maskulin qadınlar

bunu qeyd edərək başlayım, hər kəsin özünü hiss etdiyi kimi davranmasından yanayam. ailəmiz, yaşadığımız ölkə kimi, doğularkən cinsimizi də biz seçmirik və bəzən inkişaf etdikcə özümüz haqda kəşf etdiyimiz faktlardan biri faktiki cinsimizlə rahat hiss etmədiyimizdir. hisslərimizin ardınca getmək də alqışlanası hərəkətdir.
bu başlıqda toxunmaq istədiyim mövzu isə sosial ətraf, ailə, cəmiyyət təzyiqi ilə "maskulinləşən" qadınlardır. formatın bəlasını verməyək deyə bir dənə tərif keçək: seçdiyi geyimlərindən davranışlarına, düşüncələrinə qədər kişilərə bənzəyən, el arasında bəzən "kişi qırığı", "kişi qeyrətli qadın" adlandırılan qadınlardır. kişinin qeyrəti ilə qadın qeyrəti arasındakı fərqi mən başa düşməmişəm hələ, amma danışacağım mövzu bu deyil.

müşahidə etdiyim üzrə, maskulin davranmağa özünü məcbur edən, yaxud yeniyetməlik çağlarında yaşıdları qızlardan fərqlənərək oğlanlara bənzəməyə çalışan qadınların çox fərqli tipləri var. bəziləri, həqiqətən, qadın bədənində olmaqdan razı deyilsə, bəziləri sadəcə sosial təsirlərlə maskulin davranmağa başlayıb.

bu müşahidələrimdən ən çox rastlaşdığım tiplərdə ilk pilləyə atası tərəfindən sevilmək üçün uşaqlıqdan özünü belə yetişdirən qadınlar keçir. xüsusən ailədə özündən kiçik qardaş varsa (misalçün yaşı 3-7 aralığında), və atanın fikri daim "evin potensial kişisi" olan oğlundadırsa, qızlar (qardaşı ilə arasındakı yaş çox deyilsə) dərhal diqqət çəkmək üçün qardaşlarının roluna bürünməyə başlayırlar. bazarlıqdan qayıdandan sonra atasının oğluna verdiyi torbaları çəkib almaq, oğlu ilə qol güləşdirən atasını qısqanıb qardaşını itələyərək özünü oyunun tərkibinə daxil etmək, atası hər dəfə oğlunun kompüterdə oyun oynamasından fəxr edərək danışdıqca qızın gələn səfər kompüter qarşısına oturanda maşın oyunları oynamaq istəməsi və sairə. bu nümunələrlə görürük ki, atasının qiymətləndirməsi vecinə olmayan (çünki yaşı o yaş deyil) bir oğlan uşağı bacısının onun yerində olmaqçün nələri qurban verdiyini görmür. ailəsi tərəfindən "böyüdükcə qızlaşar" deyilən qız isə gözlənilən kimi böyüdükcə feminenləşmir, feminenləşirsə belə, bu 30 faiz hallarda baş verir.

ikinci yerdə özündən böyük qardaş(ları olan qızlarımız var.) böyüdülən ailədə böyük ehtimalla, kişinin daha önəmli rol alması, qadının isə yalnız ev işlərini görən, fikirləri alınmayan, iqtisadi azadlığı olmayan bir obyekt kimi var olması həmin ailənin qız uşağına öz cinsinin aciz, dəyərsiz olmağı ilə bağlı bir sıra fikirlər ötürür. testosteron hormonu çox olan belə evlərdə, təəssüf ki, o qız uşağına feminenliyin necə möhtəşəm bir şey olduğu öyrədilməməklə qalmır, onun təxəyyülündə ən ideal varlıqlar kişilər olur. buna görə qardaşının geyimlərini ələ keçirməyi, onlarla məhlədə oynamaq istəkləri bitmək bilmir. bu qızlar, əsasən, böyüdükcə feminenləşirlər. çünki bu, onlarda keçici həvəs olur və əslində, qardaşları böyüyüb əsgərliyə getdikcə, yaxud evdə daha az göründükcə onlar da nə istədiklərini, özlərini necə rahat hiss etdiklərini anlayırlar.

