yaddaşın zəifləməsi

Beyin travması, depressiya, post-travmatik stress, xroniki akut stress, epilepsiya, dimensiya kimi şikayətləriniz yoxdursa bəzi metodlardan istifadə edərək aradan qaldıra biləcəyiniz problem. Əsasən diqqət problemləri, intellektin əvvəlkinə nəzərən "kütləşməsi" kimi əlamətlərlə yallı gedən yaddaş zəifliyi üçün effektiv metodlardan biri gündəlik təcrübələrinizi gün sonunda mümkün qədər detallı qeyd etməyiniz olacaqdır (əgər bu problem həqiqətən maneə yaradırsa tənbəllik etməyin). Məsələn, səhər yuxudan oyandığınız andan etibarən xatırlamağa çalışın: birinci hansı paltarınızı geyindiniz; evdə başqa biri varsa ilk kimi gördünüz; səhər yeməyində nə yediniz; çay içdiniz mi; fincan hansı rəngdə idi; çay açıq idi yoxsa tünd; hansı ayaqqabınızı birinci geyindiniz; kimi suallara cavab verərək bunları qeyd edin. Bəlkə də ilk dəfə xatırlamaqda çətinlik çəkəcəksiniz amma bu metodla detallara daha diqqətli yanaşmaqla həm diqqətinizi, həm yaddaşınızı gücləndirəcəksiniz. Bu metodun heç bir əks təsiri yoxdur. Bu metod xüsusilə göz yaddaşınızı gücləndirəcək. Yaddaş kimi beyin funksiyalarını bir əzələ kimi təsəvvür etmək lazımdır. Sistemli işlətdikcə güclənir (həqiqətən daha çox yorduğumuz beyin məcburən yeni neyronal əlaqələr yaratmağa məcbur olaraq təkmilləşir). Amma əgər üzvi pozuntulardan şübhələnirsinizsə öncəliklə nevroloqa müraciət etməyiniz məsləhətlidir.

əqrəb

Azərbaycanda əsas 3 növü (qara,boz,sarı) görülən buğumayaqlı. insanların olduğu yerlərə uzaq olmağı sevən utancaq bir dostumuzdur. Zəhəri dünyanın ən qiymətli mayesidir. Böyüdüyüm yerdə ancaq sarı əqrəblə tanış olmaq fürsətim olmuşdur. Gecə həyatını sevən bu heyvanlar yırtıcıdır, başqa buğumayaqlılar əsas qida mənbəyini təşkil edir. Öcük-böcük yeməkdən həzz alsa da arabir ona yaxınlaşan başqa zəif əqrəbləri də yeyəcək qədər manyak bir canlıdır. Gündüz daşların altında gizlənən bu canlı əsasən gecələri ova çıxır. Sarı əqrəbin zəhəri yetkin insanlar üçün ölümcül deyil. Amma əqrəb tərəfindən sancılmaq öldürməyib süründürən şeylər arasındadır. immun sistemi həddən artıq zəif olan insanlar üçün, yaşlılar üçün, uşaqlar üçün isə vəziyyət daha ciddi olur. Əqrəblərin zəhərinin toksikliyi növlərindən asılı olaraq dəyişir. Azərbaycanda ən zəhərli əqrəblər qara əqrəblərdir. Naxçıvan muxtar respubilikasından başqa ərazilərdə bu əqrəblərə rast gəlinmir. Əqrəb zəhəri həm sinir sisteminə, həm də qan-damar sisteminə təsir edə bilər. Əqrəb sancması zamanı sancılan yerə buz qoymaq və həkimə çatdırmaq məsləhətlidir. Buz həmin bölgədə qan axımını yavaşladaraq zəhərin ətraf toxumalara yayılmasına mane olacaq. Bu canlıların təbiətdə əsas düşmənləri (azərbaycanda) quşlar və hörümçəkkimilər sinfinin digər nümayəndəsi bövlərdir.

