sözaltı sözlük

Kənardan intellektual bir mühit kimi görsənir. Amma içəri yanıq yığıncağıdı. Yanıqlar özünü bilir. Bir də "ağ və qaralarçılar" var. Hər şeyin ağ və yaxud qara olduğunu zənn edən, bozun heç bir çalarına yer verməyən, obyektivliyin ağzına sıçan, öz yazdığı şeylər nəyinsə istisnası olmasına rəğmən qanun kimi sənə təqdim edən, bir şeyi ya ağa çıxardan ya da qaraya soxan. Düzdür hər halda normal insanlar da az deyil, mütəmadi olaraq informativ entrylər də paylaşılır, amma üstünlüyü bunlar təşkil edir. Əgər hansısa umbay oxuyursa bunu bilsin ki yazarı olacağı sözlük budur.
P.s: Sözlüyü yazarlar təmsil etdiyinə görə sözlüyü də təsvir etməyin ən yaxşı yolu yazarları təsvir etməkdi deyə düşündüm.

uşaqlıqda heyvanlara verilən işgəncələr

Balaca olanda bir toyuğu su ilə yumuşdum əmim qızı ilə bərabər. Amma bunda xüsusi bir məqsədim olmamışdı. Hətta yaxşılıq etdiyimi də düşünmüşdüm. Amma evdə buna görə döyüləndə anladım ki azından mənim özüm üçün yaxşı şey deyilmiş.
Bir dəfə də başqa bir toyuğu bir yeşiyə qoyub basdırmışdım. Tapıldı çox tez müddətə(əmim oğlu tez satmışdı məni), toyuq ölüb eləməmişdi də. Amma yenə döyüldüm.
Qəhvəyi rəng bir buzov var idi. Ağaca bağlamışdılar. Onu qorxudurdum, O da ipini ağaca dolaşdırırdı. Bunu da nənəm uzaqdan görübmüş, əzilmiş konserv qabını arxadan atmışdı mənə. headshoot-u yemişdim.
Bir dəfə də 3-4 nəfər ağzımıza su alıb balaca bir qum təpəsindəki arı yuvasına su tökürdük. Qardaşımı 10-15 arı çaldı.
Yəni nə vaxt bir qələt etsəm, artıqlaması ilə payımı almışam deyə vicdanım rahatdı.(əslində deyil e xatırladıqca utanıram)

günlük maariflənmə dozası

insan penisi kifayət qədər qəribədir. Onurğasız, sümüksüz, yoğun, elastik və uzunsürən penetrasiya etmək qabiliyyətində olan- bu ən azı primat qohumlarımızla müqayisədə kifayət qədər fərqlidir, lakin bu xüsusiyyətlər heç də kişilərin faydası üçün inkişaf etməmişdir. Penisin təkamülünü istiqamətləndirən məhz qadınlar olmuşdur.

Qədim qadınlar penisinə üstünlük verdikləri kişilərlər cütləşməyi seçirdilər. Zaman keçdikcə bu qərarlar penisin qadınların istəklərinə uyğun olaraq təkamülləşməsi ilə nəticələnmişdir. Sadə formada bizim (qadınlar) sosial seçimlərimizin kişilərin bədəni üçün vacib təkamüli nəticələri olmuşdur.

Bu fikir ənənəvi düşüncə tərzinin bir qədər əksinə gedirmiş kimi görünə bilər. indiyə qədər kişilərin qadınlardan fərqləndiyi saqqal, tüklü sinə, qalın səs kimi xüsusiyyətlərdən heç biri penis qədər kişilərin qadınlar üzərindəki ağalığının ən məşhur simvolu olaraq xidmət edə bilməmişdir.

Aktrisa Helen Mirren bir dəfə film sənayesini “18-25 yaşlı kişinin taxtına və onun penisinə sitayiş etmək” kimi təsvir etmişdi. Bu heç də yeni deyil. Biz dünyada belə bir sitayişin və hətta penis kultlarının sübutlarını Misir, Hindistan, Yaponiya, Polineziya və Mezo-Amerikan Maya arxeolojik ərarzilərində tapa bilərik.

