Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

+9 əjdaha

1. (baxma: aqua regia)
nitrat və hidroxlorid turşularının qarışığından ibarət olan və qızılı həll edə bilən maddə.
Kimyəvi formulu: HNO3+3 HCl
ingiliscə king's water və ya royal water, türkcə kral suyu, rusca царская водка adlanır. Dilimizə də rus dilindən birbaşa hərfi tərcümə ilə keçərək çar arağı adlandırılıb.

+6 əjdaha

2. daxilə qəbul etmək qəti qadağan olan "araq".
qüvvətli oksidləşdirici olub, praktiki olaraq inert metallar - qızıl, palladium, platin daxil bütün metalları həll edə bilir. öz gücünə baxmayaraq, rodium (Rh), tantal (Ta), iridium (ir), flüoroplast və bəzi plastik maddələr qarşısında təsirsiz qalır.
xlorid və nitrat turşusun qarışığından ibarətdi və bu iki turşu da təklikdə metallara təsir edə bilmir.
çar arağı keyfiyyətini çox tez itirir və buna görə istifadədən əvvəl xüsusi hazırlanma tələb edir. bundan əlavə, metallarla reaksiyası zamanı havaya zəhərli uçucu maddələr buraxır, bu səbəbdən bu maddələrlə soyuducu dolabın altında işləmək lazımdı.
qədim əlkimyaçılara görə qızıl metalların çarıdır və onu əridən maye də çar olmalıdır. buna görə mayeni agua regia - çar suyu adlandırıblar.