palindrom

Bir müddətdir ağlıma gəldikcə qırağa qeyd etdiyim tərsdən-düzdən eyni oxunan sözlər yığını.
Dilimizdə 3 hecalı palindrom sadəcə "ənənə" sözü var başqa düşündümsə də tapa bilmədim.

Ada
Amma
Ana
Ara
Ata
Dad
Did
Ənənə
iki
iti
Kələk
Kəsək
Kiçik
Kök
Küçük
Küllük
Lal
Ləl
Lil
Madam
Nadan
Qabaq
Qaçaq
Qalaq
Qıcıq
Qıdıq
Qılıq
Qırıq
Qıyıq
Qulluq
Reper
Radar
Səs
Sis
Şiş
Sus
Tut
Ulu
Yay

oğlanlardan oğlanlara tövsiyələr

Şəxsi gigiyenanıza diqqət edin. Əllərinizi təmiz yuyun.
Uzun bir müddətdir ilişmişəm bu mövzuya, belə ki, ictimai tualetlərdən tez-tez istifadə edən birisiyəm. Hər dəfə əllərimi yumaq üçün çanağa yaxınlaşanda, mənlə bərabər əl yuyanlara baxıram ki camaat necə yuyur əlini. Və əksər hissə mənim müşahidəmə görə əgər yüngül ayaqyolu ehtiyacını ödəyibsə sadəcə bir neçə saniyəlik suyun altına tutur bu qədər(sabunsuz). Bəzən hətta görürəm qaqaşın biri çıxır kabindən, palpaltarını saçını düzəldir, şalvarını çırpır, üzündəki nəyisə sıxır, saqqalını qaşıyır axırda da gəlir suyun altına əlini salıb 2 3 saniyə saxlayıb çıxıb gedir əlini qurutmağa.
2-ci məsələ də bu əl qurudan fenlərdi. Əllərini təmiz yumayan tayfa həm də əlini qurutmağa çox meyillidi və təmiz yuyulmayan əlini quruducunun bütün tərəflərinə dəydirə-dəydirə qurudur, rahat 10 saniyə və ya daha çox. ironik şəkildə əlinin təmizliyindən çox quruluğu maraqlıdı. Tövsiyəm budur o quruduculardan istifadə etməyin, ya da çalışın dəydirməyin.
3-cü məsələ isə kimin əlinin təmiz olduğu, kimin əlini təmiz yuduğu alnında yazılmır. Yaxşı olar ki, təmizliyindən əmin olmadığınız, tanımadığınız insanlarla əl verib görüşməkdən çəkinəsiz. Çünki bəzi insanları ümumiyyətlə narahat etmir əllərinin necə çirkli olduğu.