maqnesium

Qan analizi ilə çatışmazlığını təyin etmək çox çətin olan metal. Qanda bütün bədəndəki magneziumun təqribən 1%-i olur. Orqanizmdə çox önəmli funksiyalar yerinə yetirən bu metalın çatışmaması yorğunluğa, depressiv əhvala, yuxusuzluğa, qan şəkərinin tənzimlənməsində problemlərə, aritmiyaya (ürək ritminin pozulması), əzələ kramplarına, D vitamini çatışmazlığına, yüksək arterial təzyiqə səbəb olur. Bitkilərin yaşıl hissəsini təşkil edən xlorofil piqmentinin əsas tərkib hissəsi olduğu üçün göyərti yemək maqnezium azlığını müəyyən qədər aradan qaldıra bilər. D vitamini çatışmazlığı olan şəxslərdə mütləq şəkildə maqnezium dəyərləri də nəzərə alınmalıdır. Bu ayrılmaz ikili bir-birinin hüceyrələr tərəfindən mənimsənilməsində iştirak etdiyi üçün hər iki elementin çatışmazlığı adətən birlikdə görülür. Bunların çatışmazlığı digər lazımlı element olan kalsiumun cızığından çıxıb hüceyrə daxilində və hüceyrəarasında ağalıq etməsinə səbəb olur. Təxmin edə biləcəyiniz kimi bu da kalsiumun daşlara (məsələn, böyrək daşları) çevrilməsinə, damar divarlarının daraltmasına qədər gedib çıxır. Həmçinin psixi sağlamlığa da təsir edən bu ikili stress hormonu olan "kortizolun" tənzimlənməsində rol oynayır. O cümlədən, təşviş pozuntuları və depressiya üçün çox faydalı olan bu element serotonin kimi neyrotransmitterlərə təsir edə, beynin neyroplastikliyini artırmağa kömək edə, qorxu, təşviş hallarının yaranmasında əsas rol oynayan limbik sistemi, xüsusilə amiqdalanı "sakitləşdirməyə" kömək edə bilir. Əslinə qalsa psixi sağlamlıqla bu tip kimyəvi elementlər arasındakı əlaqə daha yeni öyrənilməyə başlasa da bu əlaqəni daha ətraflı bilməyin çox işimizə yarayacağını düşünürəm

nazan öncel

Tez-tez həmkarı sezen aksuyla müqayisə olunan türkiyəli bəstəkar, söz yazarı və müğənni. Xüsusilə bəstəkarlığı və söz yazarlığı ilə sezen aksudan daha öndə olduğunu düşünürəm. Tarkanın 2001-ci ildə Karma adlı albomu üçün əvvəllər birlikdə çalışdığı sezen aksudan ayrılaraq nazan öncel ilə çalışması tarkanın dünyada daha çox tanınmağına səbəb olmuşdur. Albomun bütün mahnıları xit olmuş və tarkan da bu iş birliyindən razı qalmış və sonrakı dudu albomunda da nazan öncel ilə çalışmağı davam etdirmişdir. Duet oxuduğu çox adamla eyni klipə belə çəkilməyən tarkan nazan öncelin hay hay və hadi o zaman kliplərində necə deyərlər "zil takıp" oynamışdır. Gülşenin avropaya qədər şanı yayılmış of of mahnısının müəllifi olan nazan öncel həm də ibrahim tatlıses (tamam aşkım), alişan (olay bitmiştir), sibel can (yalnızlar treni), özcan deniz (bir dudaktan və canım) kimi fərqli janrda oxuyan müğənnilərə xit mahnılar vermiş özü isə pop-rock janrından kənara çıxmamışdır. Mabel Matiz, Manuş baba kimi bəbələrin də əlindən tutub tanınmasında rol oynamış, türk musiqisində illərdir at oynadan bu xalamız kariyerasında bu qədər ustalaşmış biri olmağına baxmayaraq bəzən səhnəyə makiyajsız çıxacaq qədər vecsiz bir insandır

