ən zəhlə tökən hərəkətlər

Biri məsələn ürəyindən gəlir jest edir. Məsələn, deyir ki, mənim filan işim alındı, sizə ən balacasından dondurma qonaqlığı edirəm. Hamı dondurmasını seçir, kassada bunları tok vurur. Hərə özünkünü qabağa salıb kartı kassaya uzatmağa çalışır ya da mağaza çıxışı qızı tutub deyirlər kart nömrəni ver , ver zad. Aralarında bir mən kənarda izləyirəm, aralarına qoşulmuram deyə sanki tək mədəniyyətsiz mən oluram. Amma elə deyil, bu ucuz hərəkətləri gözüm götürmür. Birinin jestini qəbul etmək , o insanı da qəbul etməkdir. indi siz belə edəndə zor olursunuz ki? Hələ özünü anac bilən qız jesti edənin yanında bağırır ki, ucuz dondurmanı seçək. Bu nə yaşayışdı? Hələ yığılışıb yeyəndə də yenə imkan verməyib həmin söhbəti açırlar ki, ay filankəs kart verməyə qoymadın. Deyirəm ki, biri jest edəndə ona icazə vermək lazımdır, kart uzatmaq yox. Şığıyırlar ki, hamımız tələbəyik, olmaz. Amına koyum 1 manatın nə söhbətini edirsən, plyus qız özü təklif edib ye təşəkkürünü et sağollaş da.

Bir insan “mən qonaqlıq edirəm” deyirsə, normal etikada iki seçim var. ya qəbul edib sağ ol deyirsən, ya da çox istəmirsənsə nəzakətlə əvvəlcədən imtina edirsən. Kassada yarış kimi kart uzatmaq, kart nömrəni ver demək, üstəlik jest edənin yanında "ucuzunu seçək" deyə bağırmaq bir az qəribə görünə bilər , xüsusilə adam bunu ürəkdən edibsə. Çünki jestin mahiyyəti qarşı tərəfin sevincini paylaşmaqdır, pul hesabatı eləmək yox.
Çox belə ürəyinə salırsansa (camaat qəlb qırmağı saymır, amma kiminsə pulu bunun cibində qalar söhbətini dərd çəkir o da ayrı qəribə haldır.. )

Hə, 2 saniyə deyərsən ki, təbrik edirəm, qoy bərabər atışaq sənə də yük düşməsin deyərsən. Qarşı tərəf də yox deyib israr edirsə söhbəti bağlayarsan. Daha 15 dəqiqəyə uzadıb bu süniliyi eləməyəni pərt vəziyyətinə salmazsan.

Bir də bu gün kimsə verirsə, adam onu qəbul edib hörmət eləyər, sabah başqa yerdə sən edərsən. “Bu dəfə sən, o biri dəfə mən” balansı. Bu da normal yanaşmadır.

Hələ də səsi qulağımdadır. Ucuzundan alaq, ay filankəs kartı de zad, itil gözümdən kloun

sözlük yazarlarının uşaqlıq xatirələri

7-ci mərtəbədə qalırdıq. Daha dəqiq desəm, aygün malla üzbəüz binada.. Qardaşımla vedrənin üstünə çıxıb həyətdə gedib gələnlərin başına pəncərədən torpaq atıb gizlənirdik. Birinin başına, birinin döşlərinə torpaq düşürdü və yuxarı baxırdılar. Sonra əminin biri binanın altındakı mağazasından çıxdı. bizə gözünü zilləyib yüksək səslə "ay köpəyin oğlu" dedi. Gedib gələnlərin Hamısı biz tərəfə baxırdı. Dəfələrlə "ay köpəyin oğlu" sözünü deyirdi. dedim yəqin qardaşıma deyir, çünki mən köpəyin qızıyam. Qardaşım vedrədən düşüb getmişdi, mənsə sakitcə mən tərəfə əlini yuxarı qaldırıb danışan kişiyə qulaq asırdım. Deyəsən əsəbləşmişdi.

