dilimizə yunan dilindən keçən sözlər
| etimologiya25,196 | 7 | 28
əjdahalar googlla
sözaltı günlük - sözaltı etiraf - sözaltı sözlük - keçən ayın ən bəyənilənləri - öyrənildiyində təəccübləndirən məlumatlar - düşün ki o bunu oxuyur - yunanıstan deyəndə ağıla gələnlər - türklərin sevilməyən cəhətləri - güldürən hadisələr - güldürən dialoqlar
Yalnız deyilsən!
Bu duyğuların müvəqqəti olduğunu və kömək mövcud olduğunu bilmək vacibdir. Dostlarınıza, ailənizə, profesionallara müraciət etməyiniz vacibdir. Sizi dinləmək və lazım olan dəstəyi təmin etmək istəyən insanlar var.
Sözlük yazarları olaraq səni hər zaman dinləyə bilərik.
Əgər yalnız hiss edirsənsə, qaynar xəttə zəng et:
☎ 8601. Gübrə - yunanca κοπριά (kopriá), peyin deməkdir.
2. Gömrük - bizans yunancası κομμέρκιον (kommérkion), hansı ki, həm də "kommersiya" sözünün köküdür.
3. Fırtına - yunanca φουρτούνα (furtúna), hansının ki əsli latın dilinə gedir çıxır, amma bizə türk dilindən, türklərə də yunanlardan keçib.
4. Gilas - yunanca κεράσι (kerási), elə gilasa deyirlər.
5. Sıra - yunanca σειρά (seirá), hansı ki, sətr, növbə, sıra mənalarında işlənir.
6. liman - bizans yunancası λιμένιον (liménion), amma hal-hazırda osmanlı türk dilinin təsiri altında müasir yunan dilində λιμάνι (limáni) deyirlər.
7. mağaza - yunanca μαγαζί (magazí), elə dükan mənasında işlənir. sözün özünün kökü ərəb dilindəki silah anbarı mənasına gələn "məxzən" sözündən gəlir, amma türk dilinə dükan mənasında yunan dilindən keçib.
8. Fırça - bizans yunancası βούρτσα (voúrtsa), amma o da latın dilindən alınıb.
9. Fındıq - bizim dilə ərəb dilindən keçib, amma ərəblərə fars dilindən, farslara isə qədim yunanlardan gəlib. Qədim yunanca fındığa ποντικόν κάρυον (pontikón káruon) - Qara dəniz qozu deyiblər. Həmin o pontik sözü gəlib dilimizə fındıq kimi çıxıb.
indi oxudum, çox qarışıq yazmışam.
(baxma: bişmiş toyuğun gülməyi gəlir)
yunancdan belə olmasa, azərbaycan dilinin mövcud olmadığı dövrlərdə türkcəyə hansısa hind-avropa dilindən alındığı ehtimali böyükdür. yenə də, bu qədər erkən alınmanı ana dilimizdə yad söz saymaq olarmı? belə düşünürüksə, onda "tanrı" sözünün də dilimizin lüğətlərində çincə olduğunu yazsınlar.
Yunanca sözlərə fransızca söz və şəkilçi gətirilərək yaradılmış sözlər:
alleqorik, antarktik, arktik, arterial, aseptik, asfalt-beton, astronomik, avtobioqrafik, avtomaşın, avtomatik, avtoportret, barometrik, biblioqrafik, bioqrafik, dinamo-maşın, disharmonik, fizioterapevtik, fonetik, fonometrik, fotoatelye, fotobomba, fotolampa, fotometrik, fotomontaj, fotoqrafik, fotoreportaj, fotoreportyor, gigiyenik, gimnastik, hidroplan, ideoqrafik, kinoaktrisa, kinoaktyor, kinoartist, kinoatelye, kinojurnal, kinokadr, kinorejissor, kinoseans, sinonimik
Yunan və Latın mürəkkəb sözlər:
aeroport, anormal, aqrominimum, avtoreferat, avtosistern, biostansiya, diapozitiv, episentr, fotoaparat, fotoelement, fotolaboratoriya, fotomaterial, fotoobyektiv, genosid, hemoqlobin, hidrolokasiya, hidrolokator, hidroturbin, homoseksualizm, ixtiologiya, ixtioloq, kinoaparat, kinofabrik, kinofestival, kinomontaj, kinooperator, monokl, monoplan, mikroelementlər, naftol, pantopon, streptosid, teleobyektiv, televiziya, televizor, texminimum
