əjdaha lazımdı
izlə
dostlar
mən
googlla
məhəmməd əmin rəsulzadə ensiklopediyası
-
azərbaycanın gəlmiş keçmiş ən böyük aktyoru
-
uzun həsən
-
xaşxaşilər
-
uzun həsənin anasını osmanlı sultanının hüzuruna göndərməsi
-
əkinçi
-
gün keçdi
-
hizbullah
-
şah ismayıl xətai
başlıqdakı ən bəyənilən yazılar:
+19 əjdaha
1. Həyatını əqidəsinə həsr edən xaşxaşilərin başçısı, ismaili təriqətinin rəhbərlərindən biri. Elə buna görə ömrünün əksər hissəsində yalnızlıq çəkmişdir.
Ən qüdrətli şahların belə onları əyləndirən, nəfəskəsici abu-havanı yumşaldan təlxəkləri olurdu. Ancaq bu adam öz qalasına, öz otağına, öz dünyasına qapanmışdı. Bütün hökmdarları qorxuya salmasına baxmayaraq Həsən həyatının böyük bir hissəsində Ələmut qalasından çölə çıxmayıb. Ələmut qalası o tərəfə öz otağından belə nadir hallarda çıxırdı. Həsənin öz tarixçilərinin yazdığına görə o, ömrünün son 30 ilində iki dəfə otağından çölə çıxıb, onun da ikisi eyvana çıxmaq üçün idi.
Amma yenə də bu yalnızlıq onun ürəyini sıxırdı. Söhbət etməyə belə bir yoldaşı yox idi. Ətrafında əmrə tabe Ələmut qalasının sakinlərindən və sanki onu görəndə tilsimlənmiş möminlərdən başqa heç kim yox idi.
Ələmut qalasına gəlməmişdən əvvəl tanıdığı adamlar arasında dost kimi olmasa da, söhbət edə biləcəyi yeganə insan Ömər Xəyyam idi. Əvvəl yaxın dost olsalar da, daha sonra Həsənin xaşxaşi təriqətini yaratması və etdiyi suiqəsdlərdən birinin də Ömərin yaxın dostu olan vəzir Nizamülmülkə qarşı olması onların arasını xeyli açmışdı. Hələ deyilənə görə, Ömərin Həsənə cavanlığında dediyi “bu insanlar cənnət üçün yaşayırlar, onlara cənnət verə bilsən, istədiyin hər şeyi etməyə razı olarlar.” sözləri Həsənə xaşxaşilər təriqətini yaratmaqda istiqamət vermişdir.
Həsənin yalnızlıq çəkdiyi illərdə Ömərə yazdığı məktubda da tək qalmağın ona nə qədər təsir etməyini sezmək olar:
“Qaçaq kimi yaşamaq yerinə niyə Ələmuta gəlmirsən? Sənin kimi mən də zülmə məruz qalmışdım, ancaq indi özüm zülm verirəm. Burada səni qoruyarlar, qayğına qalarlar, hörmət-izzət sahibi olarsan. Yer üzünün bütün əmirləri toplansa, saçının bir telinə belə toxuna bilməz. Geniş bir kitabxanam var. Topladığım ən nadir əsərləri oxuya, yazılarını yaza bilərsən. Burada rahatlığa qovuşa bilərsən.”
Ömər məktubu alır və Həsənin təklifini, təbii ki, geri çevirir. Həsən də buna qarşılıq, Ömərin köməkçisinə suiqəsd təşkil edir. Bununla da Həsən xarici dünya ilə tamamilə əlaqəni kəsir, sadəcə əqidəsinə arxanalaraq qapalı həyatında yaşamağa davam edir.
