Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

+7 əjdaha

2. Ancaq bizim kimi demokratiyadan, ədalətdən məhrum, yalanın, yaltaqlığın, qorxaqlığın həyatın hər sahəsini öz cənginə aldığı ölkələrdə qarşı-qarşıya qoyulacaq seçimlərdir. Mərdi qova-qova namərd edirlər bizdə. Ona görə də nəinki yaxşı yaşamaq, yaşamağa çalışmaq uğruna belə insan şərəfini hər an itirmə təhlükəsiylə üz-üzədir. Bəziləri sevərək edir bunu. Bəziləri də gözünün önünə dolandıracaq ailəsini gətirib gecələr ürəyinə od basa-basa. Fərdlər itirsə dərd yarı, cəmiyyət köklü formada şərəfini itirəndə isə, çıxılmaz vəziyyət yaranır. Bunu yaşamayım, yaşayaraq övlad böyütməyim deyə xaricə hazırlaşıram. Bu həll yolu deyil, qaçış yoludur. Amma hələ ki, növbəti 5 illiyə əlimdən daha yaxşısı gəlmir. :(
Ümidvaram heç kəsin bu iki seçim qarşısında qalmadığı cəmiyyətə çevrilə bilərik.

+10 əjdaha

1. Qısa olaraq rifahı mı şərəfdən üstün tutmağın yoxsa şərəfi mi rifahdan üstün tutmağın daha yaxşı olmasını ehtiva edən versus. Əslində müzakirəyə çox açıq mövzudur. Şərəfli olub yaxşı yaşamaq da mümkündür. Amma çoxlarına görə şərəfli yoldan yaxşı yaşamaq nisbətdə çətindi və bu yaxşı yaşamağın şərəfli yoldan olmayan daha asan yolu vardır.

Eyni zamanda söhbət Azərbaycandan gedirsə, şərəfli yoldan yaxşı yaşamaq biraz da çətinləşir. Buna görə də bu ölkədə yaşayan birinin həyatının hər hansısa bir hissəsində mütləq şəkildə bu dilemmanın arasında qaldığı məqamları olacaqdır. Tələbə və məktəbli illərində belə məqamlar yox deyiləcək qədər az olur. Daha çox iş həyatında bu məqamlara rast gəlinir.

Bu başlığı görəndə Kurtlar Vadisindən Halo dayı yadıma düşmüşdü. Halo balaca qardaşı ismail tərəfindən pul qarşılığında satılır və halo buna görə 7 il həbsxanada qalır. Daha sonra Kılıçla Polad arasında belə dialoq olur:
Kılıç: (Halo haqqında) Paralıyken de bir kilo patates yerdi parasızken de bir kilo patates yerdi..
Polad: Kardeşi neden sattı Halo'yu?
Kılıç: Patates sevmediği için.

Düzü, hansının daha yaxşı olduğunu bilmirəm. insandan insana dəyişən bir şeydir və mənim fikrimcə bu dilemmada insana seçimi etdirən onun daxili inancından, daxili instikdən daha çox cəmiyyətdir. Yəni belə deyim, insan o zaman xoşbəxt olur ki, ona digər insanlar tərəfindən hörmət qoyulur, digər insanlar onun haqqında müsbət fikirləşir və s. Burda insanın sosial varlıq olması məqamını bir daha xatırlayırıq. Əgər cəmiyyətdə maddiyyatdan daha çox, şərəf, əxlaq, əqidə kimi mənəvi dəyərlərə üstünlük verilərsə, və bu kimi keyfiyyətlərin yüksək olduğu insanlar daha çox hörmətə sahib olub, daha çox sayılıb-seçilərsə, həmin cəmiyyətdə 100% olmasa da, 80% insan belə dilemma arasında qaldıqda şərəfli yaşamağı seçəçək. Çünki şərəfli yaşamağın gətirdikləri, onun apardıqlarından daha çoxdur. Amma hansı cəmiyyətdə ki maddiyyata daha çox önəm verilir, pulu olanlar daha çox sayılıb seçilir, o zaman həmin cəmiyyətdə, demək olar, 90% insan belə dillemmada yaxşı yaşamağı seçəçək. Yəni çox az sayda adam şərəfli yaşamağı yaxşı yaşamaqdan, yəni şərəfini rifahından üstün tutacaq. Belə adamlar ya güclü əqidəli adamlar olacaq, ya da güclü inancı olan biriləri olacaqdır. Onlar da olduqları yerə aid olmadıqlarına görə ya oradan özləri çıxacaqlar, ya da ki çıxartdırılacaqlar.

Elə bunun nəticəsidir ki, Azərbaycanda bu dilemma arasında qalan biri əksər hallarda yaxşı yaşamağı seçir. Özü istəməsə də, ətraf ona bu seçimi etməsinə vadar edir. Yəni ola bilər, bir-iki məqam da şərəfli yaşamağı seçəsən, amma bu dilemmalar insanın qarşısına tezliklə çıxdığına görə bir yerdə insan başa düşür ki, şərəfli yaşamağın bu cəmiyyətdə heç bir gətirisi yoxdur. Başlayır o da yaxşı yaşamağı seçməyə, Etdiyi hərəkətlər səhv də olsa. sifarişi verən: zazoza

yaxşı yaşamaq vs şərəfli yaşamaq