sözaltı günlük

Bu semestr Hamıyla yola gedib yola getmədiyim tək müəllim
Bu gün həmin müəllimlə dərsin gedişatına qarşı dirəşdim. Onsuz mən qiymətimi almış olsam belə o biriləri adına etdim.. Heç kim mənə dəstək çıxmadı. Amma dediklərim o qədər doğru idi ki, dərsdə çıxış edən ağlamağa başladı. Edilən psixoloji təzyiqlərin heç birinə sakit durmayacam. Müəllim özünü bir az düzəltdi. Hətta dediyim andan etibarən məndən sonrakıların slaydlarını tərifləməyə başladı. O birilərini ucaldaraq məni aşağı göstərməyə çalışır. Nə itirdiyimi hiss etdirməyə çalışır. Ay sən öləsən, inandım elə. Deməli, mənə yüz sual verib aşağı qiymətdən danışır. O birilərində deyir ki, bir sual verim, 9 al. Biləmmir, deyir bunu bil 10 al. Qız yenə biləmmir deyir slaydın çox əladır, 10 alırsan. Qiymət yazmayan adam prinsip üçün belə yollara əl atır. Acınası.. Amma yenə də ümumi vəziyyət dəyişməyəcək. Mənim üçün daha da dəyişməyəcək, müəllim məni qara siyahıya aldı. Vec belə deyil.
içimdə qalmadı heç bir sözüm.. kəssə belə o qədər rahatam ki
Eşidə biləcəyi tərzdə dedim, çarəsiz hiss etdirməkdən zövq alır. Kəsilsəm belə vec olmayacaq.
Hələ deyir qiymət yazsam hamıya sıfır yazacam. Xüsusilə mənə.. yalvarmağımı istəyir. indi elədiyi qiymətləndirmədə ayrıseçkiliyə bağlı soyuq şəkildə Üzünə gerçəkləri dedim, bir şey deyəmmədi.
Yaltaqlanmağımı istəyir. Ölərəm eləmərəm. Cındırlığınla öl, təslim olmaram. O qrupdakılar da ayağını yalasın, iyrənc varlıq. Murdarlığını hamımız bilirik, elə sən də..

bridge to terabithia

ağır spoiler içerir.
I- spoilersız hissə
II- spoilerlı tam təhlil

I- Əvvəla onu deyim, hər kəsin izləyə biləcəyi bir dəfəyə anlayıb nəticə çıxaracağı filmdir. Filmi bu yaşımda izlədim. Ağlamadım, sadəcə kədərləndim. Amma uşaq yaşında izləyənlər üçün əlbət təsirli olacaqdır. Canlı insanlarıq, mütləqdir ki, həssas mövzular ürəklərə təsir edəcək, hər nə qədər film klişe bir temaya sahib olsa da..
Bir də xəyal qurmaq sadəcə uşaqlığa xas olmamalıdır, olduğumuz bu sistemi oyun kimi , hekayə kimi indi də canladıra bilərik. Məncə bu qabiliyyətimizi ölməyə heç qoymamalıyıq. Və göl üzərindən keçən ağacdan asılmış kəndir.. bir gün mən də o qız kimi tarzancasına suyu keçib ayağımı torpağa dəydirəcəyəəm.
•
II- Bridge to Terabithia çox sakit başlayıb insanı qəfil vuran filmlərdəndir. Sadəcə uşaq filmi deyil, tənhalıq, dostluq, xəyal gücü, ailə içi anlaşılmazlıq və itki haqqında çox emosional bir hekayədir.


Baş qəhrəman Jess özünü ailəsində görünməz hiss edən, içində çox şeyi saxlayan sakit bir oğlandır. Sonra məktəbə Leslie gəlir , o qəribə, sərbəst düşünən, fantaziyası güclü biridir. ikisi birlikdə gördükləri ağac evi ilə meşədə “Terabithia” adlı xəyal dünyası qururlar.

