zəhlətökən şeylər

həyatım üçün deyəsi olsaq,

1. eşq acısı. sevdiyin, keçmişinin olduğu birini, dava etdikdən sonra hər gün görmək məcburiyyəti. gülüşünü və xoşbəxt oluşunu izləmək.
2. procrastination. 1 ildən artıqdır ki vermək istədiyim bir imtahanın olması, kəsilməyim, bir daha hazırlaşmağa sıxılmaq, yorulmaq, istəməmək.
3. atanın, ananın yaşlanması. bəlkə də, özümün böyüməsi də əlavə edilə bilər. kiçik qalmaq istəməmək, inadına böyümək.
4. bu insanlardan, bu torpaqlardan canını qurtara bilməmək, bu lənətlənmiş diyarda zincirlənmiş şəkildə qalmaq.

nə istədimsə, ya olmadı, ya da istədiyim kimi olmadı.

better call saul

sezonun yarısına qədər gəldik. hətta keçdik belə. həqiqətən jimmy-dən ötrü nə qədər darıxdığımı öyrəndim bu 6 bölümdə. köhnə bir dostumu görmüş kimi izlədim hər bir səhnəsini. bu çox şəxsi fikirlərdən ibarət bir entry olacaq.


--spoiler--

qardaşının intiharını öyrəndikdən sonra qərarsız, nə edəcəyini bilməyən, gah nala, gah da mıxa vuran biri oldu. qardaşının ölümü sonrası bir anda dəyişməsi, sanki qoz qoymurmuşcasına hərəkətlərini o qədər anladım və pis oldum ki. olduğu o qərarsızlıq dönəmi əslində qardaşının yoxluğu nəticəsində xoşbəxt edəcəyi, isbat edəcəyi birinin olmamasından sonra gələn mənasızlıq hissi idi. jimmy də artıq özünü isbat etməli, başqasını xoşbəxt etmək məcburiyyətində deyildi. və nə edəcəyini bilmirdi.

daha sonra bir telefon mağazasında işə girmişdi. breaking bad-dəki o telefonların origins-ini də beləcə öyrənmiş olduq. telefon satışı sonrası döyülməsi və bütün pulunun alınması ona bu sezonki 2-ci dərs oldu. əvvəlki kimi "onlardan biri" olmadığını da anladı. yəni artıq qardaşının ölümündən sonra "nəhayət yenə özüm - sleepin jimmy - ola bilərəm" düşüncəsi də beynindən çıxmışdı. psixoloqun howard-a təsiri olmadığını anladıq da öz psixoloqunun vərəqini cırması və təsirindən əlavə, əslində keçmişə qayıtmaq istəməməsi artıq sleepin jimmy olmaq istəmədiyini də anladı.

10 ay sonra yenə vəkil olacam və ən güclüsü olacam kimi motivasiyası onu həyatda tutan yeganə şeydir hal-hazırda. lakin kim-in onunla işləməyəcəyini öyrənəndə yaşadığı o son zərbə nəticəsində jimmy sezonun hələ ki son zərbəsini aldı. əslində son 4 sezon ərzində yaşadığı şeylərin nəticəsi olaraq 4-cü sezonu yaşayırıq və jimmy-ni saul-a yaxınlaşdıran radikal şeylər bu sezonda yaşandı.

gus və mike-a gəlincə, adamlar əjdəha aktyordular. bu adamların hekayəsi də altdan alta davam edir, fərqli bir dad verir insana.

--spoiler--

son 4 bölüm qaldı sezon sonuna. məncə, sezon finalında zaman atlaması filan görə bilərik, amma bilmək də olmaz. breaking bad kainatında hər şey gözləniləndi. sözün açığı, the sopranos-la birlikdə mənim favori serialım olduğunu açıqca deyə bilərəm. həmçinin tamamilə şəxsi səbəblərdən ötrü də breaking bad-dən daha yaxşı olduğunu düşünürəm.

leon

22 yaşı tamam olmuş yazarımsı, uyduracaq nickname tapa bilmədiyindən uşaqlığında səhv anladığı "şir" zənn etdiyi "leon"u özünə seçmiş insanımtraq.

