üzərində düşündüyü, oyun sektorunun aktiv şəkildə istifadə etdiyi virtual reallığın daha mainstreamləşmiş və mark tərəfindən bəhs edildiyi üçün ciddiyə alınmış versiyasıdı. hansı ki, "metaverse" sözünü indiyəcən həyata keçirilmiş virtual sərgilərin, virtual obrazların, virtual konsertlərin və ümumiyyətlə, hansısa rəqəmsal dünyada yaranan istənilən şeyin ümumiləşmiş termini deyə bilərik. yəni "metaverse" deyiləndə ağlımıza gələcək hər şey artıq, demək olar ki, mövcuddur. həmin o ağlımıza gəlməyən şeylər reallaşsa, təəccüblü olar.

metaverse demişkən bu gün yeni yazı yazmışdım bu mövzu ilə bağlı, sizinlə də bölüşüm link

1 dəfə gəldiyin həyatda səhər 9 axşam 6 işləmək

"normal" sayıla biləcək işimdən heç bir planım, frilans işlərim olmadan çıxmağımın əsas səbəbi olan fikirdir.

çünki başa düşdüm ki, 9-6 aralığında işləmək nə icazə verir ki, aldığım pulu istədiyim şeylərə xərcləyə bilim, nə də sevdiyim işləri görə bilim. 6-da işdən çıxdın, 1 saat tıxaca düşdün, evə gedib bir tikə yemək yedin, bununla da yorğun düşüb heç nə etmədən yatmağı gözləyirsən. və sabah oyanmalı olduğun üçün də gecəyə qədər qalıb nəsə etmək kimi lüksün də olmur.

indi 4-5 yerdə frilans kimi işləyirəm və ofis işi deyil deyə sosiallığım çox aşağı düşüb, vaxt bölgüsü məcburiyyəti, daha çox dedlayn insanı yorur, amma bu belə 9-6 işləməkdən qat-qat yaxşıdı.

edit: varlı ailənin uşağı-zadı deyiləm, allah eləməsin. işdən çıxdığım dövrdə 1 frilans işim var idi sadəcə, hansı ki xərclərimi çox azaltsam, mənə bəs edəcəkdi. mən də onu nəzərimdə tutub işdən çıxdım. 1 ay işsiz qalandan sonra 1 frilans işim daha oldu, ondan da 1 ay sonra 2 frilans iş özü gəldi. yəni ki, planlanmamış, qəti qərarlar vermədən əvvəl düşünsəniz, yaxşıdı.

caprisongs

fka twigs-in yanvar ayında çıxartdığı albomdur.

fka twigs 2019-cu ildə çıxartdığı "MAGDALENE" albomu ilə ciddi ün qazanmışdı, amma təəssüflər olsun ki, çox ciddi həyəcanla gözlənilən yeni albomu gözlənilən nəticəni almadı.

belə ki, əvvəlki albomdan fərqli olaraq, bu albomda interlude və skitlərə daha çox verilməsi əla nüans olsa da, bir çox fərqli janrın istifadəsi insanı yora bilir müəyyən vaxtdan sonra. məsələn r(and)b-yə qulaq asan yerdə az qala twerk mahnısının onun ardınca gəlməsi ləzzət eləmir də adama.

bu arada, 2021-ci ildə eks aktyor sevgilisi ilə toksik münasibət, psixoloji və fiziki zorakılıq üstündə məhkəməyə düşdükdən sonra bu albom sanki "yıkılmadım ayaktayım", ya da "kaybettiğin kıza dön de bak istedim" tematikasındadır, hansı ki bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, əvvəlki albomun elegantlığı, sakitliyi ilə heç üst-üstə düşmür.

bununla razılaşa bilərəm ki, bir sənətçi albomlarında eyni tematikanı saxlamalı deyil. amma bu nüansları ona görə vurğulayıram ki, əvvəlki albomdan sonra necə xəyal qırıqlığına uğradığımızı başa salmış olum.

xəyal qırıqlıqları qədər həm də gözəl tərəfləri də var idi albomun. məsələn jorja smith, the weeknd, daniel caesar kimi insanlarla duetlərin olması maraqlı tərəf idi, çünki səhv etmirəmsə, əvvəlki albomda mahnıların çoxu solo idi, yalnız və yalnız future ilə olan 1 duet yer alırdı.

albomun metascore-u 80-dir, hansı ki yaxşı nəticədir. "guardian"dan başqa, digər musiqi resenziyalarında çox yaxşı ballar alıb deyə bilərik.

"lightbeamers" və "darjeeling" bəyəndiyim treklər oldu.