•
Filmin ən güclü tərəfi odur ki, fantaziya hissəsi əslində emosiyaların metaforasıdır. Yəni əsas mövzu hər nə qədər disney filmi olsa da sehrli dünya falan deyil, uşaqların öz daxili dünyasıdır. Ona görə də film bir çox insana uşaqlığını xatırladır. Elə mənə də! Məktəb kolidorlarında dayanmadan qaçdığım və müəllimləri canavar olaraq çəkdiyimiz o uşaqlıq dostumu mən də istəyirəm!
•
Film təsirlidir, xüsusilə də özünü anlaşılmamış hiss edənlərə,
xəyal quraraq yaşayanlara,
bir dostun həyatını dəyişə biləcəyini inananlar üçün..

•
inanırıq da , filmin son hissəsi bu inancı qırır. insanın sinəsinə oturan o məşhur səhnə.. Çox adam ilk baxışda buna hazır olmur. Çünki film əvvəlcə sənə təhlükəsizlik hissi verir, necə dəyərlər əhvalını yüksəldir, sonra isə yerə çırpır və yaxın qız obrazın ölümü ilə böyüməyin ağrısını göstərir. Hər şey bir qırağa, məni həyatdolu insanların vaxtsız və tez ölümü kədərləndirir. Görünür, filmdə vurucu nöqtələrdən biri də mənim üçün budur.
•
Bu arada müəllif Katherine Paterson kitabı real hadisədən ilhamlanaraq yazıb. Oğlunun yaxın dostu ildırım vurması nəticəsində ölüb və bu hadisə kitabın yaranmasına səbəb olub.
•
Filmdən anlayırıq ki, Bəzi insanlar həyatımıza uzun müddət qalmaq üçün yox, bizi dəyişmək üçün gəlir. insan itkini unudaraq yox, onu içində yeni bir formaya salaraq böyüyür. Bu nə deməkdir? Emosional asılılıq deyil, emosional inkişaf.. Bu münasibət bir-birinə bağlanmaqdan çox bir-birini dəyişdirmək üzərində qurulub. Lesli Jessi dəyişdirdi və məşhur psixoloq yungun dediyi kimi bir insanın bir insanla qarşılaşması təsadüfi deyil. Bu boşluqlardan törəyir və o insan onu bir nəbzə doldurur. Onun gedişi onun ölümü, yoxluğu demək olmur tam. Belə ki, o bizdə bəzi şeyləri dəyişərək hələ də içimizdə yaşayır. Jess sonda Terabithia-nı saxlayır, amma artıq onu "qaçış" üçün yox, xatirə və güc kimi istifadə edir. Acı gerçək budur ki, Lesli Jessin həyatına insan kimi girir, amma simvol kimi qalır. Həyat adlı reallıq hekayələrində bizdən bunu tələb edir. Jess'in içində artıq lesli var. O artıq onun içində cəsarəti, yaradıcılığı, hiss etmə qabiliyyətini oyadır. Ona görə də ölümündən sonra belə təsir itmir, çünki daxildə dəyişiklik və onun dünyasənda yer etməsi artıq baş tutmuşdu.
•
Zoodey 'in cavanlığını görürük filmdə, hər kəs tərifləsə də, nədənsə böyük , mavi patlak gözləri mənə ara-ara qorxunc gəlirdi. Jessin bu müəllimə aşiq olması onunla muzeyə getməsi və dostu leslini dəvət etməyi düşünməməsi.. leslinin tək başına oynayarkən ehtiyatsızlıqdan gölə düşüb ölməsi..
Bundan sonrasında oğlan obrazda psixoloji olaraq, bu mərhələlər görünür:

inkar: Bu ola bilməz
Qəzəb: ədalətsizlik hissi "birlikdə ölməliydik"
Günahkarlıq: mən orda olsaydım…
Qəbul: həyatın nəzarətdən kənar tərəfləri var.
Atasının ondan emosioanl cəhətdən uzaq olması, amma onu təsəlli etməsi də bərpa oluna biləcək emosional bağı ifadə edir. Jess bacısına qucaq açdığı kimi, bir gün özü artıq dünyasına insanları daxil edə biləcək. Bunu da əzizi, leslidən öyrənib. -*