üçüncü yerdə uzun illər ata fiquru görmədiyi üçün özünü ailənin qəhrəmanı olmağa həsr etmiş qadınlarımız var. buradakı alt mətnin emosional olduğunun fərqindəyəm, amma bunları ağlamalı olsun deyə yazmıram, açığı. bu qadınlar, əsasən, üzərinə götürdükləri yüklərlə birlikdə ailənin böyüyü kimi davranmaqdan əl çəkmir və illərlə bunu daşıyırlar. ailədə daşıdıqları məsuliyyətlərdən bezsələr də, buna o qədər alışırlar ki, iş yerində, dostluq münasibətlərində, yaxud romantik münasibətlərdə digər tərəfi "daşıyan" bir partner olmaq talelərindən yan keçmir. buna da öyrəşdikcə bu vəzifə onları rahat buraxmır.

nəhayətində, bu 3 tipdən başqa da maskulin olanda özünü daha rahat hiss edən qadın tiplərində sosial təsirlər, böyüdükləri ailə mühüm rol oynayır. 70 %-nin buna heç fərqində olmadan məcburən adaptasiya olduqlarını demək olar, bəlkə də. həyatlarında müəyyən nöqtədə feminenlikdən utanmamağa və bunu sevdikcə özlərini rahat hiss edəcəklərinə inanclarını artırmağa çalışsalar, hər şey əla olacaq.

oğlanları aşağılayanda "qız kimi olma!", "qız kimi gəzmə", "qız kimi ağlama" sözləri qadınlara da öz töhfəsini verir, amma və lakin qadın olmaq belə təhqiramiz bir şey deyil və heç vaxt olmayıb.
bu başlığı dolduran kimi gedib bir dənə də feminen kişilər başlığı açıb bərabərliyi qorumaq istəyərdim, amma o barədə, təəssüf ki, əsaslı və çoxsaylı müşahidələrim yoxdur.

the washington post

dünən "Azerbaijan’s president aims to finish off the political opposition" adlı məqalələri ilə bizim müəllimi sərt tənqid etmiş qəzetdir. sosial şəbəkələrdə oxuma alışqanlığı olmayan tiplərin yersiz aqressiyasını görə bilərsiniz,əsəbdən partlayırlar ki, bu qədər əfsanəvi qəzet necə onların əleyhinə yazı yazıb?! bunların müəlliminə elə bil söz demək olmaz.
ümumilikdə qəzetin özünə baxası olsaq, amerikada əsasının qoyulması onu müstəqil etmir, qərəzsiz heç etmir. qərəzli, ancaq şərqə qarşı propaqanda aparan mətbuat orqanlarından biridir.

istanbul konvensiyası

türkiyəni bir az daha avropaya yaxınlaşdıran, gender bərabərliyi və şiddət məsələlərinə fokuslanan, əslində, əzilənin yanında olan bir müqavilədir. bizdə də polislərin etdiyi kimi, əgər bir qadın ailədaxili zorakılıqdan şikayət etməyə gəlirsə, artıq istanbul sözləşməsi polisin bu məsələyə "hər ailədə olur, uşaqlarınız var, lazım deyil" yanaşmasını qadağan edir. konvensiya yalnız evli qadınları ailədaxili zorakılıq halında deyil, hər bir qadına qarşı istənilən münasibət müstəvisi üzərində göstərilən şiddətə qarşı şərtlərlə müdafiə edir. iqtisadi zorakılığa qarşı mübarizə şərtlər daxilindədir.
müqavilənin akp hələ də hakimiyyətdə olarkən 2012-də təsdiqlənməsinə baxmayaraq, yenə akp dövründə türkiyə rəsmiləri tərəfindən müqavilədən çəkilməsi müzakirə edilir. bu qədər təcavüz, cinayət halı var ikən istanbul konvensiyasından çəkilmə məsələsinin müzakirə edilməsi belə ağlabatan deyil. ya kor olmalısan, ya da kar.
bu barədə xarici məşhur qadınlar #istanbulSözleşmesiYaşatır, #istanbulconventionkeepsusalive, #istanbulconventionsaveslives, #ChallengeAccepted kimi heşteqlərlə birlikdə türk qadınlarının mübarizəsinə dəstək üçün ağ-qara şəkillər paylaşmağa başlayıblar. qərb mediası sevinir, dünya türkiyənin yobazlıqlarını daha açıq şəkildə anlayır, bir tərəfdən də qadınların dəstəyi - xüsusən qlobalda - sevindiricidir. düzdür, instagramda 60 nəfər izləyicisi olan insanın ağ-qara şəkil paylaşması, inanmıram ki, nəyisə dəyişdirə amma, Christina Aguilera, Emmy Rossum, jennifer aniston, Cobie Smulders paylaşırsa, ehtimallar 1 faiz də olsa, artır.