Buna baxmayaraq, hər şey elə həmişə belə olmayıb. Özümün “Əhilləşdirilmiş penis: qadınlıq kişiliyi necə formalaşdırdı” kitabımda iddia edirəm ki, insan penisinin bütün xüsusiyətləri yeganə olaraq qadınların seksual zövqlərinə xidmət etmək və onu artırmaq üçün mövcuddur.

Penis onurğaları insandan başqa digər bütün erkək primatlarda olan bığ formasında olan qıllardır. Bu onurğalar penisi ekstrimal səviyyədə həssas edir ki, buna görə də cütləşmə çox az bir vaxt alır. insanların penisində onurğanın olmaması isə insan erkəyinin klimaks üçün daha çox əziyyət və vaxt sərf etməsinə səbəb olur.

insandan başqa bütün primatların bakulumu- yəni penis sümüyü var ki, bu onları penetrasiya üçün sərt saxlayır. insan penisi isə sadəcə orqanın qanın orada toplaşması vasitəsilə qalınlaşaraq ereksiya vəziyyətinə gələ bilir. Bakulum olmadan penis kifayət qədər elastikdir ki, bu da müxtəlif seks pozalarının mümkün olmasına şərait yaradır və beləcə qadınlar daha çox zövq ala bilirlər.

“Dişilərin seçimi” termini kişilərdə qadınların diqqətini çəkmək üçün inkişaf edən xarakteristikalara diqqət çəkir. Erkək mavi ayaqlı Sula quşlarında mürəkkəb bir cütləşmə rəqsi təkamülləşmiş, erkək tovuzquşları isə dişilərin diqqətini çəkən rəngli lələklərə sahibdirlər. Darvin seksual seçmənin iki növünü ayırarkən haqlı idi: füsunkarlıq qanunu və döyüş qanunu. Erkəklərdə olan fərqləndirici xüsusiyyətlər ya dişiləri cəlb etmək üçün, ya dişilər üçün digər erkəklərlə döyüşmək üçün təkamülləşmişdir.

Erkək əntərlərin uzun köpək dişləri və ya erkək maralların böyük buynuzları başqaları ilə döyüşmək və ya başqalarını qorxutmaq üçün istifadə edilə bilər, lakin penis çətin ki silah olaraq istifadə edilsin. Lakin dişiləri cəlb etmək üçün cütləşmənin özünü daha əyləncəli edən bu fiziki atributdan daha yaxşı nə yol ola bilər?Qədim yunan heykəltəraşlığı kişiləri kiçik və incə penislərlər təsvir edirdi- ancaq barbarların böyük penisi vardı. Perunun Matsiqenka xalqında kiçik penislərə üstünlük verilirdi; böyük penislər isə onların folkolrunda şeytanların xarakteristikası hesab olunurdu. Penis kultlarının ortalığa çıxması isə insanlıq tarixində yaxın zamanlara – “əkinçilik inqilabına” təsadüf edir. Bizim əcdadlarımız insanlıq tarixinin 99 faizini ovçu və yığıcılar olaraq keçiriblər.

Biz 10000 il əvvəldən başlayaraq bir məkanda məskunlaşdıq və məhsullar yetişdirməyə və əhilləşdirilmiş heyvanlara baxmağa başladıq. Yemək axtarmaqdan kənd təsərrüfatına keçmək böyük ehtimalla iqlim dəyişikliyinə və əhalinin artmasına, və ya hər ikisinin birgə təsirinə görə idi. Əkinçilik təkcə qida əldə etməmizdə yox, eyni zamanda sosial münasibətlərimizdə də dəyişikliklərə gətirdi. “Əkinçilik inqilabı” təşkilati müharibələr və ərazi üçün rəqabətə səbəb oldu. Bu sahibkarlıq məfhumu genişləndi və quldarlığa və kişilərin qadınlar üzərində sahiblik etməsinə gətirib çıxardı.