fars dili

Gündəlik danışıqları başa düşüb, sınıq-salxaq cümlələr qura bildiyim dil. Ərəbcə, türkcə və qismən monqolcanın təsirində qalması bu dilin digər hind-avropa dillərindən fərqlənməyinə səbəb olmuşdur. Bununla belə bir çox sözü öyrənmək rus,ingilis, ispan dili bilənlər üçün çətin olmayacaq dildir. (Saylardan nümunə verməyə ehtiyac yoxdur. Hind-Avropa dillərinin çoxunda saylar oxşardır.) Məsələn:
Taarik (fars) - dark (ingilis) - qaranlıq
Moosh (fars) - мышь (rus) - mouse (ingilis) - siçan
Dandan (fars) - diente (ispan) - diş
Pedar (fars) - padre (ispan) - father (ingilis) -ata və s.
Bu dilin qrammatikasında, cümlə quruluşunda və leksikasında isə türk təsiri nəzərə çarpır. Agha, boshgab, ghashugh, otagh, sancakh, xaanum, ordoo kimi sözlər türk sözləridir.

samsung

Galaxy Note seriyasına lazımi sərmaye ayırmamasının səhv addım olduğunu düşündüyüm Cənubi Koreya mərkəzli texnologiya nəhəngi. Bir vaxtlar Note seriyası əlçatmaz qiymətlərə satılırdı və funksionallığına görə əmioğlanları S-lərdən daha öndə idi. Son illərdə isə Note seriyası üzərində işləmək əvəzinə bu seriyanı ləğv edib əsas gücünü S-lərə sərf edən samsung mənim kimi acları da nəzərə almağı unutmayaraq A və M seriyalarını istehsal etmişdir. Bu iki seriya hər nə qədər fakiruslar üçün olsa da çıxarılan "yeni" modellərdə yeganə dəyişən şeyin qiymət və çıxış tarixi olması diqqətdən qaçmır. Arabir xətrimizə dəysə belə əsas rəqibi iphonelar kimi bütün modellərini dağ başına qoymaması və verdiyin məbləğə dəyəcək qədər keyfiyyətli məhsul istehsal etməsi ilə imtina edə bilməyəcəyim bir markadır.

passiv-aqressiv şəxsiyyət pozuntusu

DSM-5-in dərc olunması ilə DSM-dən çıxarılmış, amma hələ ICD-10-da (International Classification of Diseases) "başqa təsnifləndirilməmiş şəxsiyyət pozuntuları" adı altında mövcudluğunu qoruyan, şəxsiyyət pozuntusu olması hələ də mübahisəli olan psixiatrik diaqnoz. DSM-in ilk variantında birbaşa "Passiv-aqressiv şəxsiyyət pozuntusu" adı ilə klassifikasiyaya daxil edilmiş, 4-cü dərcdə "Neqativist şəxsiyyət pozuntusu" olaraq dəyişdirilmiş və nəhayət DSM-5-də tamamilə çıxarılmışdır. Passiv-aqressiv davranış fərdin öz aqressiyasını dolaylı yollardan göstərməsi deməkdir. Passiv-agressiv davranış bir neçə formada özünü göstərə bilər: Sarkazm (söz soxma, iynələmə), üzləşməkdən qaçmaq, laqeyd yanaşmaq, tərslik, yersiz müxaliflik, məsuliyyətdən qaçma və s. Bu davranışlar çoxumuzun bəlkə də bəzən elədiyi və ya tez-tez etdiyi davranışlar ola bilər. Bu mütəmadi davranışlara şəxsiyyət pozuntusu deyə bilməyimiz üçün isə əlamətlər erkən yeniyetməlikdə görülməli və digər yaş dövrlərində də davam etməlidir. Səbəbləri arasında uşaqlıqda hislərini ifadə etməyə qarşı qoyulmuş maneələr (uşaq aqressiyasını gizlədir və bunu çıxarmağın başqa yollarını kəşf edir), genetik faktorlar kimi bir neçə amil göstərilsə də etibarlı mənbələrdə belə mübahisə olunan bir anlayışdır.