emmy mükafatları

bu gün 72-ci mükafat mərasimi üçün öz namizədlərini açıqlamış və palaz boyda kateqoriyaları ilə siyahıya baxanda zaman məfhumunu unutduğumuz mükafatdır. digər mükafatlar kimi, bu mərasimin də dişli keçəcəyini indidən praqnozlaşdırmaq olur. xeyli uğurlu başlamış "watchmen" 26, "The Marvelous Mrs. Maisel" 20, "Succession" və "Ozark" 18, "Schitt's Creek" və "The Mandalorian" isə 15 kateqoriya üzrə mübarizə aparır.
2019-2020 üçün qlobal müstəvidə izləyənlərinin 18-22 yaş aralığında olan hər birini depressiya burulğanına sürükləmiş "Euphoria" Zendaya ilə birlikdə "ən yaxşı dram aktrisası" üzrə yarışır.
adını eşitməkdən bezdiyimiz "Unorthodox" "ən yaxşı mini serial" üzrə yarışacaq, məncə, ondan yana xeyli şansı var.
20 sentyabrda qaliblər öz yerini tapacaq, ona qədər səbirsizlənirik.

übermensch

dəqiq tarix yadımda deyil, amma bir neçə il əvvəl sözlüyə, ümumiyyətlə, lap az adamın yazdığı bir dönəm olmuşdu, deyəsən, onda bütün modlar passiv idi, burada olan 1-2 moddan biri uber idi və yeni nələrsə etmək istəyirdi sözlük üçün. layihələri, düzəliş etmək istədiyi çox sahə var idi.
mənə elə gəlir, sözlük üçün çalışan insanların içində ilk 5likdə mütləq yer tutardı. kimlə nə davası olub, nə münaqişə olub, bilmirəm, bilmək də istəmirəm, amma adekvat yanaşsaq, çox əziyyət çəkib. və heç vaxt köməyini əsirgəməyib. odur ki, nikaltıda getməyi ilə bağlı yazılar görüb təəssüfləndiyim mod-yazardır.

uşaq ağlı ilə inanılanlar

elə bilirdim ki, təyyarəylə harasa getmək o deməkdir ki, bütün ölkələr üst-üstə düzülüb, təyyarə yuxarı qalxır axı. yəni azərbaycanın səması bitdiyi yerdə rusiyanın torpaqları başlayır, misalçün. ölkələr üst-üstə düzülüb. o vaxtı coğrafiya nədir bilmirik axı, bir allahın qulu da qırağa çəkib başımıza ağıl qoymur ki, xiyar, nə danışırsan?
daha sonra elə bilirdim ki, bir məhlə marketinin şüşələrində hansı reklam varsa, yalnız o məhsullar satılır. mamagil məni çörək almağa göndərirdi səhər-səhər, baxırdım ki, marketin üzərində çörəklə bağlı reklam, yaxud poster yoxdu, heç marketə girmədən evə qayıdırdım ki, çörək bitib.