Bir də bir neçə ekşi sözlük entrisini əlavə edəcəm. Məncə əla şərhlərdir, əla demişkən baş rol qız obraz bir az cingöz kimi görünsə də gözəl bir qız idi. Əvvəl uşaqcasına gəlib yarıda saxladığım filmi geri dönüş edib sırf Aurasına görə izlədim.
Mənə maraqlı gələn, qatıldığım bir neçə ekşi entriləri:
1)
"kendine yeni bir "kutsal" olusturur ve bu kutsal kilisede ogrendigi "kutsal"dan farkli olarak kendini kahraman olarak (baxma: dusunmekten) ziyade kaharaman olarak (baxma: hareket) etmesini sağlar.hatirlayin terebithia'da yaratiklarla mucadele ederken hayal ettigi "dogaustu" gucleri ayni zamanda onu (terabithia ile tanismadan once )okulda ezmeye calisan sinif arkdasini alt etmede de kullanir.
filmin sonunda ise guzel bir mesaj verilir ; bu zorluklarla guvenle mucadele etmeyi ogrenen ve kendi (baxma: yolunu) yapan jesse , artik gelecekte diğer insanlara mucadeleyi ogretecek olan terabithia'nin (baxma: köprüsü) olur."

2) kitabını okuduktan sonra filmi de tekrar izleyince birçok önemli detayın atlandığını, filmin yapısı gereği kitabı hakkaniyetli olarak yansıtamadığını gördüm. kitapta karakterlerin iç dünyalarında neler düşündükleri ve hissettikleri detaylıca işlenmesine rağmen filmde bu durum yeterince ayrıntılı olarak ele alınmamış. bu, film uyarlama dinamikleri göz önünde bulundurulduğunda sıradan ve beklenen bir eksiklik olarak gözükse de söz konusu bir çocuğun zihni olunca bu düşünce ve hislerin neden özellikle belirtilmesi gerektiğini anlıyor insan. özellikle jess ve leslie arasındaki arkadaşlığın ne anlama geldiğini, jess'in kafasında geçen overthinking'lerde en ince ayrıntısına kadar görebiliyor okur. dolayısıyla kitap, filmden daha karanlık bir tutuma sahip oluyor ve kimi yerlerde insanı şüpheye düşüren iç düşünceler sunuyor.

örneğin; filmde üstünkörü bir şekilde işlense de leslie'nin ölümünün ardından jess'in bir çocuk aklıyla bu ölüm "sayesinde" okulda artık kendisine saygı duyulacağı sonucuna vardığını okuyoruz. çünkü okulda pek de saygıdeğer biri olmayan jess, daha önce sınıfta yakınını kaybeden bir başka çocuğa da artık herkesin saygılı davrandığını fark etmiş, bunu zihnine kodlamış ve kendisinin de buna maruz kalacağının beklentisine girmiş. bunun gibi bir çocuk zihniyetine ait derin düşünceleri kitap okurlara fevkalade biçimde sunuyor. mesela jess'in leslie'nin ölümünden kendini sorumlu tutması da kitapta daha derinlemesine bir şekilde işlenirken filmde genellikle ağlama sekansları içinde veriliyor bu anlar. hatta filmde kitaptakinin aksine jess'i, bu sorumluluğu müzik öğretmeni miss edmunds ile paylaşmak istediğine dair de izler görüyoruz. çünkü şehre gezmeye gideceklerinde miss edmunds sadece jess'i çağırmıştı. onlar gezmelerdeyken leslie ormanda kendi başına hayatını kaybetmişti. halbuki kitapta jess'in aklından, şehre giderlerken "leslie'yi de mi çağırsaydık" gibisinden düşünce geçiyor. çünkü jess istese leslie'yi de çağırabilirlerdi. filmde jess sadece araba yol alırken leslie’nin evine bakmakla yetiniyor. bu, elbette o an duygusal bir bakış sağladığı için insanı hislendiren bir sekans oluyor fakat daha dokunaklı bir görüntü yaratma şansını kaçırdığından mütevellit gereken etkiyi yaratmaktan biraz uzak kalıyor. bu iç hesaplaşmalar kitapta daha detaylı verildiği için jess'in suçluluk psikolojisini okumak da daha etkileyici hâle geliyor.

