Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

+5 əjdaha

4. Olduqca kobud, təhqiramiz Rus jarqon ifadəsi . “далбаёб" (dalbayob) danışıq dilində istifadə olunur, birini axmaq, idiot demək istəyirsinisə bu ifadəni işlədə bilərsiniz. "далбать" (dalbat’) – arxaizmdir, və üst səviyyəvulqar feldir. Təqribi "çırpmaq, döyəcləmək, dalbadal kobud şəkildə vurmaq" mənasındadır. Söz Rus cinayət arqosundan, həm də Şərqi Slavyan vulqar nitqindən gəlir. "ёб" (yob) – "ёбать" (yobat’) sözünün kökündən törənib, ən yüngül məşrəbli formada "cinsi əlaqəyə girmək" mənasındadır. 19-cu və 20-ci əsrin əvvəllərində Rusiyanın cinayət jarqonu (блатной язык) və aşağı sinif danışıq dili ilə əlaqəlidir.
Sovet dövründə (1920-1991) fabrik işçiləri arasında, hərbi leksikonda və kişilərin üstünlük təşkil etdiyi qeyri-rəsmi məkanlarda məşhur ifadə olub. Post-Sovet dövründə (1990-lar) cinayət mədəniyyəti, küçə jarqonu və rus pop mədəniyyəti vəsatətçiliylə çox məşhurlaşır. Müasir dövrdə (2000-lər – günümüz) internet memləri, gənclər jarqonu və küçə danışığında geniş istifadə olunurvə hələ də öz ağır söyüş statusunu saxlayır. Şərqi Slavyan dillərində "долбить" (dolbit') ukrayna, belarus, qədim kilsə slavyan dillərində "yonmaq, dəlik açmaq, döyəcləmək" mənasındda işlənib. Proto-slavlarda "dolb-" zərbə endirmək deməkdir. Bəzi dilçilər Litva dilindəki "dilbti" ("sərt vurmaq") sözüylə əlaqələndirirlər. Бумер (Bumer, 2003) Məşhur Rus kriminal filmini izləyənlər varsa, orada gen-bol istifadə edilib. "Далбаёб" əslində Sovet həbsxana terminlərindən biri olub, ağır fiziki işə məcbur edilən məhbusları sındırmaqdan ötrü işlənib.

+148 əjdaha

2. Axmaq, səfeh, ağıldan kəm, sarsaq, izahatsız hərələtlər edən, gic adam haqqında. Söyüş kimi istifadə olunur

+103 əjdaha

3. Nə gijdıllağ qədər sərt nə də xiyar qədər yumuşaq olan küçə jarqonunda əsasən xitab kimi işlənən söz.