wayfair skandalı

uşaq ticarəti ilə məşğul olduğu ilə bağlı teoriyalar çıxan mebel şirkəti. reddit istifadəçiləri düşünür ki, ütopik qiymətə (misalçün 7 milyon dollarlıq şkaf) satılan məhsulların kodları və adları şübhə doğurur: "birinci, niyə 7 milyon dollara şkaf satılır? ikincisi, həmin şkafın adları bizim tanış olduğumuz insan adlarıyla adlandırılıb? üçüncüsü, adlandırılmış məhsul 7 milyon dollara ikən niyə eyni məhsul adlandırılmamış versiyada lap ucuz qiymətədir? dördüncüsü, nəyə görə məhsulların adların həmin dövrdə itkin düşmüş uşaqların adları ilə eynilik təşkil edir?"
və suallar daha da çoxalır. bu teoriyaların axmaqlıq silsiləsi olduğunu, yoxsa reallığı əks etdirdiyini təxmin etmək çətindir. nə qəribədir ki, bu boyda həngamə və gün ərzində minlərlə tvitə rəğmən #wayfair heşteqi twitterdə TT-ə çıxa bilmir. və yenə nə qəribədir ki, Facebookun "Fact check"inə əsasən, bunlar yalandır və Facebook özü belə bu söhbətin nəyə əsasən yanlış iddialardan ibarət olduğunu açıqlamır. hətta hillary clintonun da adı keçən bu məsələ 2 gündür türkiyədə oxşar hadisələrin olduğuna diqqət çəkir. trendyol da sən demə bu şirkətlərdən biri ola bilərmiş, çünki yenə mebellər satıldığı halda, mebelin descriptionunda sadalanan detallar uşaq bədəni, boyudur. buradan yola çıxsaq, trendyolun belə iş bacaracağına inancım yoxdur. ona görə ki, göstərilən qız uşağı/oğlan uşağı yaşları, boyları, bədən ölçüləri tamamilə eynidir nisbətlə götürəndə. yəni real bir şəxsdən söhbət getmir, dünya standartlarında olan ölçülər yazılıb və bunun sistemə səhvən vurulması reallığı ola bilər.
amma insanları təşvişə salan budur ki, bu mövzular gündəmə gəldikdən bu yana wayfair/trendyol sürətlə həmin məhsulları saytdan yığışdırır.
bir başqa teoriyanı da atım. demək heç də yaxşı olmayan sənət əsərləri/əl işləri də xeyli uçuq qiymətlərə satılır. bura qədər okaydir, fəqət həmin əsərlərin üzərində olan loqolar FBI tərəfindən aşkar olunmuş pedofiliyaya xidmət edən insanların bir-birilərini tanımaq üçün istifadə etdikləri loqolarla oxşarlıqları var.
mən hər şeyi lakonik danışdım. indi floodları yerləşdirirəm. siz oradan zad edərsiniz.
flood 1
flood 2
bir başqa flood
bu da sonuncu tapdığım

12 iyul 2020 tovuz döyüşləri

ermənistan baş nazirinin həyat yoldaşı anna hakobyanın azərbaycan qadınlarına səslənməsinə
səbəb olmuş hadisədir. a. hakobyan facebookda öz fikirlərini bölüşərək bunları yazıb: " Azərbaycan qadınlarını və analarını həm azərbaycanlı, həm də erməni övladlarının canını təhlükəyə atmamaq üçün ölkələrin hərbi-siyasi rəhbərliyini müharibə fikrindən daşındırmağa çağırıram".
bundan əlavə, bayaq "Rus hərbi jurnalistlərin yaydığı məlumata əsasən" başlığı altında 12 iyulda öldürülən 66 erməni əsgərin adları yayılır.
sosial şəbəkələr isə, öz növbəsində müharibə istəyən və isti evindən oturub "cənab komandir" nidaları ilə pafoslu sözlər yazanlar, müharibə istəməyib daha romantik davrananlar və wayfair/trendyol məsələlərinə başı qarışmış insanlar olaraq 3 yerə bölünüb.
informasiya müharibəsi desən, o, çoxdan yoxdur. bir tərəfdən də şəhid atasının şəklini paylaşıb yalançı romantizmlə layk qazananlar beynimizi xarab edir. o tərəfdə atadan müsahibə alınan yerdə arxada bayraqla şəkil çəkdirən jurnalistin videosu və fotosu. ölkə, sadəcə olaraq, içdən məhv olub da.

led zeppelin

plantın, yoxsa pagein daha çox önə çıxdığını anlaya bilmədiyimiz rok qrupu.
ozzy Osbourne "classic rock" jurnalına verdiyi müsahibədə bir-iki paraqraf qrupun mərhum üzvü john Bonhamdan danışıb. müəllim ürəyimizi parça-parça edən fikirlərini bu cürə ifadə edir: "I used to go drinking with John Bonham, and the drink killed him years ago. But there’s so many great musicians gone. As I say, I don’t know why I’m still alive. They didn’t do any worse than I did, I didn’t do anything less than they did".

