7. qədim roma şəhərlərindən biri də pompey idi. vezuvi vulkanının ətəyində herkulanum şəhərinə nisbətən biraz daha uzaqda yer alırdı.
burada hər zövqə uyğun əyləncələr, gözəl müxtəlif ədviyyatlı yeməklər və cürbəcür şərablar vardı. özünə görə dəbdəbəli şəhər idi. o dövrdə roma əhalisi ilə yanaşı tacirlər də bircə dəfə belə olsa buranı ziyarət edərdilər. ancaq pompey əxlaqsızlar şəhəri adlandırıldı. buna səbəb isə şəhər əhalisi küçələrdə heç nədən çəkinmədən əxlaqsız hərəkətlər etməsi idi.
imperator kaliqulanın hakimiyyəti dövründə cinsi münasibətlər sərhəd tanımırdı. kaliqula öz bacısına aşiq olaraq törətdiyi günah digər sakinlərə də nümunə olmuşdu. insanlar küçə, bazar, kütlənin toplaşdığı yer demədən cinsi münasibətlərə can atırdılar.

eramızın 79-u ilində vezuvi vulkanı anidən püskürməyə başladı. partlayan vezuvi həmin an 3 şəhəri ilki herkulanum olmaqla qaynar lavanın altında qoydu. 2-ci şəhər isə pompey idi. şəhər əhalisi olduqları yerdən tərpənməyə belə macal tapmamışdılar. deyilənlərə görə partlayış o qədər güclü olub ki, vulkanın külü suriya və misirə də gəlib çatmışdı.

ilk dəfə 1713-cü ildə şəhərin qalıqları təsadüfən aşkar edildi. 1748-ci ildə burda qazıntı işləri aparılır. 1941-1950-ci illərdə isə artıq pompey şəhərinin böyük hissəsi qazılıb üzə çıxarılır. zəhərli qaz və isti külün altında məhv olmuş canlıların qalıqları indiyədək ilkin formada qalır. qəribəsi isə burdadır ki, pompey şəhər sakinləri elə küçələrin ortasındaca sevişdikləri vəziyyətdə küllə örtülmüşdülər. araşdırmalar sonrası məlum olub ki, əxlaqsızlıqla məşğul olanların əksəriyyəti eyni cinsə mənsub imiş.

pompey hal-hazırda açıq səma altında muzeydir. əsrlər sonra canlıların tapıntıların bəziləri daşlaşdırılmış vəziyyətdə heykəl kimi bəzilərinin isə olduğu hallarda sadəcə sümükləri nümayiş etdirilir.

(bax: the last day of pompeii)