+14 əjdaha
2. uzun müddət səlçuk hökmdarı məlik şahın sarayında mailiyyə işləri üzrə müavin vəzifəsində çalışmış, sonrafan vəzir nizamülmülklə problemi yarandığından sarayı tərk etmək məcburiyyətində qalıb, əlamut qalasına sığınan hökmdar. qalaya sığınan həsən səbbah nəsrəddin tusi ilə birlikdə öz çirkin əməllərinin icrasına başlayır. nizamülmülk və məlik şahdan qisas almaq məqsədi ilə ordu toplamağa başlayır. əvvəlcə qalada gözəl bir bağ saldıran səbbah meyxanalara (kef məclisləri) gedərək, gənc oğlanları ətrafına yığar, onları içizdirər, hətta xaş-xaş qəbul etdirər, sonra isə müxtəlif naz-nemətlərlə, qızlarla bəzədilmiş bağa gətirərək əyləndirərmiş. təbii ki gənclər oyandıqdan sonra bunlar onlara bir yuxu kimi gələrmiş. bununla da həsən səbbah onları inandırarmış ki, bəs bu qala müqəddəsdir. və siz yuxunuzda cənnəti görmüsünüz. əgər bizim üçün vuruşsanız əbədi cənnətlə mükafatlanacaqsınız. bu yolla həsən səbbah onminlərlə qoşun yığmağı bacarır və kiçik dəstələrlə saraya və sarayın nüfuzlu xadimlərinə qarşı sui-qəsdlər həyata keçirirlər. belə "terror" hücumlarının birində nizamülmülk öldürülür. nə qədər qəribə görünsə də, məlik şah həsən sabbahla bacara bilmir. lakin hülakülərin hücumu əlamut qalasının süqutuyla nəticələnir ki, həsən səbbah da bu hücumda öldürülür. lakin nəsrəddin tusi təsadüf nəticəsində sağ qalmağı bacarır. çox maraqlıdır ki, nəsirəddin tusi "əxlaqi-nasir" adlı məhşur əsərini məhz əlamut qalasında yazmışdır. bu əsərin həsən səbbahın sifarişi olduğu istisna deyil. yəni, belə bir əxlaqsız mühitdə əxlaqa dair əsər yazmaq nə dərəcə doğrudur? və bu nəyə xidmət edirdi? görünür bu kitab səbbahın qurmaq istədiyi dövlət, mühit üçün nəzərdə tutulmuşdu.
+5 əjdaha
3.
![]()
gürkan uygun tərəfindən canlandırılan uyanış büyük selçuklu serialında mənfi obraz.
(bax: memati)
Hər bölüm zayını çıxarda çıxarda gedirdilər, amma nəysəki, tarixi yanlışlıq edib sabbahı öldürmədilər. Adam kənara çəkildi, ələmut qalasında artıq özü üçün vəziyyət quracaqdı ki, adamlar yeni sezonda 44 il əvvələ, alparslan, toğrul, çağrı dövrünə qayıtdılar. Zatən nə çəkəcəkdilər ki? Sabbahın səlcuqları necə yıxdığını? Deməli, məlikşahın oğlu səncər ələmut qalasını mühasirəyə almışdı. Sabbah fədailərindən birini göndərdi, fədaisi düz səncərin otağına girib məktubu yanına xəncərlə saplayıb. Səncər oyananda məktubu görüb və orda yazılanlardan qorxub mühasirəni dayandırmışdı. Məktubda isə otağına qədər girə bilirəm, mühasirəni davam etdirsən xəncər bu dəfə sənə saplanacaq yazılmışdı. Bu arada ələmut qalası səlcuqlar kimi bir çox dövlətə keçilməz sədd olmuşdu. Yalnız sabbahın ölümündən çox sonralar – 1256-cı ildə hülakü xan tərəfindən dağıdılmış, xaşxaşilərin demək olar hamısı öldürülmüş, kitabxanası yandırılmışdır.
+2 əjdaha
4. Həddindən artıq mifləşdirilən şəxs.
Vladimir bartol alamut qalası əsərində bu 3 şəxsin ( həsən səbbah, Ömər Xəyyam,nizamülmülk ) mədrəsədən dost olduqlarını iddia etsə də amin maalouf Səmərqənd romanı və Bernar Lewis in yazdığı alamut qalası kitabları ( hər ikisi də çox babat kitablardır) daha ciddi, real hadisələrə dayandığı qəbul edilir.
+2 əjdaha
5. bəzi mənbələrdə həsən sabbah və tərəfdarlarının xaş-xaşdan istifadə etmələrinin selcuqlu sarayı tərəfindən onları gözdən salmaq üçün qəsdən yayıldığı və yalan olduğu iddia olunur. həsən sabbah eyni zamanda o dövrdə şiəliyin ismailiyyə qoluna inanların cəmləşdiyi ələmut qalasının lideridir.
