+8 əjdaha
1. italyan anarxist və inqilabçı. 2 il əvvəl haqqında bu yazıları qələmə aldığım insan._________________________________________________
neapol, 1878-ci il 17 noyabr. saat 2-3 radeleri. aşbaz giovanni yeni kral i umbertonun gelişi üçün son hazirliqlarini görür. iyun ayindan beri bu şeherde yashayirdi. onu heç kes tanimirdi bu şeherde. hamiya yad bu aşbaz heyatini her gun bir muşteri ucun işlemekle qazanirdi. hazirliqlarini gorub qurtarandan sonra yeni kralin keçidini izleyen izdihama qarişdi. aşbaz krala ve xanimi yeni kralica marqreteya yaxin gelmek istese de polisler imkan vermediler. aşbaz şexsi ricasi ucun yalvaracagini başa salmaq istese de polisler bir addim da o terefe kecirmediler. kral uzaqdan gordu ve yanina çağirdi. giovanni yaxinlaşan kimi bichagini chixardi ve kralin qoluna batirdi. kralica gul buketini aşbazin sifetine atdi. novbeti zerbe ise bash nazir benedettonun ayagina deydi. giovanni tutuldu ve edama mehkum edildi. kralica saraya qayidanda demishdi: "bu hereket butun savoyya ailesinin tilsimini qirdi". onun hebsine etiraz eden xalq florensiyada, pizada, pezaroda, milanda, genuyada, bolonyada kutlevi numayiş keçirdiler. isveçredeki tek anarxist qezet olan l'avant-garde, giovanni haqda kose yazisi yazdi. lakin almaniya, rusiya ve ispaniyanin sefirlerinin xeberdarligi ile isvecre hokumeti bu qezeti qeyri qanuni elan etdi ve qezetin bash redaktorunu surgun etdi. butun diger avropa qezetleri ise giovanni haqqinda şer-bohtan yazilari yazmaga bashladilar. bolonya sheherinde shair pascoli ona hesr etdiyi sheirinin son misrasinda deyirdi: "aşbazin papagindan, ozumuze bayraq edeceyik". anarxistlerle birlikde qishqiran şair "eger o cinayet edibse yashasin butun cinayetkarlar!". tebii ki, shair ve diger anarxistler de hebs olundu. giovanninin ailesi hebs olundu, doguldugu kendin adi deyishdirildi. xalqin etirazina gore edam cezasini omurluk hebsle deyishen hokumet onu toskanada deniz seviyyesinden ashagi, tualetsiz bir otaqda, ishgence sheraitinde, hec kimle danishmasina imkan vermeyerek tek, illerce saxladi. tuku tokuldu, rengi agardi, acliqdan oz necisini yeyecek qeder aglini itirmeye bashladi. giovanni 60 yashinda delixanada öldü. 1863-cu ilde "dahilik ve delilik" kitabini neshr eden cesare lombroso onun kelle sumuyu ve beyninin saxlanmasini istedi. o giovanninin dahi oldugunu dushunurdu. 2007-ci ilde giovanninin beyni ve kelle sumuyu kendine aparilaraq gizlice basdirildi, cunki bir anarxistin gundem xeberlerine cixmasini istemirdiler. 2011-ci ilde haqqinda "passannante" adli film chekilerken, o filme yene etirazlar oldu. beli, inqilabci olmaq bu demekdir. inqilabci olmaq olumunden sonra bele haminin senden qorxmasidir, inqilabci olmaq haminin nifret etdiyi kes olmaqdir, inqilabci olmaq hami susdugu zaman ilk bicagi batirmaqdir, inqilabci olmaq her sheyi kokunden mehv etmekdir. qisacasi, inqilabci olmaq giovanni passannante olmaqdir.