2017-nin bu günündə yalnız girmişdim. stajor kimi fəaliyyət göstərir, universitet sonrası depressiya yaşayırdım. son 1 ilə nəzər saldıqda, belə da, əvvəli və ortaları yaxşı, sonları tamamilə bərbad bir il keçirtdim.

ilk olaraq yaxşı yerdə işə başladım, maaş əla, magistr yaxşı gedir. daha sonra iş dəyişdim, amma maaş da bir az artdı.

sonra bir qızla tanış oldum. keçmiş sevdiyim qızın ağrısını unutduğum biri oldu. sonra ondan daha çox əziyyət verməyə başladı. bunu demək adətim deyil, amma ruhu fahişə bir qıza aşiq olmaq, onu unutmağa çalışmaq iyrənc bir hissdi. əlavə bir dil öyrənmədim, aylardır hazırlaşdığım f3-dən kəsildim, 3 aydan artıqdır ki xroniki yorğunluq yaşayıram, fight club'dakı narrator kimi, nə yata bilirəm, nə də oyaq qala bilirəm, iştahsızlıq və baş ağrısı təbii yoldaşlarım olub.

ancaq 22 yaşımda bunun davam etməsini istəmirəm. idmana başlamaq, dil kursuna getmək, sertifikatları yan-yana düzmək istəyirəm.

22 yaşın xeyirli olsun, leon. ölməyib sağ qalsan, gələn il bu vaxtı bu başlıq altında çıxardarıq illik hesabatı.

peaky blinders

ilk sezonunu yeni bitirdiyim bir ingilis şahəsəri. 1-ci dünya müharibəsindən sonrakı iqtisadi, siyasi və sosial münasibətlər cəhətdən olduqca maraqlı backstory-ə malikdir. çox seviyim "ailə hekayəsi" teması üstündə qurulub. shelby ailəsinin və qurduqları qrup olan peaky blinders (a.k.a. peaky fooking blinders* glş ) yüksəlişinin rəsm edildiyi serial bir neçə hekayəni birdən işləyir. bir tərəfdən shelby ailəsinin polislərə, digər tərəfdən digər mafiyalarla mübarizəsini, 3-cü tərəf olaraq isə ailə içi dramı və harmoniya ilə bu 3 ayrı hekayənin bir nöqtədə birləşə bilməsi olduqca tatminedicidi. bundan sonra bir az spoiler var.

--- by order of the peaky fucking blinders---

serialın ən sevdiyim tərəfinin ailə hekayəsi bu ailə hekayəsində micheal corleone kimi thomas shelby adlı ailənin yükünü çəkən, ailənin düşünən beyni, görən gözü olan xarakterin mövcudluğudur. oğurladığı silahları bir ona, bir buna "təklif etməsiylə", billy kimber-in yerini tutmaq məqsədilə gah onun tərəfində olub, gah ona qarşı mübarizə aparmasıyla, bir strategiya dahisi olduğunu isbat etmişdir. ancaq açıqca deyə bilərəm ki, "bir hekayə pis adamı qədər güclüdür" düsturu ilə hərəkət edəcək olsaq, bu sezon o qədər də "güclü" bir düşmənə qarşı mübarizə apardığını deyə bilməyəcəm. chester campbell hər nə qədər çətinə salan bir xarakter olsa belə, ailə üçün o qədər də problem yarada bilmədi və qurduğu planlar da o qədər işə yaramadı. hətta thomas kimi biri olmasa, bu şəhərdən açıq bir şəkildə əli boş churchill qarşısına çıxacağı 100 % idi. hər halda, hələ qarşıda 3 sezon olduğunu düşünsək və 5-ci sezonun da gələcəyini bildiyimizdən, qarşımıza istər-istəməz daha güclü və shelby-ləri daha yoracaq xarakterlər çıxacaq. sezon sonunda ən böyük 3 at yarışı təşkil edən ailədən biri olduğunu da düşünsək, o biri ailələrin billy kimber-dən daha güclü və yaxşı düşünülmüş xarakterlər olacağını təxmin edirəm.

--- by order of the peaky fucking blinders---

ilk dəfədir ki, bir serialı bitirmədən, ən azında yayınlanmış ən son bölümünə qədər təqib etmədən fikir bildirirəm. ancaq ingilis heyranlığım, ailə hekayələrinə olan eşqimlə sonuna qədər susmağa səbrim çatmadı. bu arada, serialın ilk sezonunun musiqiləri tək sözlə mü-kəm-məldi. izləyin, izlədin.

titans

dc comicsin young justice yaxud, teen titans komandası üçün çəkdiyi yeni serial. abi bir serial bu qədər fanmade durar. kidflash yox, beastboy-un tullanmaq dışında bir numarasını görmədik, starfire desən, apar tulla. bir robin-ə ümidim var idi ki, "fuck batman" deməsi və sırf batman vəhşi kimi davranır deyə ayrılıb nightwing olan xarakterin adam öldürməsi "abi bas bayra da" dedizdirdi. ilk sezonu izləyəcəm amma. o da robinin xətrinə aq.