yeniyetmələrə məsləhətlər

icazənizlə "reski" gələn həvəs və istəklə gənc yeniyetmə qızlara məsləhət verim.
əzizlərim, heç bir xoşunuza gələn oğlan sizdən artıq deyil. dünyanın ən yaraşıqlısı, ən varlısı, ən yaxşı xarakterlisi, ən yaxşı manipulatoru, ən özgüvənlisi də ola bilər, amma sizdən heç vaxt artıq deyil. partneriniz sizi əzməyə çalışanda əgər yanınızdadırsa, onu 2 dəqiqəlik iqnor edin bircə dəqiqə düşünün ki, sizi ananız-atanız (yaxud kim yetişdiribsə), bu çətin dövrdə nə zülmlərlə, çətinliklərlə yetişdirib, boya-başa çatdırıb. sizin bu yaşa qədər gəlməyinizdə nə boyda əziyyət çəkilib, üstəlik hələ siz də yaşamaq mübarizəsinin içərisindəsiniz. 1 dəqiqə bunu düşünəndən sonra isə növbəti 1 dəqiqəni qarşınızdakı qaqaşa baxın. sizi gaslight edən, daima özünüz haqqında pis düşünməyinizə səbəb olan, sizi dəyərsiz hiss etdirən, ya da öz potensialınızı ortaya qoymağa heç vaxt imkan verməyən, həyatınıza qarışan, öz həyatında bir baltaya sap ola bilməmiş o qaqaşa baxın. özünüz onda başa düşəcəksiniz məsələni.
mənə vaxtında bunları deyən olmayıb deyə əldən gedən illərimə, əsəbimə, insanlara qarşı münasibətimi belə dəyişəcək qədər pis təsiri olan bir "durum"un içində vaxtilə olduğum üçün indi də onun peşmanlığını çəkirəm. siz elə olmayın. gördünüz ki, bir-iki dəfə o yan bu yan edir, xoşunuza gəlməyən hərəkət edir və siz ona xəbərdarlıq etsəniz də, bunu dayandırmır, ya da özünü sizdən üstün görməyə başlayır, ya da sizi başqalarının yanında pis vəziyyətə salır, ondan sizə yar olmaz, inşallah heç kimə də yar olmaz ki, camaatı bədbəxt eləməz. sakitcə uzaqlaşın.
yox, desəniz ki, xoşum gəlir, aramızdakı əlaqə, hiss, bağ güclüdür, onda ona maksimum 3 dəfə xəbərdarlıq edin, bu qədər. düzəlməsə, öz səhvidir. inanın ki, sizə sizin ona davrandığınız kimi, sizin istədiyiniz kimi davranacaq, dəyərinizi biləcək insan axır-əvvəl çıxacaq. olmasın, 17 yaşında, olsun 27 yaşında.
əsəbinizi korlamayın, səhv və uğursuz münasibətin təsiri ilə özünüzü pis hiss edəcək gücü də heç kimə verməyin. allah vurmuşdu elə.

pantone

1962-ci ildən bəri rənglərin kodlaşdırılması, müxtəlif sahələr üçün araşdırması ilə məşğul olan şirkətdir. siz "pantone"u böyük ehtimalla, seçdiyi rənglərdən, xüsusən, ilin rənglərindən tanıyırsınız.

2021-ci ilin rəngi "Ultimate Gray" idi, bu il isə yenə pastel tonlara sadiq qalıb "Very Peri" rəngini ilin rəngi seçiblər.

"pantone" həm də bunu qeyd edib ki, 2022 rəngi rəqəmsal mediada və xüsusən də, "gaming"də günbəgün artan yaradıcı icmadan təsirlənərək seçilib.

mənbə: "dazed and confused" telegram kanalı

yazarların linçə səbəb olacaq fikirləri

insanların bir çoxundan zəhləm gedir. individual insan talelərinə baxanda, oxuyanda ürəyim çox ağrayır, humanist damarım məndən əl çəkmir, amma ümumiyyətlə, insanlıqdan danışanda bu güruhdan iyrənirəm. və hər zaman güclünün qalib gələcəyi reallığı məni əsəbiləşdirir.

bir də biseksual dostlarım məni hədsiz narahat etdiyi (məsələn dirəşib mənim hetero olmağımı sorğulamaq, yaxınlaşmağa çalışmaq və sairə) biseksual və ya lezbiyan, yaxud panseksual olmağı şəxsi məlumat kimi yox, bir xarakteristika kimi gözümə soxduqları üçün 13-14 yaşından bəri lgbtqa ların hüquqları haqqında araşdırıb öyrənən mən belə az qala homofob olacam özüm ölüm.

gözəl qızların axmaq olması

"misogyny"nin (Azərbaycan dilində dəqiq qarşılığı yoxdur deyə belə yazmalı oldum) iyisi bura qədər gələn başlıqdır.

6 ildir sözlükdəyəm və hər zaman bu kimi başlıqları görürəm. 6 il əvvəl toy vaxtlarımda baxıb deyirdim ki, düzdü də, niyə gözəl qızlar axmaqdır, 2-3 il sonra dedim ki, axı bütün gözəl qızlar axmaq deyil və indi, nəhayət ki, başa düşürəm ki, bu, sadəcə şüuraltısında özünü həmişə qadınlardan üstün görən və sanki qadınları tənqid etmək buna qalıb kimi düşünən kişi beyninin məhsuludur.

qadın istəyər gözəl olar, gedib akademik, professor olar, xarici ölkələrdə bizi təmsil edər, istəyər ailə qurar, özünü ailə başçısı kimi xoşbəxt hiss edər, və yaxud da istəyər bomba kimi karyera qurar, yaxud da bütün bunların hamısını edər yaxud etməz.

burada qeydiyyatdan keçən 15 yaşlı bir adam idim mən, yaxşı ki, belə başlıqlar oxuya-oxuya sizin dediklərinizə uymamışam. bu kimi stereotipləri yığışdırmağın çoxdan vaxtı gəlib, hətta artıq keçir.

gözəl və axmaq olan qızların çoxuna da elə ailələri bunu əvvəldən belə yeridib deyə gördüyümüz nümunələr belədir. heç kimin kiməsə gözəl olmaq borcu yoxdur. ağıllı olmaq borcu da yoxdur.

amma yaxşı olar ki, hamı qadınları tənqid, təhlil, analiz edib onlar haqqında lazımsız şərh bildirməkdən əl çəksin. indi deyəsi olsaz ki, niyə belə bozarırsan ki? soz6-da kişi istifadəçilərin üstünlük təşkil etdiyini çox yaxşı bilirik. ona görə.