bu arada, led zeppelin dövrü üçün bir əfsanə idi, nümayəndələrinə baxanda, həqiqətən də, bütün seçmələrin (musiqi keçmişlərinə əsasən) yığıldığı gün kimi aydındır, amma bu qədər səs salmış bir qrup üçün həddindən çox "plagiat" sözü ilə əlaqəlidirlər. hələ təzəlikcə martda bitən Stairway to Heaven məhkəməsindən tutun ta Whole Lotta Love, In Time of Dying mahnılarının başıbəlalı tarixçəsinə qədər. bir də ən maraqlısı budur ki, qrupun əsas söz yazar və bəstəkarları robert plant və jimmy page mahnıları yazanda kimlərdənsə ilhamlandıqlarını (yaxud açıq-açıq bənzətdiklərini) bildiklərinə baxmayaraq, albomda həmin şəxslərə qətiyyən müəllif hüququ verilmirdi. bundan nə kimi zövq alırdılar, bilmək çətindir. onların karyeralarındakı 8 "plagiat" adlanan mahnı üçün də (yenə kiçik reklam, Dinləyicilərinin kefini pozan Led Zeppelin plagiatları )

sabrina claudio

hələ bu qədər məşhurlaşıb turlara çıxmamışdan coverləri ilə sevdiyim ifaçı.
ümumiyyətlə, bu xanım qızımız elə bir insandır ki, youtubedakı videolarına thumbnaildəki cazibədarlığına görə klikləyib səsi və mahnısı səbəbilə ilişib qalırsınız. she's feeling herself də, açığı, adama ləzzət edir.
onlardan 2-si misalçün:

(youtube: )

(youtube: )

(youtube: )

mirzə fətəli axundov

"molla nəsrəddin" jurnalının 1911-ci ildə nəşr olunan 43-cü nömrəsində cəlil müəllim "heç bilirikmi?" məqaləsi ilə dövrün insanlarına headshot atarkən adından tez-tez söz etdiyi şəxsiyyətdir.
cəlil müəllim 50-100 insanın yığışıb fətəli bəyi yad etməsinə əsəbiləşir: "heç bilirikmi nə qayırırıq? vallah, heç özümüz də bilmirik. bu günlərdə müsəlman və qeyri-müsəlman vilayətlərdə mirzə fətəli axundovu yad edirlər. hələ necə yad edirlər!"
müəllimin dərdi budur ki, bu adamlar mirzə fətəli yaşayanda, tamaşalara, teatr səhnələrinə qadınların gəlməsinə cəhd edəndə, qadın rollarında elə məhz qadınların ifa etməsinə dəstək göstərəndə, əlifba layihəsi təqdim edəndə ona qarşı çıxan, təhdid edən insanlar deyildimi, indi də gəlib rəhmətliyə min gözəl söz deyirlər?
deyir: "bəs onda bir vaxt molla nəsrəddini niyə didib tökürdün ki, indi mirzə fətəli ilə fəxr edirsən?"
cəlil müəllimin əsəbini anlamaq mümkündür. amma rəhmətliyin balaları, ikisi də canını-qanını qoydu maarifə, xalqın dirçəlməsinə, savadlılığına, gəlmişik 21-ci əsrə, indi də texnoloji qoyunlara əncam çəkənimiz yoxdur. belə kədərli məsələlər.
məqaləni oxumaqçün üçün "Cəlil Məmmədquluzadə əsərləri" kitabının 4-cü cildinə nəzər yetirə bilərsiniz.

