dostoyevskini orijinalından oxumağı fəxr bilən insan

krisnayayoxarcunayahe · 2014-02-09

dil bilmək gözəldir amma bu aşağılıq kompleksindən qurtulmaq üçün edilmiş bir cəhd olmamalıdır. olsa da bununla fəxr edilməz ..

11. bir yazıçının əsərlərini öz original dilindən oxumaq çox fərqlidir, nəinki tərcümədən. burada tək dostoyevskidən söhbət getməməlidir. mən belə insanı təbrik edərdim. çünki o əsl dostoyevskiylə tanış olmağa nail olmuş insandır.

12. mən də sırf bunun üçün rus dilini öyrəndim. nəticəsi? düz deyirmişlər , orijinallar tərcümələrdən daha fərqli təcrübə yaşadır. məsələn cinayət və cəzada raskolnikov azərbaycancasında oxuduğum kimi heç də qətl törətmirmiş. əksinə , nəsli tükənməkdə olan pandanı övladlığa götürüb və hostedka bir qızla tanış olur. sonra qızın da istəyiylə gedib fahişə döyürlər falan-filan. məsləhətim sizin də orijinalından oxumanızdır

13. həm də rus dilini bilməsi ilə fəxr edən insandır. məncə, içində böyüyüb öyrəndiyin dildə danışmağı bilməklə öyünməkdən gülməli şey yoxdur. yox, sonradan öz çabalarınla öyrənib oxumusansa, sən fəxr etməyəcəksən, kim edəcək? məsələn, bizdə türk dilini bilməsiylə fəxr edən çox az adam tapılar, həmçinin türk əsərlər oxumaqla. bir çox klassikləri tərcüməsi daha yaxşı olduğu üçün türkcə oxumuşam, buna görə nəinki tərif eşitmək, hətta qınaq obyekti olmuşam. okay, rusları türkcə oxumaq o qədər də yaxşı fikir olmaya bilər, amma gedib də orhan pamuk, sabahattin ali, oğuz atay kimi yazıçıları orijinaldan oxumaq imkanın varsa, niyə də tərcümə oxuyasan?
hansı universitetə baxırsan, "tərcümə" fakültəsi var, amma ölkədən normal tərcüməli kitab çıxmır. "tərcüməçi" başa düşmür ki, sən bu yazıçı ilə oxucu arasında körpü qurursan, o körpü sınıq-salxaq olsa, oxucu geri qayıdacaq. türklər oturub bir ifadənin üstündə günlərlə düşünür ki, bunu necə tərcümə edim ki, nə mənaya bir xələl gəlsin, nə də orijinallıq pozulsun, ona görə də tərcümə işi yüksək səviyyədədir. bizdə o proses necə gedir, bilmirəm, amma bu qədər effort xərclənmədiyinə əminəm. bir tərəfdən, onlarda rəqabət də çoxdur, bir əsərin onlarla çap evindən çıxan variantı var, biz də kasıbın olanından deyib qanun nəşriyyatın əldə parçalanan kitablarını oxuyuruq. yenə də, rus ədəbiyyatını elə bizimkilərdən oxumağa məcburam, çünki türklərin "mixail" sözünü "mihail" adlandırmasına ürəyim dözmür, gözüm qanayır.

Yalnız deyilsən!