qülat nədir

+1 əjdaha

1. Ərəbcə bu "الغلاة" formada yazılır. islam məzhəbləri tarixində ənənəvi islam əqidəsində mövcud olmayan fikirlərə malik qruplara verilən müştərək addır. Ərəb dilində “həddi aşmaq” anlamına gələn “qülüvv” sözündən törəyən “qülat” kəlməsi “həddi aşanlar, mötədillikdən uzaqlaşanlar” mənasını verir. islam tarixi boyunca “qülat”a aid edilən qruplar hülul (inkarnasiya), tənasüx (renikarnasiya), peyğəmbərliyin Həzrət Məhəmmədlə sona çatmaması, təşbih (Allahla məxluqatı bir-birinə bənzətmə) və təcsim (cismani xüsusiyyətləri Allaha aid etmə) kimi inanclara malik olmuşlar. Belə qrupların əksəriyyətində namaz, oruc, zəkat, həcc və digər ibadətlər simvolik şəkildə izah edilir və ənənəvi forması ilə icra olunmur. Orta əsrlərdə özlərini müxtəlif islam məzhəblərinə aid edən qülat firqələr mövcud olmuşdur. Bunların arasında şiəliyə aid edilən səbəilik, keysanilik, xəttabilik, müğirilik, əlbailik, müfəvvizə, hişamilik və başqa firqələri, xariciliyin yezidilik və meymunilik qollarını, mötəzilədən ayrılmış xabitiliyi, sünniliyin əhl-hədis qolundan ayrılaraq təcsim və təşbih görüşünə meyl edən qrupları nümunə göstərmək mümkündür. Bu qrupların əksəriyyəti zamanla tarix səhnəsindən silinmiş, az bir qismi dövrümüzə qədər gəlib çıxmışdır.