Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

+2 əjdaha

1. charlie chaplin'in ilk sәsli çәkilәn filmi.

+3 əjdaha

3. səssiz filmləri ilə tanıdığımız charlie chaplin-in dünyaya ilk dəfə haykırmağıdır. 20-ci əsrin ən yaxşı filmlərindən biridir. öz hərəkətləri ilə bizləri güldürən yücə insanın qarşımıza çıxb qışqırmadan, bağırmadan bizi şillələməyidir. kimin vecinə oldu ? heç kəsin. film tənqidi cəhətdən rene clair tərəfindən çəkilmiş à nous la liberté filminə bənzəyir. amma təbii olaraq ikisi də fərqli ssenaridir. bundan savayı filmdə istifadə edilən adlar əslində göndərmədir.
tomania - ptomania sözünə göndərmədir. çürümüş ətdəki zəhərə deyilir.
bacteria - bakteriya mənasına gəlir.
garbitsch - hitlerin köməkçisi goebbels yerinə garbitsch istifadə edilib hansı ki, tələffüz zamanı garbage mənasına gəlir.
adenoid hynkel -adolf hitleri təmsil edir.

filmi canlı-canlı a.hitlerə izlətmək çaplinin ən böyük xəyalı idi. hitler filmi izlədikdən sonra almaniyada senzura gətirmişdir. sondakı o məşhur monoloq.

" bağışlayın. mən imperator olmaq istəmirəm. bu mənim işim deyil. hökm etmək və ya işğal etmək istəmirəm. hamıya kömək etmək istəyirəm. yəhudi, katolik, qara dərili, bəyaz. hamımız bir-birimizə kömək etmək istəyirik. digərlərinin xoşbəxtliyi hamımızı xoşbəxt edir. heç kəsə nifrət eləmirik, heç kəsi alçatmırıq. bu dünyada hər kəsə yer var. dünyada hər kəsi doyuracaq qədər nemət var. həyat azad və gözəl olmalıdır. biz doğru yoldan çıxdıq. güclü olmaq hissi insan ruhunu zəhərlədi, nifrət divarları yaratdı. bizi xoşbəxtsizliyə və insan qırğınına həbs elədi. sürəti kəşf elədik amma yerimizdə sayırıq. mexanikləşdirmə bolluq yerinə yoxluq gətirdi. biliyimiz bizi hörmətsiz və mədəniyyətsiz etdi. çox fikirləşib az hissedirik. mexanizmdən çox insanlığa ehtiyacımız var. qabiliyyətdən çox yaxşılığa ehtiyac duyuruq. əks halda şiddət qalib gələcək və həyat yox olacaq. təyyarə və radio bizi bir-birimizə yaxınlaşdırdı. bu ixtiraların kökündə yaxşılıq, qardaşlıq və bərabərlik var. hal-hazırda səsimi milyonlarca insan eşidir. ümidsiz qadın, kişi və uşaqlar. günahsız insanlara işgəncə edən, həbsə atan bir sistemin qurbanlarıdı onlar. məni eşidənlərə səslənirəm. ümidsizliyə qərq olmayın. xoşbəxtsizliyin səbəbi görməmiş kişilərin insanların qabağa getməyindən qorxmasıdır. nifrət yox olar, diktatorlar ölər. xalqdan aldığı azadlıq xalqa geri qayıdar. insanlar ölər, azadlıq ölməz. əsgərlər ! zalimlərə itaət etməyin. onlar sizi əzir. sizi qoyun yerinə qoyurlar. insanlıqdan çıxmış, beyni və qəlbi mexanikləşdirilmiş kişilərə təslim olmayın. siz nə mexanikasız nə də qoyun. siz insansınız. qəlbinizdə insanlara qarşı sevgi bəsləyirsiz. sizdə nifrət yoxdur. sevilməyən insanlar kin bəslər. əsgərlər , əsirlik üçün deyil, azadlıq üçün döyüşün. əziz luke-un dediyi kimi cənnətin qapıları insana açıqdır. bir kişiyə, bir qrupa deyil hər kəsə açıqdır. güc sizin, xalqın əlindədir. mexanika və xoşbəxtlik yaratmaq gücü. bu güclə həyatı azad və gözəl edin. möhtəşəm bir macəraya çevirin. demokratiyanın verdiyi bu gücü istifadə edin. birlik olub, möhtəşəm bir dünya yaradaq. hər kəsi işlə təmin edən, gənclərə ümid, yaşlılara zəmanət verən bir dünya. mədəniyyətsizlər bunları söz verərək azaqlığı ələ keçirdilər. yalan danışdılar. onsuz heç vaxt sözlərini tutmazlar. diktatorlar öz tamahları ucbatına xalqı kölələşdirir. biz bu sözləri yerinə yetirmək üçün döyüşək. dünyanı xilas edək. milli əngəlləri yox edək. tamahı, kini, mədəniyyətsizliyi qüvvədən salaq. ağlın idarə etdiyi bir dünya üçün mübarizə aparaq. elm və təkmilləşmə hamıya xoşbəxtlik gətirsin. əsgərlər demokratiya üçün birlik olaq. "

əlavə olaraq paolo nutini-nin ifasında iron sky mahnısını dinləyin.

the great dictator