Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

+5 əjdaha

1. mesopotamiyada yerləşən bir vaxtlar dünyanın böyük neft ehtiyatlarına sahib olmuş ölkələrindən. 1958-ci ildə hərbi çevrilişlə britaniya yönümlü monarxiyanın devrilməsi ilə başa ssri yönümlü hərbçilər gəlir. səddamın dövründə sünni azlıqlar ölkəyə hökm edir, kürdlər başda olmaqla digər qruplara mənfi diskriminasiya edilir abş, israil, iran, körfəz monarxiyaları ilə əlaqələr gərgin olaraq qalır. səddam epoxasında israilə ballistik bombalar atılıb-uşaqlar öldürülür, iranla 8 illik müharibə aparılır, kürdlərə qarşı kütləvi məhvetmə silahları istifadə edilir, abş-la biri sonunu gətirməklə bərabər iki müharibə aparılır. ikinci körfəz müharibəsi sonrası iraq üç yerə parçalanır-şiə, sünni və kürd. 2010-a qədər kürd tərəfi abş-israil tandemi, sünniləri-türkiyə, körfəz, şiələri-iran və çin dəstəkləyirdi. sonra 2010-da abş iraqdan qoşunlarını çəkdikdən sonra kürdlər ərdoğanla anlaşıb vizaları qaldırılar o vaxt da iraq mərkəzi höküməti yəni şiələr sünni iraqı məhv edib lideri haşimini interpolluq etdilər. indi kürdlər* sünni ərəb iraqını tərkibinə qatmış halda vs şiə-mərkəzi hökümətin mübarizəsi gedir iraqda amma bunların proxy olduğunu nəzərə alsaq pərdə arxasında türkiyə vs iran mübarizəsi gedir. hazırda fanatik islamçıların axını ilə ölkədəki vəziyyət yenə mürəkkəb hala gəldi. xalqların yaşayışı yaxşıdı amma üdmdə babatdı kürdüstanda şəhərlər genişlənir şiə tərəfdə də maliki avtoritar idarəçiliyini xalqa gəlirləri paylamaqla sığortalayır.

+1 əjdaha

4. səudiyyə ərəbistanından sonra dünyanın ən böyük ikinci neft ehtiyatına malik yaxın şərq ölkəsi. idarəetmə forması federasiyadır.