michel foucault
![]()
yazma zövqünü kəşf etmək üçün xarici bir ölkəyə getmək məcburiyyətində qaldım. isveçə getdim və qarşımda iki seçimim var idi: ya isveçcə danışmalı idim ki, bu dili çox pis bilirdim. ya da ingiliscə danışmalı idim ki, bu dildə danışmaqda çətinlik çəkirdim. bu dilləri yaxşı bilməmək həftələrcə, aylarca, hətta illərcə söyləmək istədiyim şeyləri söyləməyimə mane olurdu. söyləmək istədiklərim şeyin söz ağzımdan çıxan kimi gözümün qarşısında fərqliləşdiyini, sadələşdiyini, sanki kiçik, gülməli kuklalara çevrildiyini görürdüm.
öz dilimdən istifadənin qeyri-mümkünlüyü içində olarkən, dilimin tənəffüs etdiyimiz hava kimi olmadığını, hissedilməz bir şəffaflıq filan olmadığını, əksinə öz qanunları, öz kəsə yolları, dəhlizləri, xəttləri, yoxuşları, yamacları, girinti çıxıntıları, qısacası bir fiziologiyası olduğunu, bir mənzərə meydana gətirdiyini və bu peyzajda sözlərlə cümlələr ətrafında dolaşıla biləcəyini, qısası əvvəldən görə bilmədiyim baxışların olduğunu fərq etdim. mənə yad olan bir dili danışmaq məcburiyyətində olduğum isveçdə, birdən diqqətimi çəkən fiziologiyası ilə öz dilimin, xarici ölkə və ya qürbət dediyimiz yerdə qalarkən məskunu ola biləcəyimiz ən gizli amma ən əmin yer olduğunu anladım. nəticədə tək əsl vətən, insanın ayağını basa biləcəyi tək torpaq, başını soxa biləcəyi, sığına biləcəyi tək ev uşaqlığından etibarən öyrəndiyi dildir...
məndə yazma istəyi oyandıran bu idi yəqin. danışma imkanım olmadığı üçün yazma zövqünü kəşf etdim. yazma zövqü ilə danışma imkanı arasında bir növ uyğunluq vardır. danışmağın artıq mümkün olmadığı nöqtədə yazmağın gizli, çətin, bir az da təhlükəli tilsimini kəşf edirik.
foucault-gözəl təhlükə.(le beau danger)-səh. 29-30
)