“Əkinçilik inqilabından” bəri penis kişi dominantlığının simvolu olaraq xidmət etməkdə davam etməkdədir. Bir çox mədəniyyətlərdə müxtəlif praktikalar penisə xüsusi və səlahiyyətli status verir ki, bunlara xüsusən də oğlanların kişiliyə doğru olan səyahətini işarələyən başlanğıc mərasimləri də daxildir. Penis sünnət olunur, müxtəlif dekorasiyalarla bəzədilir. Müasir texnologiyalara penis implantları, penis böyüdücü əməliyyatlar və performansı artıran Viaqra kimi məhsullar daxildir. Bugün məsləhət saytları təşviş içərisində penis ölçüsünün nə qədər vacib olduğu ilə maraqlanan kişilərllə doludur. Penis ölçüsü ilə bağlı zarafatlar gecə komediyalarının gündəliklərinin əsas məhsullarıdır. Hətta penis sözünün istifadəsi belə nəzakətli kompaniyalarda tabu kimi qəbul edilir.

Bütün bunlara baxmayaraq penis ətrafında olan sosial dəyişiklilər çox daha geniş bir inqilabın tərkib hissəsidir. insanın seks motivasiyası çoxalmaya doğru yönələn instinktiv bir dürtüdən kənara çıxıb və bizdə insanların münasibətlərinin çox müxtəlif formaları təkamülləşib ki, buraya eynicinslilər, qocalar arasında seks münasibətləri də daxildir. Qadınlar hamilə qalmamaq üçün doğum həbləri qəbul edirlər. Seks insanların mehribançılığı üçün çox vacibdir və uzunmüddətli münasibətlər insan mədəniyyətinin tərkib hissəsidir.



Məqalə müəllifi : Loretta Cormier, Alabama universitetinin antropolgiya professoru.
Yaşıl elmdə paylaşılmış bir məqalə.

həyatın nə qədər cındır olduğunun anlaşıldığı anlar

ibtidai sinifdə idim o vaxtlar (3-ya 4-cü sinif).
Sinifdə 3 cərgə parta var idi və müəllim cərgələrin hər birinə tapşırıq olaraq bir heyvan vermişdi ki, gedək evdə o heyvanla bağlı araşdırma edək, sinifdə danışaq. Bizim cərgəyə ayı düşmüşdü. Bizdə də həmin vaxtlar internet yox idi, ev telefonu ilə zəng etmişdim biboğluma, o da mənə internetdən oxumuşdu ayılarla bağlı məlumatları. ibtidai sinif uşağına görə diqqətə layiq bir zəhmət çəkmişdim. 4-5 səhifəlik bir şey yazmışdım, ayının ağından bozuna qədər(özüm də solaxayam əlim təmiz mürəkkəb olmuşdu). Gəl gör ki, həmin gün həmin dərsə məktəbdə müəllim işləyən bir valideyn gəldi. Valideyni gələn Uşaqda tərslikdən fillər düşən cərgədə otururdu. Müəllim də ancaq o cərgə ilə, əsas da həmin uşaqla maraqlandı sonra da başı qarışdı valideynlə söhbətə. Neçə dəfə əl qaldırdım heç qozuna olmadı müəllimin. Heç düz əməlli də bir şey etməmişdilər ha. Amma mən çox pis oldum, bir neçə saata yazdığım maraqlı mətnim - əziyyətim 45 dəqiqəlik əsəb seansında yerə vurulmuşdu. (Bəlkə də elə həmin gün təhtəlşüuruma zəhmətlə bağlı mənfi şeylər yerləşdi deyə belə tənbələm)