van der graaf generator

qulaq asanda "bunlar king crimsonla baş-başa yarışar" dediyim möhtəşəm proq rok qrupudur.
60-ların sonlarına doğru proqresiv rok dünyasına bir işıq kimi doğulmuş bu iki qrupun nə qədər oxşadıqlarını mahnılara qulaq asaraq asanlıqla başa düşmək olar. xüsusilə də, "in the Court of the Crimson King" albomu ilə. müşahidələrimə əsasən deyə bilərəm ki, iki qrup arasında əsas fərq Van der Graaf Generator, əsasən, vokalın çalarlarına önəm verir - yəni vokalların daha rəngbərəng, dəyişkən, fərqli olmasına, King crimson isə soundların. mellotron organdan istifadə isə hər iki qrupun mahnıları üçün səciyyəvidir. ürəkdilər, bir sözlə. haqlarında bir az da oxuyub diskoqrafiyalarını araşdırdıqca entryni editləyəcəm.
bu möhtəşəm mahnını da buraya yerləşdirib sağollaşıram

(youtube: )

tiktok

haterlığı bir kənara qoyub dövrün aktuallaşdırdığı platformaları qəbul etməli olan insanların nifrət etdiyi tətbiq.
əvvəlcə, instagramda, facebookda, digər şəbəkələrdə necə ki, izlədiyiniz insanlara uyğun olaraq qarşınıza o cürə profillər çıxır, tiktokda da elədir. gen z dediyimiz bu yeni nəsil nümayəndələrinin incə zarafat anlayışına aid videoları tapa bilib bundan əylənib, həm də gülürəmsə, köhnə əfsanəvi vineların enerjisini ala bilirəmsə, demək nəyisə düz edirəm. bundan əlavə, maraqlandığınız mövzularla bağlı işlər nümayiş etdirən insanlarla doludur. skate sürürsən? platforma skate sürən insanlarla doludur. musiqiçisən? yenə burada bir çox talantlı insandan xəbərdar ola bilərsən. montajorsan? səndən 5-10, bəlkə də, daha gənc olan insanların işlərinə baxaraq ilhamlana bilərsən. rəssamsan? yenə həmçinin. yalnız iqtisadiyyat sektorunda işləyən bir insanın başa düşəcəyi zarafatları edən insanlar belə var.
global arenada artıq bir çox sənətçi mahnılarını hansısa tiktokerə verir ki, istifadə etsin və pr-nı aparsın. başa düşmürsünüz ki, reklam harada daha güclüdürsə, həmin platformanın sizin daim qarşınıza çıxmağı qaçınılmazdır. sevməsəniz belə, axır-əvvəl buna məruz qalacaqsınız, hətta özünüz də bir şans verəcəksiniz. mən də 5-6 ay əvvəl qatı hater idimsə də, indi oradakı qaqalardan, yaxud makiyajlı qızlardan, e-boylardan heç birinin videosu qarşıma çıxmır. bir gün sözlükdə tiktoku müdafiə edəcəyim ağlıma gəlməzdi, amma ohshit here we are again

musiqi jurnalistikası

dünyada bu boyda "billboard"ların, "rolling stone"ların, "clash"ların var olduğu təqdirdə azərbaycanda mövcud olmayan anlayışdır.
musiqi jurnalistikası başqa bir deyimlə musiqi tənqidi də anlanır və musiqini sevən jurnalistlərdən çox, vaxtı ikən musiqi ilə məşğul olmuş insanların yiyələndiyi peşədir.
yuxarıda sadaladığım jurnallara daha çoxunu misal vermək olar və bunu da qeyd etmək lazımdır ki, 80-ci illərdə türkiyədə də musiqi sektorunu bir-birinə vuran musiqi jurnalı olub o da "blue jean".
fanzin, jurnal, qəzet keçmişi o qədər də parlaq olmayan (klassikləri, 18-ci əsrin sonu, 19-cu əsrin əvvəllərindəki babalarımızın yaratdığı jurnal/qəzetləri kənarda tutaraq deyirəm) bir ölkə üçün musiqi jurnalistikası da xəyala yaxın bir şeydir.
hətta məhz buna görə də radiolarımızın heç birində janr bölgüsü görmək mümkün deyil. günorta xalq mahnıları verən aztv (105.0) gecə 5-də michael jackson verir. musiqi tənqidçisi, dolayı yolla janr bölgüsünə tabe tutulmuş radio sistemi olmayan bir ölkə üçün də standartdan üstün musiqi sektoru gözləmək bir az ağrılıdır. azərbaycan ölməyib, amma nəsə pis iy verir