avropa mənşəli olduğu bilinəndə təəcübləndirən alınma sözlər

gilas - yunanca κεράσι (kerási)* kiraz sözü farscadan gilas şəklində almışıq. albalı sözü də farscadan dilimizə keçib. qəribəsi odur ki, sözün tərkibindəki "balı" sözü* eyni mənadadır gürcücədir. "al" hissəciyinin isə bizim türkcədəki qırmızı mənasındakı "al" sözü ilə əlaqəsi yoxmuş. farsca "alu"* alubalu gavalı demək imiş.
sonradan: ancaq, mən "albalı" sözünün bizdən farslara keçdiyini düşünürəm. çünki, bu sözdəki "alu" sözünün "gavalı" mənasında tərcüməsi məntiqsizdir. etimolojik olaraq "qızmızı gilas" mənə daha məntiqli gəlir. həm də biz gürcülərə daha yaxınıq.

maraqlı xəritələr

Orta Şərqin seysmik təhlükə xəritəsi* aq bu xəritənin məqsədi məlumat verməkdir, niyə israili orta şərq ölkəsi göstərməməkdən ötrü ölü dəniz riftini yarımçıq təsvir edəsən?

ey səba yeli

bu möhtəşəm əsər ilə ilk dəfə getchan-nin "one hour of soviet azerbaijani music" videosunda rastlaşmışdım. üzeyir hacıbəyov kimi bütün azərbaycanlıların tanıdığı bəstəkarın əsərini birinci dəfə hansısa xarici kommunist musiqi kanalının vasitəsi ilə kəşf etmək qəribə hissdir.
cəfər bünyadzadənin 1913-cü il tarixli "Kəşkül və yaxud nəğmələr məcmuəsi" dərsliyinə əsasən üzeyir hacıbəyov bu xoru həmin ildə və ya öncə yazdığını deyə bilərik. adıçəkilən kitabın 24-25-ci səhifəsində mahnının sözlərinin tam versiyası da verilib:
Ey səba yeli, ver səlamimi,
Qeyrəti olan əzizim aşinalərə.
Vəxti-sübhdür, karivan gedir,
Bir nəzər eylə əzizim rəhnümalərə.

(youtube: )

azərbaycan dili

Cambridge University Press-də nəşr olunan bir məqalədə transavrasiya (altay) dillərinin paylanması və təsnifatını göstərən xəritə:


kembricin məqaləsində deyilən budur ki, cənubi qafqazda təkcə gürcüstanın Kvemo-Kartli bölgəsində, iranın isə ancaq gülüstan ostanında ana dilləri transavrasiya dillərinin türk qolundan olan dildə danışan insanlar yaşayır.* bundan başqa, mongolic kalmıklar da xəritədə verilməyib

kitabi dədə qorqud

Bərü gəlgil, başum baxtı, evüm taxtı,
Evdən çıqub yüriyəndə səlvi boylum!
Topuğında sarmaşanda qara saçlum,
Qurulu yaya bəŋzər çatma qaşlum!
Qoşa badam sığmayan dar ağızlum,
Güz almasına bəŋzər al yanaqlum,
Qavunum, verəgim, döləgüm,
Görürmisin, nələr oldı?!

(youtube: )

qara camaat

bu ifadənin tarixi ta göytürklərə kimi gedib çıxır. göytürklərdə varlı, bay təbəqəyə " ak bodun" və ya "begler bodunu" adi, sıravi və soylu olmayan xalqa isə " qara bodun" deyilirdi.
Türük qara qamığ* qamu --> hamı bodun ança temiş: illig bodun ertim, ilim ımtı qanı? Kimke ilig qazğanurmen? - tir ermiş.
Türk qara camaatın hamısı eləcə demiş: elli xalq idim, elim indi hanı? kimə eli qazanıram? - demiş.
bilgə xaqan abidələri, şərq üzü, 8-ci sıra

wikiquote

aforizmlərinin, şüarların, məşhurların söylədikləri fikirlərin, atalar sözləri, filmlərdən və kitablardan sitatların paylaşıldığı, digər wikimedia layihələri kimi hamının asanlıqla fayda verə bildiyi platformadır.
ingiliscə versiya
ana dilimizdə olan versiyası vikisitat digər azərbaycanca wikimedia layihələri kimi yaxşı vəziyyətdə deyil. saytın əsas istifadəçiləri ev tapşırığı üçün atalar sözləri axtaran şagirlərdir. bu atalar sözü səhifələri də testbook tipli saytların kontenti hesabına yaradılıb, yəni heyif ki, dolğun deyil.* gələcəkdə fayda vermək istəyirəm saytın ən yaxşı xüsusiyyəti səhifələr seçmə fikirlərdən ibarət olduğu üçün sizdə istənilən məşhurun siyasi baxışı, dünya görüşü haqda fikir oyada bilməsidir. məsələn, məhəmməd əmin rəsulzadənin seçmə fikirlərinin yığıldığı bu həvəskar səhifədə onun siyasətçi olmasının yaratdığı məcburiyyətdən bir-birinə təzad fikirlərinin olduğunu görə bilərik.* məsələn, oradakı "Cümhuriyyətə "Azərbaycan" adının verilməsi" altbaşlığının başı ilə sonu üst-üstə düşmür həm də sitat gətirmək üçün ideal saytdır.

freddie mercury

azərbaycan əsilli olduğunu və "nurəddin ağsaray" adı ilə dünyaya gəldiyini deyənlər bacısının bizim jurnalistə olan müsahibəsini oxusun:
Kəşmirə Bulsara ilə müsahibə
ərincəklər üçün:
-Freddi Merkyurinin ailəsinin Azərbaycan [Cənubi Azərbaycan-iran] əsilli olduğu idda edilir. Bu nə dərəcədə doğrudur?
-Xeyr! Freddi də “indian Parsi” idi! O, Fərrox Bulsara adı altında dünyaya gəldi. “Zoroastrian Parsi” idi!
bilməyənlər üçün parsilərin yaşadığı bölgələr:

xəzərlər

dilləri ginnesin rekordlar kitabına "dünyanın ən kiçik ədəbiyyatına sahib olan dil" kimi düşən türkdilli millət.

"Kiev məktubu" adlı bu yazı bütünlüklə ivrit dilindədir, ancaq vərəqin sol alt hissəsində orxon əlifbası ilə yazılmış olan dövrümüzə gəlib çatmış tək xəzərcə ifadə "oğðıq" və ya "oxqurüm" sözü oxunur.

cənubi azərbaycan ləhcəsi

bu flimdə gördüyümüz kimi hərdən anlaşılmayan ləhcədir. özümü lap azərbaycan dilini anlamağa çalışan türkiyəlilər kimi hiss etdim. ancaq, aşığın oxuduqlarını bütünlüklə anlamaq olur, elə bil şimallı aşıqdır. deyəsən, ədəbi dili (ümumi danışıq) elə bu aşıqlar yaradıb.

(youtube: )