cənubi azərbaycanlılar



əjdaha lazımdı   googllalink

    1. elm baxımından dünyada çox məşhurdular. təhsilə olduqca önəm verirlər. aralarından nima arkani hamed get-gedə məşhurlaşır. nəzəri fizika irəli araşdırmalar institutunun önəmli beyinlərindəndir (ed witten ilə birgə çalışırlar) əli cavan isə mit`nin ən önəmli təcrübi fiziklərindən biridir. asghar asgari (avstraliyada nüvə fizikidir), farhad aldalan, randjbar daemi, jafargholi hamid və s. məşhur fizikləri saymaq olar. məncə şimali azərbaycanlılardan daha təhsilli olma səbəbi qərb təhsili olub. əksəriyyəti iranda təhsil alandan sonra amerikaya, kanadaya köçüblər.
    2. şimali azərbaycanlılara nisbətən daha istiqanlıdılar. azərbaycan dünyəvi dövlət olsa da vətəndaşları tapa bilmədikləri xoşbəxtliyi dində tapmağa çalışırlar. iran şəriət dövləti olmasına baxmayaraq cənubi azərbaycanlılar dindən bezib elmə, təhsilə daha çox maraq göstərirlər. çünki nəyi qadağan etsən, o şəxsin qadağa qoyulan şeyə marağı daha da artacaq.
    candılar. adımızı yaxşı mənada tanıdandılar.
    3. hal-hazırda işlədiyim şirkətin sahibləri onlardır və az bir qismini yaxından tanıma fürsətim olub. deyə bilərəm ki şimallılardan heç nə ilə fərqlənmirlər. lakin qeyd olunduğu kimi təhsilə çox önəm verdikləri və məsələn oksford təhsili aldıqları doğrudur. bir də şirin danışıq tərzləri var, həmçinin dilimizdəki rus sözlərini də artıq mənimsəyiblər. həmçinin bizimkilər "bəy" müraciət şəklini sevsə də onlar "ağa" deyə müraciət olunmasını daha münasib görürlər.
    4. son hadisələrdən sonra cənubda nə qədər həsrət və əziyyət çəkdikləri görünən həmşərilər. yəqin şansları olsa islam respublikasından ayrılıb sekulyarlaşmağı seçərdilər əsas da iranın ermənistana son dəstəklərindən sonra.
    5. Yaxın gələcəkdə farslardan ayrılacaqlarına ehtimal verdiyim soydaşlarımızdır. Aramızı bir çay və tam fərqli rejimlər ayırsa da, onlar hələ bizi sevirlər. Qələbəmizə sevinir, Azərbaycanın mövcudluğu ilə fəxr edirlər. Molla rejimi nə qədər əlləşsə də, heç vaxt cənubi azərbaycanlıları assimilyasiya edə bilməyəcək.
    7. bizi bizdən çox istəyən soydaşlarımız. indiyə kimi çox şansım olub, təbrizli, ərdəbilli həmşərilərlə danışmağa. bir sözlə tərif eləməli olsam, sadəcə onu deyə bilərəm ki, güzgü. necə ki, güzgüdə özünü görürsən, eynilə biz onlara baxanda özümüzü görürük. bu qədər basqılara, məhrumiyyətlərə baxmayaraq, onlar bizim keçmişimizə, dilimizə, mədəniyyətimizə sahib çıxırlar. sahib çıxırlar fikrini deməyə səbəb var, əsaslandaracam. srağagün iki təbrizli ilə çox şirin söhbətimiz oldu. mən onsuz da təbriz, ərdəbil adı eşidəndə ruh yüksəkliyi yaşayan biriyəm, bir də bunlara söhbət braingasm konkret. söhbətin ortasında bir də fərqinə vardım ki, təbriz ağzı ilə danışıram bunlarla. biixtiyar olan bir şeydi. bunlar böyüyəndə bizim klassik dediyimiz kinolarlarımızda (məşədi ibad, arşın mal alan), mahnılarımızla (rübabə muradova, rəşid behbudov). rübabənin həm də cənubi azərbaycan keçmişi var. söhbət süfrə arxasında olduğundan yemək əsnasında da görürsən ki, sanki öz ailəndən biri ilə oturub yemək yeyirsən. dostum fasulye şorbası sifariş eləmək istədi, mən də məzələndim ki, bunu yemək olar, ala? səhərə kimi yatmazsan da. normal bir sup de başlanğıc olaraq. təbrizli qayıtdı ki, hə də bəs lobyalı supları biz qonağa vermərik, ayıbdı, hörmətsizlik olar. sonra soruşdu ki, bəs siz də sup deyirsiniz? dedim, hə. o tərəfdəki siyasi sosial həyatdan danışdıq. qısa kəsəcəm, hər iki ölkədə, eyni vəziyyətdi. bizdə sekulyar avtoritarizm, onlarda dini. nə vaxtsa, birləşmə ehtimalı istisna deyil. amma biz tətikləyici olmayacağıq bu məsələdə. katalizator rolunu oynaya bilərik. təşəbbüs onlardan gələr, azad olandan sonra bizə referendumla qoşularlar. böyük dövlətlərin marağına uyğun gələndə cənubi azərbaycan kartı da aktiv ediləcək. necə ki, bugün qarabağ məsələsinin həlli böyük qüvvələrə sərf edir.
    8. Bu gün müsahibəsində 1981-də irandan çıxsa da, azərbaycanca bizdən səliqəli danışan, 90-lardan bəri bizim keçdiyimiz poxu dünyaya çatdırmağa çalışan Reza Dehqati kimi, Azərbaycanda anadan olmasa da, son ildə bizi yerli manıslardan daha gözəl təmsil edən (elariz qəhr ol) Sami Yusuf kimi, dediyi həqiqətlərə və azadlığa görə arazda boğularaq öldürülən Səməd Behrəngi kimi nümayəndələri olan azərbaycanlı toplum. Biz də gedək azad azərbaycanlılar olaraq onun-bunun dilində danışaq, özümüzə ağız büzək, modernləşməklə xiyarlaşmağı səhv salaq. Arada da cənublu camaatımıza baxıb boyumuzu yerə soxmaqdan çəkinməyək. 2 əsrdən çox keçib, amma bu adamlar dirəniş göstərir. Psixoloji tərəfi də ola bilər məsələnin, nəyi qadağan edirsənsə, insanlar ondan yapışır. (bax: ağ ayını düşünmə )


sən də yaz!