(youtube: )

better call saul

rotten tomatoes-ə özəl trailer gəlib.

(youtube: )

(youtube: )

sözaltı etiraf

yenə eyni şeyi elədim. 7 dəqiqə əvvəl, saat 04:01-də yenə eyni şey oldu. bir başqasına görə, bir qıza görə qəlbim qırıldı.

gözümən yaş axır, düzdü. yenə sakit tərəf qarşıdakı oldu, yenə əsəbləşən, ağzına gələni deyən tərəf mən.

qəlbim o qədər ağrıyır ki, tərifi imkansızdı. qızın mənnən xoşi gəldiyini desin, sonra keçmiş sevgilisini unudammadığını öyrənməyim, ailəsinin "fərqli" bir ailə olduğunu öyrənməyim. sonra yenə məndən xoşu gəldiyini, amma alınmıyacağını deməsi. yazma dedikcə, hər dəfə bir bəhanəylə yazması. hər söhbətimizdə "iş yoldaşıyıq" deyə bir dəfə qeyd olunması.

bu gün məndən istifadə etdiyini deməyim. üzr istəməyi, "bəlkə də haqlısan" deyərək bir də yazmıyacağını, hamıya necədisə, mənə də elə olacağını deməsi.

amına qoyum, mən o qızı hər gün işdə görəcəm. qıcıq olduğum o oğlanın zarafatlarına güldüyünü. xoşbəxt olduğunu. içini sikim niyə məni tapır həmişə belə şeylər? saat 4-dü əcdadını sikdiyim, niyə belə əziyyət çəkirəm? niyə belə için-için yanıram? niyə ağlıyıram var yoxunu sikim. niyə?

gecən xeyrə qalsın.
-problemlərində boğul. (mən)
əgər istədiyin budusa, tamam.

hirsliyəm. kədərliyəm. çox pisəm.

foundation

isaac asimov’un foundation seriyasının ilk kitabı. daha əvvəl #272447 yazdığım kimi, girişdim axır ki və ilk kitabı bitirdim. deyə bilərəm ki, insanlıq hakimiyyətinin, sivilizasiyanın, hətta yarana biləcək insan psixologiyasını ən gözəl əks etdirən kitabdır. qalaktik imperiyanın parçalanması ilə galaktikada xaosun hökmranlıq edəcəyini ön görən seldon’un bir qrup alimi toplayaraq qalaktikanın ucqar bir planetinə sürgün edilməsiylə başlayır hekayəmiz. bundan sonra qalaktikanın ucqar terminus planetində alimlərdən ibarət fond qurulur və bu fondun məqsədi xaosun hökmranlıq edəcəyi illəri qısaldaraq gələcəkdəki elm adamlarına bir işıq olacaq galaktik ensiklopediyanın hazırlamaqdır. spoilerə keçməzdən əvvəl qeyd etmək istəyirəm ki, kitab quruluş etibarilə the silmarillion ilə ədəbi cəhətdən bir çox bənzərlik göstərir. yəni hekayə baxış bucağında axıcı bir hekayə təqdim etmir kitab bizə. başınız qarışıb, ürəyiniz bulana bilər. ehtiyatlı olun və kəmərlərinizi bağlayın.

--- atom gücü tərəfindən qorunan sahə---

hekayə ilk baxışdan seldonun alimləri toplayaraq doğurdan da saf elmlə məşğul olmaq məqsədilə bu təhlükəli işə girişdiyini inandırır. daha sonradan seldonun gizli planı olan bu yozlaşmış imperiyanın küllərindən ikinci bir imperiyanı yaratmaq olduğunu öyrəndiyimizdə “həə, əsl hekayə elə indi başlayır” dedizdirir.

