1. Çox geniş məsələdir. Bəzi ixtisaslar var ki onları bitirməyin faydası yoxdur. Özüvü nə qədər inkişaf etdirsən də. Məsələn siyasətlə əlaqəli ixtisaslar. Nə işləyəcəksən? Xarici işlər naziri? Xuy. Özü də Azərbaycanda.
Problem ümumi sistemdədir. Mənasız ixtisaslar və universitetlər çoxdur. Pul yığmaq, işsizlik statistikasını azaltmaq üçün hər ota boka ixtisas açıblar o ixtisaslara uyğun iş də yoxdur.
məktəb dövründən insanlara həyat öyrədilmir, hansı istiqamətdə getmək üzrə yol verilmir sadəcə vətənpərvərlik öyrədilir. Başa salan yoxdur ki bu ixtisası seç, bunu seçmə. Abituriyentlərin çoxu nə düşər düşər prinsipiylə gedir, kodlaşdırmanı da özləri etmir heç xəbərləri də olmur ki hansı ixtisas üçün müraciət ediblər. 15-16 yaşda özləri dünyanı sıfırdan kəşf edə də bilməzlər. yol gösdərən, marağını, uyğun olduğu sahəni kəşf etməsinə yardım edən lazımdır.
Problemlərdən biri də odur ki universitetsiz də iş yoxdur. Get flan peşəni öyrən gəl işlə deyən sistem yoxdur. Ancaq kasser, satıcı, mühafizə kimi gələcəyi olmayan işlər var ki ordan qazanılan pulla bir ömür yaşamaq olmaz.
Universitetlər, kolleclər, peşə məktəbləri arasında iş həyatına uyğun bir paylaşım olmalıdır. 5 il sonra 100 yeni neft mühəndisinə ehtiyac olacaqsa ixtisas üzrə 100-150 qəbul olmaldır. 100 elektrik montyor olacaqsa 100-150 yer peşə məktəbi ya kollecdə (artıq hansı yetişdirəcəksə) olmalıdır.
Şəxsi inkişaf məsələsinə gəlincə də bunu hamı deyir amma həm razıyam həm də yox. Düzdür məsələn ıt oxumusan amma bir tətbiq belə hazırlaya bilmirsənsə niyə kimsə səni işə götürsün ki? Özünüzü qoyun şirkət sahibinin yerinə. Məmməd gəlib iş görüşməsinə. Soruşursunuz ki biz c# ilə işləyirik, bu dildə bir tapşırıq versəl yaza bilərsən? Deyir yox amma mən x universitetdən diplom almışam. Deyərsiniz ki qozuma ki, mən demişdim ged al? işi bacarırsansa gör mənə pul qazandır mən də sənə maaş verim. Bacarmırsansa başqa qapıya.
Razı deyiləm Çünkü yenə də sistem bizi şeyinə sarıyıb zülm verir. 4 il universitet oxuyursan heç nə öyrətmir gedib təzədən kurslarda zad öyrənirsən ya da self study. Bəs nəyə lazımdır universitet? iT oxuyuramsa Universitetə verdiyim pulu gedib verərdim step it kimi kurslara özümü inkişaf etdirərdim də. Ya da universitetin mənasız imtahanlarına hazırlaşmağa xərclədiyim vaxtı udemy üçün xərcləyərdim. Oxumursan da iş yoxdur ki diplomun yoxdur. Kalan pul lazımdır bu sistemdən baş çıxarmaq üçün. Yuxarı tüpürsən bığ, aşağı tüpürsən saqqal. Dövlətin sistemi zadı yoxdur insanları buraxıb meşəyə ki gedin baş açın vəziyyətdən amma mənə də vergidən zad verin.
3. "universitet oxumaq" deyərkən nəyin nəzərdə tutulduğundan asılı olaraq baxış bucağının dəyişəcəyi mövzu.
1) əgər "oxumaq" deyəndə hansı dərs/seminar/mühazirə olduğunu, hansı otağa gediləcəyini gəlib universitetin girişində tələbə yoldaşlarından soruşmaq, ixtisas haqqında heç bir zad öyrənməmək, imtahandan-imtahana kitab üzü açmaq, dərsləri telefonda qurdalanaraq yola vermək, çıxışda "pes çırpmaq", pivələmək, puba getmək və sonda da diplom almaq nəzərdə tutulursa, çox normal haldır. Normal da yox e, əgər papanın şəxsi biznesi, ya da yaxşı dayday/çevrə/tanış yoxdursa, bu hal labüddür, qaçınılmazdır. belə də olmalıdır amk, nə gözlüyürdün?
2) yox əgər "oxumaq" deyərkən yuxarıdakıların tam əksi, yəni həqiqətən əziyyət çəkib öz üzərində çalışmaq, ixtisas, dil, office bilikləri öyrənib, lakin sonda işsiz qalmaq*
nə yalan deyim, mən ətrafımda beləsini görməmişəm
nəzərdə tutulursa, bu, artıq çox ciddi problemdir. Söhbət iş tapa bilməyən adamın fərsizliyindən*
bəli, tam olmasa da, müəyyən məqamda bu adamı fərsiz saymaq olar.
getmir ha, söhbət ümumi olaraq sosial-iqtisadi vəziyyətin nə qədər bərbad olduğundan gedir. Hər halda, daha yaxşıları var deyə bu adam bu qədər əziyyətdən sonra bazarda kələm satası, marketdə satıcı olası, restoranda ofisant işləyəsi deyil, özünə uyğun iş yeri olmalı idi.
Qeyd: məqsədim qətiyyən bazardakı, marketdəki satıcıları, ofisantları aşağılamaq deyil, O potensialda adamın o cür çevrəyə düşməsinin və biliklərini tətbiq edə bilmədiyi işdə işləyib hədər olmasının mənfi olduğunu vurğulamaqdır.
5. 4 il ərzində şəxsi inkişafı üçün nələrsə edibsə, bu halda belə vəziyyətdən üsyan edə bilər. Dil öyrənməyən, ixtisası ilə bağlı könüllülük və ya iş təcrübəsi olmayan biri universiteti bitirən kimi onu zirvəyə qaldırmalı olduqlarını düşünməsin (təbii ki, özünü yetəri qədər inkişaf etdirmiş insanlar burada yaşadıqları üçün bacarıqlarına uyğun iş tapa bilmirlər bəzən, o tamam ayrı məsələ)
)