mehdi hüseyn

azərbaycan ədəbiyyatında aparıcı simalardan biri. əsərlərini filan kim yazıb, bunlara internetdən baxa bilərsiniz rahatlıqla. mən daha maraqlı bir fakt deyim. danışılır ki, mehdi hüseyn 1965-ci ildə iclas zamanı deyir ki, səməd vurğunun ölümündən artıq 10 il keçir, qeyd etmək lazımdır. deyəsən yazıçılar ittifaqında nəsə məsul bir vəzifə sahibi imiş. o zaman süleyman rəhimov yerdən vurğunun adi şair olduğunu, ondansa süleyman rüstəmə yubiley keçirilməli olduğunu deyir, mehdi hüseyn buna əsəbiləşəndə, sözünə cavab qaytarır. həmin vaxtı mehdi hüseyni infarkt vurur əsəbdən və daha sonra da həyatını itirir.
bu rəvayətdir, olmaya da bilər yəni ki.

qazax

bir də qazaxlı olaraq ən böyük şikayətimiz rayonumuzun adı qafiyəyə uyduğundan görülməmiş sataşmalara məruz qalmağımızdır. amma həll yolları tapırıq. məsələn biri deyir:
- əzəldən belədir dünyanın işi
qazaxdan qız çıxmaz, salyandan kişi.
- sənə kişi lazımdır? (bu sualı verirsən, gördün səni döyəcək tip adamdır, deyirsən ki, s.vurğunun nəslindən kişi çıxmayıb, belə deyir.)

sonra bu söhbət də var. "ağstafa-qazax, ponyatkadan uzax". onda da deyirsən ki, sən nəyisə ümumi edib danışırsansa, deməli özün ponyatkadan uzaqsan.
qazaxlı olanda belə söhbətlərə hazır olmalısan yəni ki.

qazax

azərbaycanın qərbində yerləşən, əsasən şairlər yurdu kimi tanınan, adı 12-ci əsrdə bura köçmüş qazax tayfaları ilə bağlı olan, azərbaycanın ən qədim 3-4 yaşayış məkanından biri. məşhur qazaxlı kimi aşağıdakıları demək olar.
(bax: səməd vurğun)
(bax: mehdi hüseyn)
(bax: ismayıl şıxlı)
(bax: əliağa şıxlınski)
(bax: molla pənah vaqif)
(bax: aşıq ədalət)
(bax: osman sarıvəlli)
(bax: hüseyn arif)
(bax: mustafa ağa vəkilov)
yadımdan çıxan varsa üzrlü.

yeraltı kitab kafe

deməli getmişdim iyulda. qrup uşaqlarına dedim ki, bəs gəlin, sizə avropadakı kimi yer göstərəcəm. ona qədər də, özüm getməmişəm heç, amma instagramda, tvitterdə filan necə tərifləyirlər. girdik birinci mərtəbəyə, gözəl kitablar zad. amma 6-7 nəfər oturub, söhbət edirlər, alan yoxdu bizi. kitablara baxır uşaqlar qorxa-qorxa. mənə necə pis-pis baxırlar. bizim qrup da qlamur qrupdur. opera-da filan olan oğlanlar, ad günlərini 5 minlik yerdə keçirənlər zad. hamısını qorxu götürüb. tiplər də bəllidir axı orda. nəysə, çıxdıq day mənə nə sözlər deyildi. ikinci mərtəbəyə çıxammadım onda. sonra bir dəfə dedim getməliyəm ee ikinci mərtəbəyə. siz ora book cafe zad deyirsiniz, amma ətrafımda öpüşmələr gedirdi. mən də dostumu gözləyirəm, pis təsir edirdi. bir kitab oxuyan görmədim. dostum gəldi, çıxdıq getdik araza. book cafe-dən çox, özünü marjinal sayanların toplaşdığı ortam yəni ki.

göygöl

əhməd cavadın daha sonra repressiyaya düşməsinə səbəb olan şeiri. şeirin özü:

dumanlı dağların yaşıl qoynunda
bulmuş gözəllikdə kamalı göy göl!
yaşıl kərdənbəndi gözəl boynunda,
əks etmiş dağların camalı göy göl!

yayılmış şöhrətin şərqə, şimala,
şairlər heyrandır səndəki hala.
dumanlı dağlara gələn suala,
bir cavab almamış soralı göy göl!

bulunmaz dünyada bənzərin bəlkə,
zavvarın olmuşdur bir böyük ölkə,
olaydı könlümdə bir yaşıl kölgə,
düşəydi sinənə yaralı, göy göl!

sənin gözəlliyin gəlməz ki, saya,
qoynunda yer vardır yıldıza, aya.
oldun sən onlara mehriban daya,
fələk büsatını quralı, göy göl!

kəsin eyşi-nüşi, gələnlər susun,
dumandan yorğanı, döşəyi yosun.
bir yorğun pəri var, bir az uyusun,
uyusun dağların maralı göy göl!

zümrüd gözlərini görsünlər deyə,
şamlar boy atmışdır. uzanmış göyə.
keçmişdir onlara qəzəbin niyə.
düşmüşlərdir səndən aralı, göy göl!

dolanır başına göydə buludlar,
bəzənmiş eşqinlə çiçəklər. otlar.
öpər ayağından qurbanlar otlar,
ayrılıq könlünü qıralı, göy göl!

bir sözün varmıdır əsən yellərə,
sifariş etməyə uzaq ellərə?..
yayılmış şöhrətin bütün dillərə,
olursa qoy olsun haralı, göy göl!