ilk olaraq, heç bir silahı, hərbçisi olmayan, sadəcə alimlərdən və texniklərdən ibarət bir planetin, hətta kiçik bir qurumun imperiyanın ucqarlarında parçalanaraq barbar krallıqlar qurmuş vəhşi dövlətlərdən qorunması olduqca mümkünsüz görünür. lakin burada hardin adlı merin işə qarışması ilə çox’çox, məncə dahiyanə və günümüzdə özünü göstərən bir plan qurur. elmi din halına gətirmək. bununla rahib adı altında qurğulardan başı çıxan texniklər, mühəndislər və alimlər yetişdirilir, onların istifadə etdiyi texnologiya və atom gücü ilahi qalaktika ruhunun lütfü olduğuna inandırılır. beləliklə rahiblər texnikadan başı çıxan yeganə adamlar kimi digər krallıqlara yerləşdirilir və agent kimi fəaliyyətlərinə başlayırlar. bundan sonra fondu işğal etmək istəyən bir krallıq düşmənlərinə onların düzəltdiyi texnologiya ilə hücum etdiyində, ustalıqla çox kiçik və asan bir həmlə ilə gəmi fəaliyyətsiz hala gəlir və bu “qalaktika ruhunun qəzəbi” olaraq adlandırılır. bunu eşidən xalq “müqəddəs torpaqlar”a hücum edən krallığa qarşı üsyan başladır və beləliklə, krallıq xalqın qorxusundan bir daha heçvaxt belə bir işə nail olmur.

uzun illər sonra, fondun dini üzü zəiflədiyində fond yeni bir yola əl atır. tacirlər. tacirlər qalaktikanın ucqarlarında 4 bir tərəfə yayılaraq ancaq sadə texnologiya al’veri ilə məşğul olurlar. rahiblərin gücü zəiflədiyindən və hətta bir çox planetə girişi qadağan edildiyindən təmir edilə bilməyən əşyalar tacirlərin gəlişi ilə məcburiyyət qarşısında yenisi ilə əvəz edilir. fonddan olan asılılıq, dindən tacirliyə keçir və demək olar, eyni şərait başqa cür qurulur. imperiyanın 200 il sonra hələ də ayaqda olduğunu və bir əyalətinin artıq fondu ələ keçirtmək istədiyini oxuduğumda, “heralde yani, o boyda imperiya 200 ildə çökəsi deyil ki” dedim ki, kitabdakı xarakter mallow’un da mənimlə eyni reaksiyanı verdiyini görəndə daha da zövqlə oxumağa davam etdim.
mallow’un “fəaliyyətsizlik strategiyası”nı çox bəyəndim. demək olar, müharibə etmədən qalib gəlməsi, qarşısındakı düşmənin zəif’zəif, yavaş’yavaş əriməsini izləməsi çox zövq verici idi. burada faktiki olaraq imperiyanın bir parçası olan əyalətin də buna heç bir şey edə bilməməsi, və onun da izləməsi ayrı maraqlı və ustaca yazılmış bir hissə idi.
kitabın sonunda fondun ilk 200 ilinin bitdiyini öyrəndik. seldonun gələn kitablarda qarşımıza çıxacağına inanıram. hətta hələ ortalıqda qalaktikanın o biri ucunda qurulmuş digər bir fond da var ki, onun hekayəyə daxil olması, ortalığı daha da qızışdıracaq. ikinci kitaba da elə 1’2 günə başlamaq fikrindəyəm, hələ ki, bu kitabı həzm edirəm.* glş

--- atom gücü tərəfindən qorunan sahə---

ilk kitab olduğu üçün hələ ki, hər şeyin necə yarandığını, göstərən tanıdıcı bir kitab idi. bundan sonrakı kitabların daha zövqlü olacağını düşünürəm və gözləntimi “hype is real, bro” deyərək yüksəldirəm. 7/10.

the end of eternity

1955 tarixli isaac asimov romanı. eyni vaxtda ilk oxuduğum asimov romanıdır. əslində ilk olaraq vakıf və robot serilerine yumulmaq istəyirdim. lakin bu referansı oxuduqda belə etməli olduğuma ikna oldum. aha referans. https://eksisozluk.com/entry/19830519