ayrıca, bilindiği üzere, jess ve leslie arasında kimin daha hızlı koştuğuna dair bir rekabet vardır ve leslie, jess'ten daha hızlı koşmaktadır. kitapta leslie'nin ölümünden sonra jess, "artık en hızlı koşucu benim" diye kendini avutmaya çalışırken, filmde bu cümleyi ona sınıfındaki zorba çocuk söylüyor ve jess onu yumrukluyor. bu olay, kitabın duygusal bütünlüğünü bozuyor. zira artık kendisinin en hızlı koşan kişi olduğunun farkına varması gereken, jess'in ta kendisi olmalıdır ki onun ölümün gerçekliğiyle boğuşan o çocuk zihninin nasıl çalıştığı daha açık bir şekilde görülebilsin.

bu kitap, vakti zamanında belirli yerlerde yasaklanmış. sebebi de, söylenenlere göre, aslında çarpıcı bir ölüm trajedisinden ziyade, kitapta geçen din karşıtı ve ateizm yanlısı bazı diyaloglarmış. fakat filmde bu detaylar da atlanıyor. dolayısıyla kitap, filmden daha ciddi ve ağır bir havaya sahip. bir çocuk kitabı olmasına karşın oldukça radikal ve sınırları zorlayan bir kitap."

3) bir an yaşanan bir kararsızlığın ömür boyu yakamızı bırakmayacağı bir duruma sebebiyet vermesiyle de hayatın dramatik ve acımasız yüzünü gösteriyor.

4) biri okulun zorbasının da kendince sorunlu bir ailesi vardır. bu ihmal sebebiyle onlarda istemeden bu yola itilmişlerdir.
5) size kimse değer vermedi ama siz kardeşlerinize değer vererek onların daha anlamlı bir hayat yaşamasını sağlayabilirsiniz

6) azından jess'in büyüdüğünü, sanatçı olduğunu ve resimlerinde leslie'ye de yer vererek rengarenk bir terebithia dünyası oluşturduğunu da izleseydik.

* təəssüf, ekşiden fikir bildirən yazar adlarını qeyd etməmişəm. Üzrlü hesab etsinlər
Note: terabithia xəyali krallığa verilmiş xəyali bir addır. "Terra" latınca torpaq deməkdir.

burun əməliyyatı sonrası ölüm

Türkiyədə tez-tez baş verən bu hadisə barəsində bir şey bölüşmək istəyirəm. Bu kimi ölümlərin səbəbinə ihmal deyilir. ihmal deyərkən əsas məsələ bir prosedurun düzgün getməyişi.. və bunda da əsas səbəb narkozdur. Bəzi Türklər barəsində deyirəm, Türkiyədə buradan (azərbaycandan) göndərilmə n qədər dırnaq içində bəzi həkimləri görəcəksiniz. Çoxu nə buranın, nə tus imtahanı nədir bilmədən bir iki kursla atalarının ya pulla başqa klinikalarda işləyəcəklər. Hətta istər atu, istər ndu'ya qəbul olmadan belə əvvəl klinikada təcrübə niyyətinə işləmiş olduqlarını deyə bilərəm. Məsələ diplomdur. görsəniz 7 fənnin 7 sindən qayıb məsələsinə görə kəsilmiş sadəcə 6 illik diplomu gözləyən şəxslərdir və bunlar iki eşşəyin arpasını bölə bilmədən dr ünvanı ilə əməliyyatlarda iştirak edirlər. Və bu şəxslər əsl cinayətkar olmaqlarına rəğmən şəfaçı rolunda cəmiyyətə "kömək" edirlər.
Məsələn biri azelər üçün deyir, əvvəl dim imtahanını keçsin, qəbul olsun. Yok, abi. Azelərin özü də məsələn 1-ci qrupu seçir, ya 4 cü qrupdan ekologiyaya qəbul olur. Sonra ikinci təhsil kimi tibbi seçə bilirlər. Baza olmadan.. lap seçsine, sözüm yox, amma uni bitəndən sonra gedib imtahanda iştirak etsin. Bəzən Stomatoloq imtahandan keçmir, aldığı 2-3 sertifikatı yapışdırır. Niyə abi, nədən qorxursan, gir də imtahana.
Sistemdə çox boşluq var və bu dolayı yolla bir gün bizə və ya yaxınlarımıza təsir edəcək. Adi rayondakı həkim rentgeni oxuya bilmir, deyir xəstə sağlamdır. Hanı təkmilləşdirmə kursları? O gün ordubad mərkəzi xəstəxanasının direktorunu gördüm. Adam düzəmməlli imtahanını belə verməyib. Bapbalaca , metal qrupundan çıxmış , əzgin, çox cavan biridir. Heç bir sahəni seçib ixtisaslaşmayıb da. Bu nə çöküşdür? Hara baxırlar? Kimi, nəyə görə seçirsiniz?