+3 əjdaha
6. kim olduğu bilinmir sadəcə haqqında marko polodan sonra qərbə yayılmış və nizamülmülkün qətlindən sonra şərqə yayılmış əfsanələr var. əlamut qalasını hülakü xan lağım ataraq partlatdığı da digər tarix nağılıdır. `viktimin terror pisixologiyası` başlıqlı bir esse hazırlayanda bu şəxs haqqında bir çox mənbədən bir-biriylə kollizya yaradan faktlar görmüşdüm. dəqiq bilinən məlumatlar bunlardır, səlcuq dövləti vaxtı qurulmuş çox güclü iyerarxik təşkilatlanmış bir birlik olublar vəssalam qalan hərşey möhkəm dəlilə dayanmayan versiyalardır sadəcə. bir də marko polonun qərbə apardığı `assasins` termini birbaşa hasan sabbahın təşkilatı ilə bağlıdır. bəziləri bu sözün `xaşxaşiyun` sözündən əmələ gəldiyini deyirlər bəziləri isə `əsasiyun` sözündən əmələ gəldiyini deyir. xaşxaşiyun sözü hasan sabbahın fədailəri olan şərqdə xaşxaşilər deyilən insanların törətdikləri amansız cinayətləri xaşxaş qəbul etdikdən sonra törətdiklərini iddia etdiklərinə görə yaranıb, `əsasiyun` sözü isə islam dininin əsasları ilə yaşadıqları ilə iddia edənlər tərəfindən yaranıb. bir də bunların ismaililər təriqəti ilə bağlı olduğunu deyənlər də var ki ismaililər də şiəlikdə mürtəd qəbul edilən yalançı imam ismailin adı ilə bağlıdır.
+2 əjdaha
7. (bax: planet caravan)
+5 əjdaha
8. Assassin's Creed oyunun yaranmasına ilham olan şəxs
Həsən Sabbah (Ərəbcə:حسن الصّباح) – Ələmut qalasında yaratdığı Nizari ismaililər dövlətinin ilk hökmdarı (hakimiyyət illəri: 1090–1124). Əsl adı Həsən ibn Əli ibn Məhəmməd əs-Sabbahdır.
Həsən Sabbah
Həsən ibn Əli ibn Məhəmməd ibn Cəfər ibn Hüseyn ibn Məhəmməd əs-Sabbah əl-Həmyari əl-Yəməni (Fəzlullah Rəşidəddinə görə)
Monqol yürüşü nəticəsində qurduğu dövlət süquta uğramışdır(şiə məhzəbinin davamçısı olmuşdur)tarixdə yeganə şəxsdir ki,krallara,sultanlara qorxu imperiyası qurmuş öz məqsədləri uğrunda fədarilərini qurban vermişdir
+1 əjdaha
9. (baxma: alamut qalasının fədailəri )
+2 əjdaha
10. islamdakı ilk terror təşkilatının qurucusu hesab olunur, bildiyim qədəriylə. əgər belə deyilsə yazarlardan səhvimi düzəltməyi xahiş edirəm.
+1 əjdaha
11. ümumiyyətlə marko polo hasan sabbahın dönəmində yaşamayıb dolayısıyla heç alamutda da olmuyub sadəcə alamut qalası məhv olduqdan illər sonra gələ bilib oralara və eşitdiyi rəvayətlərdən təsirlənib xaş-xaş söhbətini yazıb ikincisi qalanın relyefi xaş-xaş əkiminə uyğun deyil tədqiqatçıların araşdırmalarına görə
+1 əjdaha
12. Sizə cənnəti yaşadacam deyib, bunu haqqını verərək etmiş olan adam (xaşxaş). Zaman maşını yaradılsa, mütləq XII əsrə, Ələmut Qalasına gedərək əlini sıxmalısınız. Həm zəki, həm qatil - bu ikisi bir adamda toplananda onu saxlamaq olmur. Amin Maalofun "Səmərqənd" kitabıyla tanıyıb, sevib Vladimir Bartolun "Ələmut" kitabına keçid edə bilərsiniz. Onu tanımaq da təhlükəlidi, tanımamaq da.
+2 əjdaha
13. nəsirəddin tusi haqqında yuxarıda yazılanlara etibar etmirəm.sizə də tarix haqqında da hər oxuduğunuza etibar etməmənizi tövsiyə edirəm.səbbah öldüyündə tusi 23 yaşında olub.tusi alamutda yaxşı müamələ görsə də əsir statusunda olub.yəni əxlaqsız mühitdə öz istəyi ilə qalmayıb.qalanın zəbti xüsusunda hülagüylə məktublaştığı iddiaları var.alamutun alınmasından sonra rəsədxana üçün pul ve əsirlikdən sonra qovuşduğu şöhrət-i izzətə baxılsa tusinin hülagüyə kömək etdiyinə inanmaq olar.
sabbaha gəlincə 75-80 yaşlarında öz əcəliylə ölüb
hamısını göstər
