+6 əjdaha
1. 1934-cu ildə amerikan psixoloqu Lapyerin apardığı eksperimentə dayanan paradoksdur. Lapyer bilirdi ki, Amerikada otel sahibləri çinli qonaqları xoşlamır və onlara öz otellərində yer vermək istəmirlər. Lapyer otel sahiblərinin davranışını müəyyən etmək üçün iki çinli tələbə ilə səyahətə çıxdı. onlar ABŞ-ın müxtəlif bölgələrin 252 otelə getdilər. yalnız bir oteldə qonaqlara yer vermədilər. 251 oteldə isə onları xidmət standartlarına müvafiq sürətdə normal qəbul etdilər. Lapyerlə çinli tələbələr arasında fərq qoymadılar və onlara eyni şəkildə xidmət göstərdilər.səyahətdən iki il sonra Lapyer 251 otelin hər birinə məktubla müraciət etdi. məktubda otel sahiblərindən belə bir suala cavab verməyi xahiş edirdi: əgər bir də həmin iki çinli tələbənin müşayiəti ilə otelə gəlsə, onları yenə də əvvəlki kimi mədəni qarşılayarlarmı? 251 otelin ancaq 128-dən cavab ala bildi. onlardan yalniz birində razılıq bildirilirdi. Otel sahiblərindon 52%-i rədd cavabı, təxminən 47%-i isə qeyri-müəyyən cavab vermişdilər.
məktublara alınmış cavablarda mehmanxana sahiblərinin çinliləri xoşlamadığı aydın şəkildə özünü göstərirdi. halbuki, otelə qəbul zamanı onlar özlərini başqa cür aparmış, Lapyeri və çinli tələbələri normal şəkildə qəbul etmişdilər.
Lapyer bu faktları şərh edərək belə nəticəyə gəldi ki, çinlilərlə münasibətdə otel sahiblərində yaranmış sosial münasibətlə onların real davranışı arasında uyğunsuzluq var. ilk dəfə çinli tələbələr layperlə birgə gəldikləri üçün onları qəbul etmişdilər. ikinci dəfə isə, yalnız layper müraciət etmişdi və cavab yalnız ona çatacaqdı. buna görə otel sahibləri fikirlərini qəti şəkildə bildirdilər.
sosial psixologiyada bu eksperiment layper paradoksu adlandırıldı.