qısaca çalışın diplomdan əlavə, təcrübəli , işində peşəkar şəxslərin əhatəsində olun. Çünki tibbdə "görünmək"lə "bacarmaq" arasında çox böyük fərq var.

utandıran anlar

Bir dəfə evrim ağacı seminarında çağrı mert bakırcıya bir sual ünvanlayıram. Bu , sən demə, onun son mərhələ- uzmanlığında verilən müdafiə etməli olduğu bir mövzu/ sual imiş. Amma videoda fərqinə varıram ki, çıxışımda ai -yə "ey ay" demək əvəzinə elə "ai" demişəm. Oysa bizi bir araya toplayan mövzu belə süni intellekt barəsindədir. O çıxışı hələ də heç bir yerdə paylaşmamışam. Daha doğrusu, özümə baxdığım çıxış videoları cringe gəlir. Bir də digər mənim pis olduğum məqam çıxışımda səlis türkcə danışıram. Kitab imzasında mənim də, dostlarımın da qulağına gələn " türk kızın sorusu güzeldi" oldu. Kaş özümü təqdim edərkən azərbaycanlı olduğumu da vurğulasaydım. Bu arada videoda o yana bu yana yelləndiyim görünür. Əslində qanıma vurulan adrenalindir. Ayaqlarımı əsdirir. Bu qədər həvəsli olub ən öndən bilet alıb özənsiz geyinməyimi də anlaya bilməyəcəm.
Amma mənim üçün ən unudulmaz anlardan biri idi. indi də bu yaxınlarda başqa bir görüşə gedəcəm. Ümid edirəm, özümü utandırmaram

may ayında şimşək çaxması

indiki yaşımda öyrəndim, siz də bilgisiz qalmayın. Getdik!
Note: sonda mövzunu insan əlaqələrinə bağlayacam, bəlkə bu da bir təbiətin qanunudur. Kim bilər?

Şimşək, yağış, fırtına sadəcə payız ayına xas deyil, o yay aylarında da özünü göstərə bilər. Necə?
Əvvəla, Atmosferdə “qeyri-sabitlik” yaranır. May ayında yer səthi günəşlə güclü qızır. Yerə yaxın hava qatları da isinir və yüngülləşir. Aşağı qat isti və rütubətliykən, yuxarı qatda isə soyuq və daha sıx hava olur. Bu vəziyyət atmosferi qeyri-sabit (unstable) edir.
isti hava yüngül olduğu üçün sürətlə yuxarı qalxır. (Konveksiya) Yuxarı qalxdıqca temperatur azalır (~6.5°C hər 1 km-də) su buxarı kondensasiya olur.
Su buxarı damcılara çevrilir. nəhəng şaquli bulud yaranır. Buna Cumulonimbus buludu deyilir. O çox yüksəkdə olur. (10–15 km) içində isə güclü hava axınları var.
Buludun içində buz kristalları, su damcıları, dolu hissəcikləri olur. bunlar güclü yuxarı-aşağı hərəkətlə toqquşur.
Nəticədə, müsbət və mənfi yüklər ayrılır. buludun yuxarı hissəsi + yüklənir, aşağı hissəsi – yüklənir. Elektrik sahəsi çox güclənəndə hava "izolyator" kimi dayana bilmir. O zaman bulud–bulud arasında
ya da bulud–yer (ildırım) arasında ani elektrik boşalması olur.