kitab oxumaq

Kitab oxumaq kitabda itməkdir, personajın özü olmaqdır, saatlarca özündən xəbərsiz başqa bir həyat yaşamaqdır. Vacib deyil mütləq ki bunu daha zəngin dünya görüşü üçün edəsən, ya da öz şəxsini inkişaf etdirəsən. Düzdür, kitab oxumaq bunları da öz yanında gətirir amma adətən insanlar özlərini buna o qədər çox verirlər ki kitabdan zərrə zövq almırlar. Yeni başlayan oxucuların da bir çox problemi buradan qaynaqlanır. Zövq almaqla - əylənməyi qarışdırırlar. (Deyək ki, mən Pamukun üslubunu xoşlayıram, onun kitablarını oxumaqdan zövq alıram. Amma əyləndiyim kitab çox dəxlisiz bir yazıçının ola bilər.) Adətən səhv kitablarla başlayırlar və sonu da ürək açan olmur. (bax: cinayət və cəza)

təcavüz fantaziyalı qız

Yəqin ki heç bir qızın dilindən eşitmək olmaz belə bir fantaziyasının olduğunu. Gəl gör ki, Freyd belə iddia edir ki, bu şey əksər qadınlarda
mövcuddur. Təbii ki bu bir əsas deyil qadına olan təcavüz üçün(heç nə əsas deyil və olmaması üçün əlimizdən gələni etməliyik). Bəzi xiyarlar sonra səhv başa düşür bunu. Bu fantaziya əsas da içində müəyyən qədər mazoxizm küləklərinin əsdiyi qadınlar üçün idealdı. Və bir şeyi aydınlaşdırmaq lazımdır ki təcavüz fantaziyası bir rol oyunudu. Heç bir qadın ciddi bir təcavüzə məruz qalmağı istəməz, bir iki ruhi xəstə istisna olmaqla. Bəs niyə qadınların belə bir fantaziyaları olur və bundan zövq alırlar?

Dan Savage-ə görə insanlar intim qorxularını fantaziyaya çevirməyə meyillidirlər. Yəni cinsi fantaziyalarımız əslində qorxduğumuz şeylərin öhdəsindən gəlmək mexanizmidir. Bir qadın təcavüz uğramaqdan qorxarsa bunu fantaziya halına gətirə bilər və bundan zövq alar. Lakin bu mülahizə bağlı əlimizdə çox da araşdırma olmadığından doğruluğuna şübhə ilə yanaşmaq hələ ki daha məqsədə uyğundur.

Başqa bir fikrə görə təcavüz fantaziyası əsasən həqiqətən də təcavüzə uğrayan qadınlar arasında geniş yayılmışdır. Lakin aparılan müşahidələrə əsasən təcavüzə həqiqətən uğrayan qadınların bunu bir fantaziyaya çevirmək meyilləri digərlər qadınlarınkından çox deyil.

Bununla bağlı başqa bir mülahizəyə görə isə, bu fantaziya cəmiyyətin qadınların intim həyatlarına etdiyi təyziqin məhsuludur. Mülahizənin əsasında duran fikri belə izah edim: cəmiyyət cinsi həyata təyziq edir və bu qadınların təhtəl şüuruna yerləşir. Qadınlar cinsi münasibət zamanı özlərini günahkar hiss edirlər çünki bunu öz istəkləri üçün edirlər və bu səfər də təhtəlşüurda təcavüz fantaziyası formalaşır. Yəni qadın artıq istəyir ki cinsi yaxınlığı öz istəyindən kənar bir şəkildə olsun və özünü günahkar hiss etməsin. Lakin bu fikri də əsaslı şəkildə təstiq edəcək bir araşdırma yoxdur.

Bu fantaziya ilə bağlı reallığa ən yaxın fikir isə cinsi yaxınlığa normadan daha çox həvəs olduğu istiqamətindədir. Yəni bu qadınların cinsi fantaziyaları rəngarəng olur və bu kimi fantaziyalara müəyyən qədər yer verilə bilir. Təcavüz fantaziyası aktiv bir intim təxəyyülün məhsulu ola bilər.

