azərbaycanda qəribə yer adları

(bax: Mingəçevir)

sözaltı günlük

Sözlük, neçə gecədi bura gəlib bir-iki cümlə yazıb silirəm. Yorğun oluram deyə hər şeyi yaza bilmirəm çünki, demək istədiklərim bir dünyadı halbuki.
Bir gün bura gəlib yaxşı şeylər yazacaqdım. Hər gecə də o sözümü xatırlayıb gəlirdim bura.
Hər şey yaxşıya doğru gedir. Daha çox xəyal qururam, gələcəyim üçün bir şeylər etməyə çalışıram, deyib-gülürəm. Niyə olmasın ki?
Amma bunları yarım saxlayan və bütün gözəl şeylərin sonunu gətirəcək bir şey var. Həmişə bir dərdim olanda yanına qaçdığım bir-iki dosta da deyə bilmirəm.

Bəzi səhvlərə təcrübə deyib keçmək olmurmuş, sözlük. Çünki səhv yox, günah imiş. Xaraktersizlik imiş, şərəfsizlik imiş. Başqasının səhvini unutmaq da, bağışlamaq da daha asan imiş. Çox şey öyrəndim, amma bunları onsuz da bilirdim, elə deyil?
Bilə-bilə elədiyim səhvlər var, heç kimin bilmədiyi halda bu qədər incidəcəyini təxmin etmədiyim günahlar. insanların üzünə necə baxıram? Mən onlar kimi deyildim axı. Mən bacarmazdım axı..
Amma elədim – Heç vaxt eləmərəm dediyimi, özümə yaraşdırmadığımı.
insanlar bilsə üzümə tüpürər, düzdü. Mənim dərdim bu deyil ki. Hamının gizli ya da aşkar, bir ton səhvi, ya da günahı var, bunu da bilirəm. Məsələ bilirsən nədi, sözlük? Vicdan əzabı. Nə vaxtsa belə vicdan əzabı çəkdiyimi xatırlamıram. Bildiyim bir şey var. Nolur olsun, mən o səhvi elədim və düzəldə bilmərəm. Daha da irəli gedə bilərdim, bəlkə başqa şeylər də baş verərdi. Tez başa düşdüm, tez peşman oldum, amma bunlar nəyi dəyişdirir ki? Hər gecə eyni fikirlə yatan mən deyiləm ki? Hər lənət olası gün beynində ssenarilər qurub cəzalandırılmağı gözləyərkən əslində öz-özünü cəzalandıran mən deyiləm? Həm hər şeyin tez bitməsini istəyib, həm də "xoşbəxt" günlərinin ömrünü uzatmağa çalışan deyiləm?

Əslində vicdan əzabından xilas olmaq istəmirəm. Əzab çəkməsəm unudaram. Ya unutduğum gün hər şey məhv olsa? Onda daha ağır olmaz? Belə yaşaya bilərəm.
insanları yaralamış olacam. Ən sevdiklərimi..

sözaltı günlük

Uşaqlıqdan elə bilmişəm ki, yaxşı, başqalarına zərəri dəyməyən insanlar pislik görməzlər. Yaxşı insanların qabağına yaxşılar çıxar. Böyüdükcə belə olmadığını, əksinə, dünyanın çox ədalətsiz bir yer olduğunu dəfələrlə görmüşəm və dəfələrlə dilə gətirmişəm. Amma indi görürəm ki, bir tərəfim bunlara heç vaxt inanmaq istəməyib, inanmayıb da. Saf niyyətlə, təmiz qəlblə edilən hərəkətlərə görə peşman olunmamalıdı. insanları sevindirmək istəyən insan ağlamamalıdı. Amma peşman olursan, ağlayırsan..
Sözlük, indi fikirləşirəm ki, o şeyləri niyə etmişdim? Mən o qədər də yaxşı bir insan deyiləm. Özümə görə eləmişəm nə eləmişəmsə. Tək qalmamaq və tərk edilməmək üçün. Çünki qorxurdum, hələ də qorxuram məni sevməzlər, istəməzlər, razı qalmazlar deyə. Daha çox sevsələr getməzlər deyə. Sonra nolur bəs? Yavaş-yavaş gedirlər, mən gözləyirəm. Çünki inanıram, belə olmamalıdı. Sonra bir şey olur, tək qalıram, ya da günahlandırılıram nədəsə. Sual verirəm: harda səhv elədim? Cavablar sadədi. Bilirdim zatən. Bir gün hansısa yol ortasında tək qoyub gedəcəkdi biri, o biri "eləməsəydin" deyəcəkdi, bir başqası dəyər verdiyim bir dünya xatirəni bir "peşmanam"la gözdən salacaqdı.. Yəni illa bir şey olmalıdır ki, özümü ən dəyərsiz, ən alçaldılmış insan kimi hiss eləyim, bütün ümidlərim puç olsun, bir də yıxılım, yenə özümə sözlər verib dəyişəcəm deyim.
Amma bacarmıram. Olmur. Zorla deyil ki. Dəyişə bilmirəm. Sevə bilmirəm özümü. Heç nə əldə eləyə bilmirəm. Çəkdiyim əzablara dəymir..

franz anton mesmer

1734-1815-ci illər arasında yaşamış avstriyalı həkim. mesmerizmin – özünün adlandırdığı kimi desək, heyvan maqnetizmi nəzəriyyəsinin banisidir.
Mesmer'ə görə, hər insanın daxilində mücərrəd, lakin dəyişilə bilən enerji vardır və maqnetizm yolu ilə bir çox xəstəlikləri müalicə etmək mümkündür. Həmçinin, isterik pozuntulara bədəndəki maqnetik mayenin səbəb olduğunu, insanların sahib olduqları mayelərin başqa insanların mayelərinə təsir edərək, davranışlarına təsir edə biləcəyini düşünmüşdür. Müalicə metodu kimi maqnetik hipnozdan istifadə etmiş, maqnetizmi inkişaf edərək müasir hipnotizmin əsasına çevrilmişdir. Buna görə də hipnozun yaradıcısı hesab olunur.
1994-cü ildə, mesmer adlı film çəkilmişdir.

abraham maslow

1908-1970-ci illərdə yaşamış Amerikalı psixoloq. humanizm psixologiyasının banilərindən biri hesab olunur.

Yəhudi ailənin yeddi övladından birincisi olan maslow, "kitablarla amma dostsuz" böyüdüyünü qeyd etmişdir. Ailəsinin təkidi ilə başladığı hüquq təhsilini yarım qoyub, fəlsəfə və psixologiya üzrə təhsil almaq istəmiş, University of Wisconsindən psixologiya üzrə məzun olmuşdur.
Meymunlar üzərində müşahidələrindən yola çıxaraq maslowun ehtiyaclar iyerarxiyasını yaratmışdır.