hekayənin özünə gəlsək, enfes bir bilim-kurgu, zaman temalı bir kitabdır. zaman temalı çox şeyi zövq alaraq istehlak etsəm də, bəyəndiyim şeylər çox az olar. məsələn ən sevdiyim şeylərdən biri doctor who və ya back to the future, həmişə üstün körü bu temanı keçərək heç vaxt tam olaraq zamanda səyahətə açıqlama gətirməmişdilər. lakin bu kitab öz kainatı daxilində o qədər məntiqli və sadə dildə baş verənləri və prosesin necə işlədiyini izah edir ki, 1955 tarixli bir kitabda bunları oxumaq ayrı bir zövq verir insana. oxumaq istəyənlər üçün, o qədər də spoiler sayılmaz, onsuzda kitabın ilk 3 səhifəsində bəhs edilənləri yazacam. zamanda səyahət edən və zamanda müdaxilələr edərək gerçəkliklərdə dəyişmələr edən bir birlikdən və bu birliyin içindəki xüsusi bir adamdan, andrew harlan-dan bəhs edir. kitab gözəldi, hacı. vakıf və robota başlamazdan əvvəl oxuyun. hə ayrı-ayrılıqda və ya birlikdə bitirmisinizsə bu kitabları, yenə də qayıdın oxuyun.

--- zaman dışı alan---

qısacası spoilerin başladığı nöqtələr. əvvəlcə zamanda səyahət ilk meydana çıxanda istifadə edilmə məqsədinin ticarət olması, daha əvvəl heç düşünmədiyim, ancaq dibinə qədər məntiqli bir hadisədir. fikirləşin. 30-cu əsrdəsiz. axırıncı dəfə 22-ci əsrdə istehsal olunan nar aromatlı kola istəyirsiniz. və bunu sizə elə istehsal olunduğu nöqtədən gətirən biriləri var. əlbəttə, kitab bu məsələni daha ciddi şəkildə nəzərə alır. təmiz su, təbii ehtiyatlar, az tapılan əşyalar və s.

ticarətdən daha fərqli, daha ciddi şəkildə istifadə oluna biləcəyini kəşf edənlərin sonsuzluğu qurması, gözlemci, teknisyen, bilgisayar rütbələri ilə zamanda insanlığın xeyrinə müdaxilə etmələri isə işi qarışdıran əsas məslədir. bunu izah etməyəcəm, heç çalışmıyacam da, kitabın yarısı çünki budu. ancaq insanlığın yaratdığı sənət əsərləri, maddi və mənəvi varlıqların vacib olub-olmaması, hər bir gerçəklikdəki eyni insanın əslində fərqli insanlar olduğu temasını dəfələrlə vurğulanması çox gözəliydi.

kitabın əvvəlindən etibarən gözlədiyim paradoks məsələsinə gəlib çatdıqda bir az dadımın qaçdığını etiraf edirəm. lakin zaman temalı hər bir istehlak ürününün gəlib bir paradoksla dirənməsi bir az canımı sıxmağa başladı açıqca. lakin yenə yazılan ili nəzərə alsaq, olduqca normal və də böyük bir düşüncədir bu paradoks məsələsi.

məlum hissələrə çatdıqda "ha..." dedim. harlan sonsuzluk alanlarını kəşf edən adam kimi tarixə keçəcək yəqin ki, daha sonra həmin adamın kitabın əvvəlindən bəri gözümdə canlandırıb "tipini sevim" dediyin cooper çıxması azıcıq şaşırtdı (onu unutmuşdum, nağarım). daha sonra noysla harlanın keçmişə qayıtması və əslində noys-un üst insan çıxması dumura uğratdı. həqiqətən. mən daha fərqli bir çıxış yoluya finala çıxarıq deyə düşünərkən, harlanın sonsuzluğu məhv etməsi, əslində, üst-insanın qalib gəlməsidir. harlan bu qədər böyük bir güclə mübarizə edə bilməyəcəyini anlamışdı. onsuzda, üst insanlar onu tamamilə cəzalandırmamış, proqramda gördükləri bir-birilərinə "aşiq olan" cütlüyə həyatlarının sonuna qədər rahat yaşamaq qarantiyası vermişdi.

lakin həmin anda heç kim məni harlan və noys-un bir-birinə aşiq olduğuna inandıra bilməz. noys öz xalqı üçün bunu edərkən (ki, sırf bunun üçün yetişdirildiyini unutmamalıyıq), harlan içindəki intiqam və yorğunluq hissi ilə bunları edib. yəni qarşılıqlı çıxarlar var. eşq isə bu çıxarların dışavurumudur.

