44 yazar | 28 başlıq | 87 entry
yenilə | gündəm


#son entylər 87 yeni entry cəmiyyətə demək istənilənlər 17 yüz ilin yalanları 7 koreya serialları 7 qısqanclıq   əfsanəvi albom qapaqları   ikinci qarabağ müharibəsi 4 sözaltı meme   qıy vaar! 2 getcontact   mubi.com 2 penelope cruz   öldürən facebook şərhləri   26 sentyabr 2021 almaniya seçkiləri 5 #sözaltı fotoqrafiya 2 varlıq və yoxluq arasında   fuad rəsulzadə   erqoterapiya   metroda kitab oxumaq   qarabağ   koreya serialları 6 gecəyə bir mahnı paylaş 3 game of thrones   kiçik xoşbəxtliklər   the trial   heç vaxt axtarılmayan adam 2 dirilmə   yazarların sərxoşkən elədiyi umbaylıqlar   sözlüyün getdikcə maraqsızlaşması   yazarların qısa ədəbi nəsrləri   zion clark   vitor pereira   yadedirik.az   7-ci bakı beynəlxalq kitab sərgisi   cəmiyyətə demək istənilənlər 12 global citizen festivalı   qaya vokal kvarteti   illərdir dəyişməyən şeylər 3 yazarların 17 yaşlarındakı hallarına deyəcəkləri   günəş sisteminin ən kriminalni planeti yupiter   the dyrus treatment   hillel slovak   öldürən facebook statusları   reinkarnasiya   yaran family guy gag-ları   bakı dövlət universiteti   kök olmaq   azərbaycanda karantin rejimi 4 gecəyə bir şeir paylaş   hipoqlikemiya   əzilmə hissi   ubi sunt   acı uşaqlıq xatirələri   art journaling  







tramvay dilemması

| fəlsəfə

facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
most
    1. Tramvay problemi kimi də bilinən və 1967 ci ildə Philippa foot tərəfindən hazırlanan klassik düşüncə.bir anlıq tramvay relslərinin yön dəyişdirən pultunu idarə etdiyinizi düşünün,uzaqdan,nəzarətsiz bir tramvayın,onun gəlişini eşitməyən 5 nəfər işçiyə doğru sürətlə gəldiyini görürsüz və işçilər bunu görsələr belə vaxtında qaçmağa imkanları olmayacaq.idarəsi sizdə olan pultun bir düyməsiylə tramvayı həmin 5 işçinin olduğu yoldan ikinci relsin üzərinə yönləndirə bilərsiz amma bu ikinci yolun da üzərində 2 nəfər işçi var.bu vaxt hansı qərarı verərdiz? .2 nəfərin ölümüylə 5 nəfəri xilas etmək? Yoxsa əksinə.bu dilemma bir hərəkətin nəticələrini başdan sona düşünməmizi və qərarların əxlaqı dəyərinin yalnız onun nəticələri ilə müəyyən olub olmadığını nəzərdən keçirməyə bizə imkan verir.
    Bir qrup tədqiqatçı tərəfindən hazırlanan the moral machine adlı oyun,həmin bu tramvay söhbətindən yola çıxaraq yaxın gələcəkdə sürücüsüz maşınların qarşılaşacağı bu kimi dilemmalarda necə qərarlar verəcəyini araşdırır və insanlar arasında həmin oyun vasitəsilə aparılan bu tip sorğuların cavabları süni intellekt proqramçılarına kömək edə bilər.
    2. eyni məntiq üzərinə çəkilmiş çexiya qısa filmi olan MOSTu izləmənizi tövsiyə edirəm.ağladacaq.
    3. iki fərqli formada həyata keçirilən təcrübə.

    Variant 1:
    ilk entry’də olduğu kimi, sadəcə dəstəyi çəkməklə tramvay/qatar relsi dəyişəcək və 1 nəfərin ölümünə səbəb olacaq, 5 nəfər xilas olacaq. Çəkərsinizmi? Əksəriyyət “bəli” cavabını verir. Qeyd edək ki, məsələnin etik (əxlaqi) tərəfini bir kənara qoysaq, qanun da bu addımda sizin tərəfinizdə olacaq, böyük ehtimalla. son zərurət hesab olunduğundan cinayət məsuliyyətindən azad olacaqsınız.

    Variant 2:
    Ssenari eynidir. Yeganə fərq, bu dəfə dəstəyi çəkməklə deyil, yanınızdakı şəxsi rels üzərinə itələməklə qatarı dayandıra bilərsiniz. Nəticə eyni olacaq: 1 nəfərin ölümü sayəsində 5 nəfər xilas olacaq. Şəxsi relslərə itələyərsinizmi? Bu zaman iştitakçılardan “bəli” cavabını verənlərin sayı azalır. Nəticə eyni olacağı halda onların fikrini dəyişməsinə səbəb nə olur? Araşdırmalar göstərir ki, şəxslə birbaşa fiziki təmas insanları bu addımı atmaqdan çəkindirir. Belə ki, həmin halda insan həqiqətən də kimisə qəsdən öldürmüş kimi hiss edir özünü. Bir az absurd başqa bir nümunə də var: ABŞ prezidenti olduğunuzu düşünün. Stolunuzdakı bir düymə ilə hansısa şəhərə bomba ata bilərsiniz. Bu qərara gələndə düyməni sıxmaq sizin üçün çətin olmayacaq. Lakin həmin düymə əməliyyatla sizin baş məsləhətçiniz və ya bir dostunuzun döş qəfəsinə yerləşdirilmiş olsa, düyməni sıxmaq üçün onun bədənini yarmalı olacaqsınız. Bu isə böyük ehtimalla, sizi qərarınızdan döndərəcək.
    4. Təməlində immanuel Kantçı metafizik əxlaqın və Jeremy Benthamçı praqmatizmin çəkişməsi yatan dilemma. Kantçı əxlaq deyir ki, insanı öldürmək günahdır. Hətta bir insanı öldürməklə 1000000 insanın həyatını qurtarmış olsanız belə, öldürmək qadağandır. Benthamçı praqmatizm isə bir milyon insanı xilas edəcəksənsə bir insanı öldürməyi düzgün sayır. Bu qədər sadə.
    5. Bu kiçik uşaq belə həll edir. izləməyə dəyər.
    (youtube: )


sən də yaz!