Bu fantaziya insanların beynində əslindən fərqli bir şəkildə formalaşır. Real bir təcavüzlə fantaziya arasındakı əsas fərqləndirici məqam təcavüzə uğrayanın buna istiqamət verməsidir. Yəni fərd özü seçir kim tərəfindən təcavüzə uğrayacağına, hansı miqdar da zor tətbiq olunacağına və nəticəyə. Və qeyd edirəm ki, bu tip bir fantaziyası olan birisinin "həqiqətən də təcavüzə uğramaq kimi bir istəyinin olması" sadəcə bir mifdir.

ikinci addım

Qaraqanın 3 addım triologiyasının adından da məlum olduğu kimi 2-ci kitabı. Maraqlı və müəyyən qədər də əhatəli kitab olduğunu düşünürəm. Həm də çox sadə dillə yazılmış, asanlıqla başa düşülən kitabdır. Məncə yeniyetməliyin orta dövrlərində bitirilsə daha yaxşı olar 3 addım triologiyası. Daimi olaraq gözümün önündə olan artıq normal qəbul etdiyimiz anormallıqları bizə sorğuladan kitab. 2ci addımdan bura maraqlı və kiçik bir mətn buraxıram:

insanların böyük əksəriyyəti ümumiyyətlə düşünmədən yaşamağı bacarırlar. insan beyni nə qədər inkişaf etsə də son 25 min ildə beyinlər getdikcə kiçilir. Bizim beyimlərimizin kütləsi Neolit insanlarının beyinlərinin kütləsindən haradasa 200-250 qram daha yüngül olub. Və bu deqradasiyanı siz də yəqin ki internetdə, şərhlərdə və insanların profillərində olarkən hiss edirsiniz. Qəribəsi budur ki, bu sosial-bioloji bir prosesdir. Bu haqda saatlarca danışmaq olar. Amma ən qısa formada belə izah edim. Bir arı pətəyində minlərlə arı yaşaya bilər. Onların içində seçilmiş ana arı, şəhzadələr və ana arını mayalandıran erkəklər olur. Bu arılar çox ağıllı mürəkkəb zehnə malik arılar olur. Amma pətəyin böyük əksəriyyəti dişi bal yığan arılardan ibarətdir. Bu arıların ömrü 30-40 gün olur və bütün işləri güllərdən nektar toplamaqdır. Bu arılar düşünmür, özündən sonra övlad vermir və ölənə qədər işləyirlər. Təbii ki, bu sistem illər ərzində formalaşıb və arıların inkişafına kömək olub. Ümumilikdə olaraq arıların sayı artıb onlar daha yaxşı qidalanıb və heyvanlar aləmində rəqabətə tab gətirə biliblər. Amma bu güclü sosial aparatın işləməsi üçün çoxlu-çoxlu primitiv, çoxala bilməyən, düşünməyən və işləməkdən başqa heç nə etməyən dişi arılara ehtiyyac duyulub. Baxın beləcə bizim cəmiyyətdə də eyni proses baş verir. insanlıq inkişaf edir, aya uçub, marsa uçacaq, dahilər doğulacaq. Amma böyük əksəriyyət öz individual seçimləri və özünüdərki itirməlidir ki, sosial tələblərə cavab verə bilsin. Ona görə cəmiyyət getdikcə savadsızlaşır, yalnız öz sahəsini bilən, bir-birinə bənzəyən, əvvəlcədən nə deyəcəyi məlum, hansı sözdə gülüb nə vaxt söyəcəyi, pulunu nəyə xərcləyəcəyi və hansı maaşa həvəslə gedəcəyi anlaşılan primitiv bal arılarına çevrilir. Demək olarmı ki, insanlıq bundan itirəcək? Əlbəttə yox. Ən elit və intellektual təbəqə öz övladlarını ən uğurlu pisxoloqlar və müəllimlər yanında oxutdurur daha sonra Oksfordlarda təhsil verir və müxtəlif sahələrdə məlumatlandırırlar. Belə uşaqlar Şopendən kvant fizikasına kimi hər şeyi anlayır, bilir və gələcək bu cür elit insanların kəşfləri və işlərinə dayanır. Və böyük əksəriyyət bu insanlara qulluq etmək üçündür. Onlar şəhzadə arılar, digərləri isə bütün gün pətəkləri üçün işləyən bal arılarıdır. Və həqiqətən də onlar insanlığı irəli aparır.