üst-insanlardan bir az bəhs etmək istəyirəm. çox-çox az yenə ilk səhifələrdən anlaya biləcəyiniz foundation (vakıf) spoileri verəcəm. üst-insan araşdırması nəticəsində əgər sonsuzluğu kəşf etməsələr və ya bir müddətdən sonra artıq istifadə edə bilməsələr, dünyalar arasında səyahəti araşdırmağa daha çox vaxt ayıracaqlarını, digər "canlılar"dan indiki gerçəklikdəkindən daha güclü olacağını görmüşdülər. ona görə noysu bu paradoksun təkərinə çubuq soxan biri kimi göndərmişdilər. vakıfda da insanların bir çox dünyaya yayıldıqlarını və sivilizasiyalarının çox qüdrətləndiyini anlayırıq. təbii ki, bağdaşdırmaq lazımdırsa, noysun öz əməliyyatından uğurla çıxdığını anlaya bilərik (əgər eyni kainatda olduqlarını təsəvvür etsək).

bir də burda vurğulamaq istədiyim bir məqam sagan-ın contact-ında etdiyinin eynisidir. sadəcə olaraq, bir nümayəndəsi görünərək bir sivilizasiyanın necə qüdrətli və güclü olduğunu anlatmaq, bu hissi oxuyucu-izləyiciyə keçirtmək. baxın dostlar. bu, sənət, bu sənətçi, bu ustalıq, bu dahilik əlamətidir. mənim gözümdə digər hər şeydən, hər bilim-kurgudan daha üstü edir bu.

məsələn doctor who-da da. sadəcə doctoru görərək, "ulan time lordlar nağarar insana" düşündürtməsi əladır. tək fərqi nədir. bu əsər, serialdır. və hər bir serial kimi ilk olaraq reytinq, gəlir əldə etmək məqsədi güdür. və heç vaxt usta bir qələmdən bir şahəsər çıxmasının verdiyi zövqü vermir. yenə də doctor yaradılmış obrazlardan ən sevdiyim ilk 5-likdədir (çox şükür, burda da doctor who təriflədik).

--- zaman dışı alan---

bir az androidler elektrikli koyun düşler mi sevən (ondan heç bəhs etmədim, amma genel havadan anlayacaqsınız), bilim-kurgu, ütopiya-distopya sevən birilərinin oxumaqdan zövq alacağı kitablardan biridir. mənim sənə puanım 7/10 kanka.

the silmarillion

iluvatar bağışlasın, təzəlikcə oxuyub bitirdiyim şahəsər. kitabın təsiri çox-çox-çox böyükdü. lord of the rings-dən, the hobbit-dən daha çox zövqlüdür desəm, yalan olmaz. lord of the rings başladığı tarixə qədər baş verən hadisələrdən bəhs edir. yəni oxumamısınızsa, əvvəlcə heç olmasa lord of the rings külliyatını tamamlamağınızı məsləhət görürəm. çünki kitabda o qədər çox ad, trixi hadisə, məkan var ki, bir müddətdən sonra noluyoz aq səviyyəsinə gəlinir. bundan sonra spoilerdi, ancaq sonda yenə spolersiz sözlərlə bitirəcəm.

--- lənətli torpaqlar---
öz kateqoriyasına bənzəyən bir hekayə xətti var əslində kitabın. bütün dini kitabar və mifologiyalarda baş verən hadisələrin bir bənzərini burda da görmək mümkündür. məsələn, yaradılış dastanı, müqəddəs yaradılanlar içərisində bir üsyankar. üsyankarlar ucbatından arada günahsız ilkdoğanların müqəddəs torpaqlardan qovulması. sonda pis güclə, ali gücün qarşı-qarşıya gəlməsi və ali güclərin qalib gəlməsiylə ilkdoğanların aid olduqları torpaqlara qayıtması. yəni bir çox dini motiflə eynidir bunlar. lakin bu kitabı, digər bütün dini motiflərdən ayıran şey, tolkien-in yaratdığı dünyanın daha maraqlı (daha gözəl deyil) bir dünya yaratmasıdır. bizim dünyamızda şeytan, cin, mələk, tanrı, insanlar və insanların arasından çıxan peyğəmbərlər var ikən, tolkien-in dünyasında elf, cücə, ork, əjdəha, müqəddəs varlıqlar, lənətli əşya, məkanlar və s. var. yəni daha fərqli bir dünya, daha fərqli bir alternativ bir dünya vəd edir.