Yunan və ərəb mürəkkəb sözlər:
aqrokimya, aqroməntəqə, avtomüfəttiş, biokimya, elektrokimya, elektrokimyəvi, fiziki, fotokimya, fotokimyəvi, fotomüxbir, fotoşəkil, fotosurət, geokimya, geokimyəvi, hidrokimya, hidrotəyyarə, izoxət, kinofaciə, kinoşəkil, mikroiqlim, texniki, zoobaytar
Yunan və fars mürəkkəb sözlər:
aqroşəhər, coğrafiyaşünas, dramnəvis, dəftərdar, dəftərxana, filosofanə, fotoqrafxana, kinoşünas, metalşünas, mikrotərəzi, teatrşünas, teleqrafxana
Alman və yunan mürəkkəb sözlər:
kartoqraf, kartoqrafiya, kartoqram, kartoteka, kurortoloq, raketodrom, rentgenologiya, rentgenoloji, rentgenoloq, rentgenoqrafiya, rentgenoqram, rentgenoskopik, rentgenoskopiya, rentgenoterapiya, sinkoqrafiya
Latın və yunan mürəkkəb sözlər:
faktoqrafiya, kalorimetr, kalorimetriya, karbid, koaquloqram, kriminologiya, kulturologiya, limfositlər, linotip, matriarxat, millimetr, milliqram, motodrom, mutagen, piktoqram, radiobiologiya, radiologiya, radiotelefon, radioteleqraf, radioteleqram, radiotexnik, radiotexnika, radon, sellüloid, serologiya, simpozium, sinologiya, sosiologiya, sosioloq, spektroskop, spiroxet, stratosfer, subtropiklər, subyekt, sulfat, sulfidin, sulfit, superfosfat, taksometr, terminologiya
maq (əsli fars, yunan sözü)
nərgiz, (əsli yunan, fars sözü)
komediya (əsli latın, yunan sözü)
xormeyster (Yunan və Alman mürəkkəb söz)
fotosinkoqrafiya (Yunan, alman və yunan mürəkkəb söz)
fotohəvəskar (Yunan, ərəb və fars mürəkkəb söz)
antisemit, antisemitizm (Yunan və ibrani mürəkkəb sözlər)
semitologiya, semitoloji (ibrani və Yunan mürəkkəb sözlər)
aeroklub, hidromonitor, kinofilm, zoopark (Yunan və ingilis mürəkkəb sözlər)
antifaşist, kinolent, kinossenari, kinostudiya, tragikomediya (Yunan və italyan mürəkkəb sözlər)
antisovet, kinooçerk, kinopovest, mikrorayon, sofistika (Yunan və rus mürəkkəb sözlər)
aptekçə (Yunan və türkcə şəkilçili mürəkkəb söz)
atomistik (Alman dilindən yunan sözü)
anarxo-sindikalist, anarxo-sindikalizm, arxaik, ballistik, balneoloji, dekada, diplom, ensiklopediya, hipnotizm, idealizm, idiomatik, kartoqrafik, orkestr, qrammatik, semantik, simvolizm, termodinamik,tipaj, tipik, toksikoloji, toponimik, travmatik, velodrom, xoreoqrafik, xronik (Fransız dilindən yunan sözlər)
ampermetr, kilometr, kiloqram, kiloqrammetr, mineralogiya, mineraloq, patefon, planerodrom, şapiroqraf, şifroqram (fransızca və Yunanca mürəkkəb sözlər)
seroloji, subtropik (latın və Yunanca mürəkkəb sözlər)
travmatoloji (ingilis dilindən alınan yunan söz)
filmoskop, filmoteka, spidometr, tankodrom (ingilis və Yunan mürəkkəb sözlər)
qalvanometr, voltmetr (italyan və Yunan mürəkkəb sözlər)
diametral, diaqonal, kamfora, katolik, konus, metal, muzey, pirat, sxolastika, tonus, topoqrafik (əsli yunan, latın sözləri)
pantokrin (Monqol və yunan mürəkkəb söz)
qeyri-antaqonist, qeyri-simmetrik, müridizm (Ərəb və yunan mürəkkəb sözlər)
bəlsəm, büllur, dəftər, əfəndi, əsatir, fəlsəfə, iksir, kimya, malxulya, miqnatis, musiqi, qanun, qulunc, sofi, üstürlab (əsli yunan, ərəb sözləri)
dyaçok, dyakon, kubatura, kubik, kubizm, kubok, kukla, qarmon, spartakiada (rus dilindən alınan yunan sözlər)
üzv ol