uşaqlıq travmaları

Son dövrlərdə içi əməlli başlı boşaldılmış anlayış. Hamının travması var. Bütün valideynlər psixopat olub bütün uşaqlara travma yaşadıblar sanki. Baxaq apa (american psychological association) tramvanı necə açıqlayır: Trauma is an emotional response to a terrible event like an accident, crime, natural disaster, physical or emotional abuse, experiencing or witnessing violence, death of a loved one, war, and more. Yəni travma güclü stress yaradan situasiyadır. Qəza, təbii fəlakət, güclü fiziki zorakılıq, cinsi qısnama və s. Yoxsa anam məni danladı, müəllim üstümə qışqırdı, bacım məni şapattadı kimi şeylər travma deyil. Əlbəttə ki, bu cür halların fəsadları olur. Amma o demək deyil ki, bunlar travmadır. Ətrafımda öz etdiyi səhvləri valideynlərinin üstünə atan bir yığın insan var: Sosiallaşa bilmirəm çünki valideynlərim uşaq vaxtı təzyiq göstərib. Ərim məni döyür, ayrılmıram çünki valideynlərim də döyürdü. Uşaqlarımı döyürəm çünki mənim anam da məni döyürdü. Hamının etdiyi güya ki valideynlərin günahıdır. Getdikcə valideynlərimizə düşmən oluruq. Valideyndən hər şeyi istəməyə özümüzə ixtiyar vermişik. Çünki bir qələt edib iki qameti birləşdiriblər. Hər şeyi verməlidirlər bizə. Səhv etməyə haqları yoxdur çünki bizi düzəldəndə bizdən icazə almamışdılar. Pis valideyn yoxdur mu? Əlbəttə ki var. Amma uşaq böyüdəndə heç bir səhvə yol verməyən valideyn olmaq, uşağın bütün ehtiyaclarını 100% ödəmək mümkün deyil. Həyatda etdiyimiz səhvləri valideynlərin üstünə atmaq sadəcə məsuliyyətdən qaçmaqdır. Nə valideynlərimiz mükəmməl idi, nə biz mükəmməl insanlar olacağıq, nə də ki biz öz yetişdirdiyimiz nəsil üçün mükəmməl valideyn olacağıq.

wentworth

Avstraliya istehsalı 8 sezonluq həbsxana serialı. Bir vaxtların məşhur "avlu" serialının originalıdır. Qadınların həbsxana həyatından bəhs edən "wentworth" zənnimcə həbsxana serialları arasında ən izlənilməyə dəyər işlərdən biridir. Bu tip film və serialları sevən biri olaraq "prison break", "orange is the new black" və ispaniya istehsalı "vis a vis"- dən daha öndə olduğunu deyə bilərəm. Serial internetdə yayımlandığı üçün narkotik istifadəsi, intim səhnələr və işgəncə, yaralama, cinayət səhnələri demək olar ki, hər bölümdə var. Aktyor/aktrisa heyəti möhtəşəmdir. Serialda heç bir mövzu yarımçıq qalmır və əvvəldən axıra sıxılmadan baxmaq olur. Lakin hər gözəlin bir eybi var. Ssenaridə bəzən məntiqə sığmayan hadisələrin olması, bəzi personajların yan roldan baş rola keçməsi məncə mənfi xüsusiyyətlərindəndir. Amma yenə də imdb xalına (8,6) sonuna qədər layiq olan nadir layihələrdəndir.

tatar

Rusların bizə qarşı düşmən mövqeyində olmasının səbəblərindən birinin bu xalqla qohumluğumuz olduğu rusların bizi "tatar" adlandırmasından aydın görünən xalq. Əsasən rusiyada yaşasalar da ukrayna (kırım), azərbaycan, litva, polşa və belarusda (lipka tatarları), finlandiya, türkiyə, iran, əfqanıstan, bütün orta asiya ölkələri və şərqi türküstanda (çin) yaşayan türk xalqı. Əslində monqol dövləti olan Qızıl Ordanı türkləşdirərək əsrlərlə şimalda ağalıq edən bu qıpçaq türkləri toxtamış xan sayəsində əmir teymurun qəzəbinə düçar olaraq zəifləmiş və xanlıqlara parçalanmışdır. Eynilə azərbaycanın xanlıqlar dövrü kimi bir-birini didişdirməyə başlayan tatar xanlıqları buna rəğmən öz nüfuzlarını qoruya bilmişdilər. Xüsusilə Kazan xanlığı ən güclü xanlıq idi və tək başına rusların önünü kəsməyə davam edirdi. Lakin bu xanlıq da gücdən düşmüş və dəşt-i qıpçaq rusların işğalına məruz qalmışdır. 16-cı əsrin ortalarından etibarən tatar əsarətində aciz yaşayan ruslar tatarların gücdən düşməsi ilə qızıl orda torpaqlarının hamısında ağalıq etməyə başladılar. Ruslar gücü ələ aldıqdan sonra öz tarixi qisaslarını almağa başladılar. Tatarlar üçün önəmli olan tarixi türk şəhərləri ruslar tərəfindən xarabalığa çevirilmiş, türk-islam mədəniyyətinə aid nə varsa silinməyə çalışılmışdır. Hətta rusların gerbində ağ atlı şahzadənin ayağı altındakı qara əjdahanın tatarların məğlubiyyətini simvolizə etdiyi deyilir.