vaların içərisindən digərlərinin bəstələdiyi mahnını bəyənməyən, ara-ara öz tərzini kiçik-kiçik danışdıran melkor, daha sonra digər bütün bəstələrin "bozbaş" olduğu qərarına gəlib öz bəstəsini daha yüksək tonla çalmağa başlayır. bunu görən eru "amaaan, heç uğraşamam bunlarla" deyib, "alın sizə bəstələdiyinz şey" deyib orta dünyanın ucqarına bunları buraxır. arada bir dənəsi erudan xəbərsiz cücələri yaradır, "sən kimsən ki, mənim yaratdıqlarımdan əvvəl canlı yaradırsan, it" sözlərini qaibdən eşitdikdən sonra dağın altına gizlədir və elflər orta dünyada ortaya çıxana qədər, dağların dərinliklərində yatırlar.

noldor xalqı adlanan elflər yarandıqdan sonra feanor 3 gözəl daş düzəldir və bunlara silmaril deyie. "hamı vay amk" deyə daşlara baxarkən, feanor "şabanoğlu şaban"dakı adile naşit kimi daşları bir tərəfə soxaraq gizlədir, ancaq yüceler istədiyində ortaya çıxardır.

melkorun daşları alıb orta dünyaya qaçmasıyla əsl hekayə başlayır. vaları lənətləyən və öz qohumları arasında sevilməyən, ancaq eyni zamanda qorxulan feanor bu daşların ardınca düşür orta dünyanın canına. lotr-dakı ən igid cəngavər olan aragorn-un götüm-götüm qaçdığı balrog-un 4-5 dənəsini parçalara ayırarkən haqqın rəhmətinə qovuşur.

daha sonra nəsillər keçir, yüz illər ötür, melkor ara-ara itlik köpəklik edir. arada bir-iki dəfə "qüdrətli" sauron görünür ancaq noldor xalqından it kimi qorxduğu üçün deşiyindən bir dəfə adam ağıllı çıxmır. melkoru topal qoyan xalqı aq, elə-belə şeydi. melkora bunu eliyən, sauron-a nələr etməz.

kitabın sonunda silmarillərin heç kimə qismət olmaması, biriin havaya, birinin dənizə, birinin də yer altına gömülməsi möh-tə-şəm idi.

daha sonra güc üzükləri haqqında hissəni də oxuduqdan sonra lotr-dakı xarakterlərin ciddi-ciddi tırtlığını qavradım. kitabı oxuyarkən ən çox 4 şeyə hirsləndim.

-feanor-un dənizi keçərkən qardaşlarının gəmilərini yandırmağı.
-feanor oğullarının öz nəsillərinə soyqırım etməsi. 3 dəfə özdə.
-amk elflərinin sauron-a əməl edərək valara müharibə elan etməsi və fironun sonu kimi dənizin dibini görmələri. valara amk. valar. tey allem.
-turin turambar. özü. varlığı belə hirslənməyimə bəs etdi.
--- lənətli torpaqlar---

kitab möhtəşəm. kitab əla. kitab əfsanəvi. insan oğlunun yaza bildiyi, biləcəyi ən möhtəşəm dastan, hekayə, dini kitab. sözün açığı mənim masaüstü kitablarımdan biri oldu. açığı heç obyektiv ola bilməyəcəm, bütün fantastik ədəbiyyatın dini kitabı, xal verməyə belə gərək yoxdu, 10/10.

pirates of the caribbean: dead men tell no tales

ümid edirəm ki, potc serisinin son filmi. abi izləməyin bu filmi. açın 1-2-3-ü təkrar izləyin, sonra o filmlərin xətrinə 4-ü izləyin. bu film qədər boş, mənasız, öz keçmişinə hörməti olmayan başqa film izləməmişəm yəqin ki. əyləndirdi. bəzi səhnələr gözəl idi. johnny deep-i yenə o obrazda görmək gözəliydi. turner- və elizabeth də eynən. elizabeth-in filmdə sözü olmasa da, olması şadlıq vericidi. spoiler-ə keçirəm, onsuzda yazılacaq çox şey yoxdu.