Şimşək.. şimşək zamanı hava 30,000°C-yə qədər qızır, ani genişlənir, şok dalğası yaranır. Bu da göy gurultusu olaraq adlandırılır.
Şimşək dedik, göy gurultusu dedik.
Şimşək nə zaman güclü , nə zaman zəif olar, buna baxaq.

Yuxarı hissədəki buludun uzantısıdır. Buludun aşağısı mənfi olduqda, yuxarı hissə müsbət olur. Bu bizə positive və negative lighting arasındakı fərqi anlamağımıza kömək edəcək.

Normal şimşəkdə (ən çox rast gəlinən halda): buludun aşağı hissəsi mənfi (-) olur, yer müsbət (+) olur. boşalma aşağıya doğru gedir. Amma positive lightning-də vəziyyət tərsdir. Belə ki, buludun yuxarı hissəsi müsbət (+) yüklənir. (Buludun uzantısı) Yer isə nisbətən mənfi (-) olur. Boşalma çox vaxt buludun yuxarı hissəsindən yerə və ya uzaq məsafəyə olur. (Gecikmiş “çarpma” hissi verir.) Daha güclü elektrik boşalmasıdır. Adi şimşəkdən 5–10 dəfə daha enerjili ola bilər. Çox vaxt yağış buludunun mərkəzindən yox, kənarından çıxır. Geniş sahəyə təsir edə bilər (radio və elektrik sistemlərini də pozur)
Bəs deyəcəksiniz ki, yerə gah müsbət gah mənfi yüklü deyirsən. Bu necə olur? Yer induksiya qanunu, potensial fərqindən asılı olaraq, uyğunlaşır. Bulud müsbətdirsə yer mənfi olur və əksi. Necə mi? Yer normalda 0 potensial (referans nöqtə) kimi qəbul edilir. Yəni "neytral bazadır". Amma torpaq böyük keçiricidir və hər zaman ətrafındakı elektrik sahəsinə reaksiya verir.
Məsələn:
• Buludun aşağı hissəsi (-) olur
Elektronlar yer səthinə itələnir
Yer səthi nisbi olaraq (+) kimi davranır

• Buludun yuxarı hissəsi (+) olur
Yerdən elektronlar cəlb olunur
Yer səthi elektronlarla zənginləşir, (-) kimi davranır.

insanlarla münasibətimiz də belə olur. Özümüzü qorumaq adına qarşıdakı insanın əksi oluruq. Biri çox dominant
çox emosional yüklüdürsə, ondan geri çəkilirik, soyuqluq yaradırıq. qarşı tərəf boş, zəif, asılı və ya ehtiyac içindədirsə, ona "dəstək verən" mövqeyə keçirik.
Realda, insan "dəyişmir". Sadəcə qarşı tərəfin davranışı onun reaksiyasını formalaşdırır. Dəyişən sən yox, yaranan şərait və təsir olmuş olur.
Bu arada uşaqlığımdan balaca bir etiraf deyim. Harada oxuduğum yadımda deyil, başa kartof keçirəndə insanı ildırım vurmayacağını düşünürdüm. Kartofun içində su-duza bağlı zəif keçiricilik var. Amma şimşək enerjisini yönləndirə biləcək qoruyucu deyil əlbət, kartofun faradey qalxanı olaraq düşündüyüm illərə qayıtmaq istəyirəm vəəəğh.