1. Heç kimin adını belə çəkmədiyi,haqqları neçə yüz ildi tapdalanan Müasir Ermənistan ərazisində yaşanmış soyqırımlar və genosidlər silsiləsləri.Bu entrydə sadəcə 1905-ci ildən başlayıb 1920-ci ilə qədər davam edən qətliamların qurbanları haqqında bəhs edəcəyik.Əvvəlcə 1897-ci il siyahıalmasında əhalinin etnik tərkibinə nəzər yetirək:
1)Erivan Uyezdi-indiki Ermənistan ərazisinin Ararat və Kotayk vilayətləri və Sədərək rayonun bir hissəsini əhatə edir. Əhalisinin 51,4%-ni,yəni 77,491 nəfərini Azərbaycan Türkləri,58,148 nəfərini,yəni 38,5 %-ni isə ermənilər təşkil edirdi.
2)Sürməli Uyezdi-Müasir Türkiyə və Ermənistan sərhədini əhatə edir.Əhalinin 46,55%-ni yəni 41,417 nəfərini Azərbaycan Türkləri,30,4%-ni yəni 27,075 nəfərini isə erməni əhalisi təşkil edirdi.
3)Şərur Dərələyəz Uyezdi- Müasir Ermənistanın Vayots Dzor vilayəti və Naxçıvanın Şərur bölgəsini əhatə edir.Əhalinin 67,4 %(51,560) nəfəri Azərbaycan Türklərindən,27,1%(20,726) nəfəri isə Ermənilərdən ibarətdir.
5) Naxçıvan Uyezdi- Naxçıvan Bölgəsi və Ermənistanən Syunik vilayətinin ərazisindən ibarətdir.Əhalinin 64,151 nəfəri yəni 63,66% Azərbaycan Türklərindən,34.41% yəni 34,672 nəfəri ermənilərdən ibarətdir.
6)Zəngəzur Uyezdi-Bura Ermənistanın Qafan, Sisian,Mehri və Azərbaycanın Qubadlı,Zəngilan və Laçın bölgələri aiddir.Əhalinin 91 min 206 nəfəri Azərbaycan Türkü,41,322 nəfəri isə Ermənilərdən ibarət idi.
Erivan Quberniyasında olan 4 uyezddə Azərbaycan Türkləri,3-də isə(Eçmiədzin,Novobayazid və Aleksandropol) Ermənilər çoxluqda idi.Ölkənin cənub hissəsi tamamilə Azərbaycan Türklərindən ibarət olsada,ümumi quberniyada ermənilər çoxluqda olub.Bunun səbəbi də ermənilərin çoxluqda olduğu ərazilərdə Azərbaycanlıların az sayda məskunlaşması olub.
1897-ci ildə o ərazilərdə yaşayan Azərbaycanlıların sayına nəzər yetirək:
77,491+51,560+41,417+91,206=261,674
1939-cu il siyahıalmasında ümumi Ermənistan ərazisində isə 130,896 nəfər Azərbaycanlı yaşayırdı.Ortada "buxarlanmış" 130,778 nəfər var (!!!!!). Yüz otuz min yeddi yüz yetmiş səkkiz nəfər(!!!).Amma bir insan,bir məmur çıxıb bu insanların hüquqlarından danışmır. heç bu bölgədən olan insanlar belə özlərinə qarşı edilən bu zülmə və ədalətsizliyə səslərini qaldırmır,haqqlarını tələb etmirlər.Bu xalqın ən böyük düşməni elə bu xalqın özüdür,nə ermənilər,nə də işğalçılar.
Qeyd 1: Naxçıvan Uyezdi sadəcə ermənilərin bu əraziyə olan iddialarına görə qeyd edilib.
Qeyd 2: 1886-cı il siyahıyaalması tam dəqiq olmadığından,1926-ci siyahıyaalması zamanı isə Bu ərazilər Azərbaycan SSRi və Ermənistan SSRi arasında bölündüyündən dəqiq əhali sayını müəyyən etmək mümkün olmadığından istifadə edilməyib.
Mənbə:
http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=569