daha

Hakan Gündayın 2013-cü ildə nəşr etdirdiyi triller janrındakı romanı. Qəza adında ki bir oğlanın 8 yaşından ölümünə qədər olan həyatını böyük bir ustalıqla oxucuya nəql edir. Hadisələr Qəzanın dilindən verilir və onun (Qəzanın) yeniyetməlik çağında yazdığı məqaləni sizinlə bölüşürəm.
Adi vaxtlarda xalqıyla ünsiyyətdə olan lider hansısa böhranla qarşılaşdığı zaman içinə qapanar, aldığı qərarların gələcəkdə sorğu-sual edilməməsi üçün məlumatları idarə etdiyi insanlardan gizlətməyə başlayar. Belə davranmasının başqa bir səbəbi də yarana biləcək çaxnaşmanın qarşısını alaraq öz avtoritarlığını qorumaq istəyidir.

Adi hallarda təşkilati işin bir hissəsi olduğunu fikirləşən liderin özünə qapanması, böhranın insanı tükədən təsiri ilə birlikdə idarəçiliyi şəxsi öhdəliyi kimi dəyərləndirməyə başlayar. Nəticə etibarı ilə o günə qədər xalqı üçün çəktiyi əziyyəti, verdiyi əməyi, xərclədiyi vaxtı fədakarlıq adlandırar. Böhranın davam etməsi ilə liderin daxilində yığılıb qalan fədakarlıq hissi xalqına qarşı iltihablı bir qəzəbə çevrilər. Bir vaxtlar "böyrəyini belə verəcəyi" xalqıyla arasında olan balaca bir uyğunsuzluq həmin iltihabın düşüncə aləminədə sıçramasına səbəb olar. Bu da "nankor" xalqından ayaqüstü intiqamlar alması ilə nəticələnər.

Bir tərəfdən də böhran davam edir, buna görə də xalq xilaskarı kimi gördüyü liderinin yüksələn avtoritarlığını və intiqamı xatırladan reaksiyalarını görməzdən gələr.

Böhran liderin ağladığı, qışqırdığı, təhqir etdiyi bütün travmalarının ortaya çıxdığı, ödənişini isə xalqın etdiyi psixoterapiya seansına çevrilər.

Böhran müddətində liderin xalqıyla qurduğu münasibət təminetməyə əsasən qurulmuş və cinsi təməllidir. Xalqın liderlə qurduğu münasibət isə ata obrazı kimi ailəvi xüsusiyyətlərə əsaslanır. Böhran vəziyyətində lider-xalq münasibəti ensesdir. Yəni təbiətinə uyğun olaraq mübahisədən ibarətdir.

Liderin həddindən artıq avtoritarlığını qanuni edən böhran alternativ güc mənbəyidir. Bu mənbədən əlverişli şəkildə istifadə etmək üçün liderin ölkəsini "Davamlı böhran" səviyyəsində sabit saxlaması əsas şərtdir. Bunun üçün kiçik daxili toqquşmalar yaratmaq lazımdır. Daxili müharibəylə daxili toqquşma arasındakı nazik xətt böhranın davamlılıq sərhədidir. Heç bir daxili müharibənin olmasına şərait yaratmadan daxili toqquşma yaradan bilən lider o nazik xəttin üstündə ölkəsini gəzdirdiyi müddət fövqəltəbii bir gücə qovuşur.

Liderin sahib olduğu güc hələ o sağikən adının verildiyi hava limanı, universtet, meydan, şose yollar, körpü, anbar, stadion, yeni doğulmuş körpələrin sayı ilə ölçülər.

Liderin həyatının mənası olan ölüm qorxusu adının özündən sonrada yaşayacağına əmin olmasıyla tarazlanar, psixoterapiya seansı müsbət nəticəylə sona çatar.