--spoiler--

abi, indi çoxdandı piratlıq eləmirsən, bunalımda ola bilərsən tamam. amma necə deyim, captain jack sparrow bu deyil be hacı. yəni, ilk 3 və hətta 4-cü filmdə də izlədiyimiz o dəli, nə dediyi başa düşülməyən, ancaq həmişə axırda arxadakı öz böyük planının toxuma toxuma işlədiyini və diqqətlə hərəkətlərini vəə trategiyasının olduğunu bildiyimiz və gördüyümüz jack harda, burdakı alkaş, həyatda bir amalı, məqsədi qalmamış, filmin göründüyü anından etibarən bala-götə sağ qalmış captain bozuntusu harda.

filmdə jack-i gördüyümüz tək an cavanlığı idi deyə bilərik, onda da bokdan bir origin yazıblar xarakterə. bütün paltarı, ləqədi, kompası filan bir gündə əldə edib. ala jack bunları əldə etmək üçün ömrünün yarısını qılıncını əlindən yerə qoymamış və yatmaz bir xarakterdi. sən ilk döyüşdə yenə bala-götə qalib gəlmiş bir gəncə hamısını verməzsən axı. bir tərəfdən də, jack-in kompası ikinci filmdəki cadıdan aldığını xatırlayırıq. ee?

filmdəki gənc turner və elizabeth (qızın adı nəyiydi la?) lazımsız, disney gənclik filmindəki ergenlər. gənc abazaları və yanıqları çəksin deyə qoyulduqları aşırı bəllidi. senari dediyim kimi bokdan. ürəkdən oynadıqları bəlli olan tək xarakter lənətli komandirdi ki, onun da sonu çox bokdandı digərlərində olduğu kimi.

--spoiler--

çox uzatmıyacam, sondakı 2 səhnə olmasa, captain jack sparrow-un ilk filmindəki qayıqla gəldiyi ilk səhnənin xətrinə 4/10.

thor ragnarok

(baxma: cıvık afedersin)

bu filmi sadəcə yuxarıdakı 2 sözlə izah edə bilərəm. filmdə o qədər ağır toplar var ki, o qədər xərclənmiş və istifadə edilməmiş potensial var ki. filmdə olan bir neçə şeyi yazım.

--spoiler--

1. odinin, yəni əməlli-başlı tanrının ölməsi.
2. thor-un çəkicinin qırılması.
3. qıranın onun xəbərinin olmadığı böyük bacısının olması.
4. bu böyük bacının ölüm ilahəsi hela olması.
5. ragnarok kimi dramatik bir hadisəni yaşadan, marvel aləminin ən güclü və xarizmatik villainlərindən biri surtur.
6. qalaktikanın dərinliklərində 2 il ərzində hulk olmuş banner.
7. hamısı helayla ölmüş valkry-lər.

yəni öh də. həqiqətən. hönkür-hönkür ağlıyıb, sonra göz yaşımızı silib əlimizə silah alıb o rage-lə qarşımıza çıxanı yox edə biləcək bir potensialda hekayə parçacıqları olmasına baxmayaraq əlimizdə nə var?

1. boynuna taxılan mikroçipə tok veriləndə ürəyi gedən ildırım tanrısı.
2. həə, mən gedim, müqaviləm bitdi, sizin bokdan filminizdə bir saniyədə durmaram havasında odin aktyoru.
3. "bax tony oldum, tony oldum" deyib, şalvarını çəkişdirən ergen banner.
4. həmişə nifrət etdiyim ən ciddi andakı marvel cıvıklığı bu filmdə zirvələrdədir.

ulan bir lokini poza bilməmisiniz. canım mənim e. senari tırt. filmin yarısı thor bokdan planetdən qaçmağa çalışır. lokinin planı nədi anlaşılmır. gah elədi, gah belə. hulk desən, potensialı xərclənmiş bir parçadı filmdə. korg deyilən, rejissor boku da var filmdə. asgard-da qırılan-qırılana, yumşaq səsiylə, "salam, necəsən, aa öldü :s". la bi siktir git amk.

filmin mcu-ya təsiri barəsində bir şey deyə bilmərəm, amma hela potensialdı. ölüm tanrıçası tək bir filmlə xərclənməməlidir, hətta iddia edirəm, ya gələn thor, ya da avenger filmində görə bilərik. hətta infinity war-da belə görə bilərik.

--spoiler--

adətim kimi bu filmə də xal verəsi olsam. 5/10. başı var, amma oxumurun film versiyası. izləyərkən lan lan lan deyə sayıqladım. əfsanə olacaqkən, kestanə oldu.

avengers: infinity war

son trailer- gəlmişdir.

.