sözlük yazarlarının səyahət xatirələri

Getmişdim naxçıvana evdəkilərlə vaxt keçirəm, türkiyə var xəyalımda ama dəqiq heç nə yoxdu, hətta demək olar qətiləşdirmişəm ki getməyəcəm, alınmır filan. Derekə də çox dil tökdüm necəsə et gəl gedək. 1 ay vaxt istədi, mənim də hövsələm yox idi əslində, dedim elə orucluq bayramıdı gedim 1 həftə zad hərlənim naxçıvanda gələrəm də, bakı əksilər mən yox zad. Yol rahat, günəş parlaq. Naxçıvan da elə həmənki naxçıvan. idarəetmədəki dəyişikliklərin şəhərin memarlığına təsirinə hələ çox var idi mən gedəndə, bəlkə ondan idi, ya da axırı başı qara camaata çatanın eyni olmağından. Dəyişiklik yeniyetməlik vaxtı sinəmdən çıxan tüklər kimi idi lap. Hər gün təzəsi çıxır ama hiss etmirəm nəsə dəyişirmi ya yox. Yox indi sinəmdən tük çıxır deyə davamı gəlin tutmaq hekayəsi olmayacaq gözəlim, keçəcəm sərhədi türkiyəyə. Mən qətiydimsə belə getməməyə, evdə sual verdilər türkiyəyə gedəcəksən? Dedim gedəcəm. Elə nə oldusa bununla oldu. Taksi danışıldı, bilet alındı, sərhədlər, pasportlar, gömrük qapıları, naxçıvan ləhcəsi, ığdırlı dayılar, kürtlərin qurduğu avtobus şirkəti. Düşdük ığdırdan kocaeliyə yola. Ora çatana qədər elə bilirəm istanbuladı biletim, yanılmışam. 21 saat hələ buralardayam düşüncəsi ilə minildi avtobusa. Ətrafımda zərrə maraq doğurmayan insanlar. Yanağında baş barmaq boyda şiş olan dayıdan wifi istədim roaming paketi almağa, instada scroll edə-edə dedi ki yox imiş interneti. Dayı yaxşı edir, səhv məndədi ki avtobusda wifi var sözünə inandım bileti saytdan alanda. Var imiş də, o xarab olub bizə ayrısı gəlib dedilər. Hotspot açmağı bilməyən müavinin telefonundan açdım özümə wifi-ı. Bağlamağı da bilmirmiş, çox yedim internetindən. Buna görə bağışlayıram onları. Pəncərəm ən yaxın dostum idi, ən maraqlı şeyləri də o göstərdi. Üstünü yaşıl otlar basmış Qırmızı qəhvəyi təpələr, cürbəcür ağaclar, kəndlər şəhərlər, bozun hər tonunda yollar, arada yağış bir az dolu. "Dinlenme tesisleri" deyilən checkpoint nöqtələri var yol üstündə, hər 4 5 saatdan bir dayanırıq yediyimizi içdiyimizi sirkuliyasiyadan keçirib təzədən minirik avtobusa. Anadolunu sevdim, bəyəndim, nuri bilge ceylan filmlərindən kadrlar da görürdüm sanki arada. it hürməyi, gecənin səsi, uzaq kəndlərdən görürən balaca sarı işıqlar. Yol boyu əsas düşündüyüm məsələlərdən biri bu idi ki, insan uzun yola çıxanda niyə bu qədər özünə qapanıq və eqoist olur? Yanımdakı dayının vermədiyi wifi yoxsa heç kimin bir birinə ümumiyyətlə nəsə təklif etməməsi filan nə idi məni elə düşündürən anlaya bilmədim. Pasport kontrol olanda diqqətlə baxırdım insanların polislə rəftarına və polisin insanlarla. Daha nəzakətli idilər sanki bizdəkilərə baxanda. Nuri Bilgedən kış uykusunu yükləmişdim yolda baxmağa. Ləzzət etdi haluk bilginerin səsini dinləyə dinləyə pəncərədən anadoluya baxmaq. Ağlımdan o vaxt o qədər çox düşünməyə dəyər fikirlər keçdi ki, bir ara düşündüm insanların daimi qət etdiyi yolların uzunluğu ilə filosof olması ehtimalı arasında bir tendensiya varmı. Bir də marağımı bir yerə toplaşan insanlar çəkdi. Siqareti birlikdə çəkirdilər və sadəcə bu akt onları birləşdirirdi ki bu proses boyunca danışsınlar (fərq etməz) nədənsə. Bu biraz da öz fikrinə və yaxud keçmişinə hörmətsizlik deyilmi ki, sən sadəcə sənlə bərabər eyni 2 3dəqiqəlik şeyi edən yad birisinə nəsə informasiya emal edirsən? Niyə arxadakı qarlı dağları qoyub qabağındakı girdə sifətli dayının sarı dişlərinə tamaşa edirsən. Bunun (bəlkə) ehiyyac olması mühakiməmiz üzrə hər hansı bir kompromisə getməyə əsas deyildir, ona görə ki, başqa şeyləri bu qədər tabulaşdıran cəmiyyətdə ehtiyyac yoxdur, doqmalar vardır. Biz də marjinal planetlərik doqmatik ulduzların ətrafında fırlanıb biraz yaxınlaşan biraz uzaqlaşan. Yol demək olar heç yormadı məni - deyə düşünürdüm, avtobus xarab oldu. Saat 5 idi, yarı yuxulu ayıldım ki dayandıq. Ətrafda nə tesis nə də pasport kontrol üçün polis postu yox idi və elə ağlıma gələn ilk şey baş verirdi. Matorda nəsə kəmər qırılıbmış. Pay dədə.. indi necə olacaq? Təbii ki bir təxliyə planı var, ən yaxln şəhərdən ən sürətli şəkildə avtobus bizi götürüb aparacaq, üzrxahlıq üçün isə ödədiyimiz bütün pul kompensasiya olunacaqdı. Hətta şirkətin sahibi xarici sərnişinlər üçün antalyada 3günlük də yer ayırdacaqdı. Yəni də, xəyallar. Getdilər dazbaş sürücü və palabığ şofer kəmər almağa. Umbaylar qayıdanda artıq 3-4 saat keçmişdi. Səhv ölçüdə alıbmışlar. Yenə getdilər. Müavin də daim çalışır milləti sakit saxlasın. Uzun boy, qaralıb qızarmış 30yaşlarında. Ama görsən ayaq işi görməkdən, üzünə baxanda sənin də buyurmağın gəlir. Nəysə umbaylardan biri gəldi, kəmər taxıldı, avtobus işlədi, düşdük yola hansı ki 3 4 saat uzaqda idik mənim düşəcəyim yerdən. Bir ara çox gün vurdu ya o qədər qoz fındıq ləpəsindən sonra təyziqim qalxdı anlamadım. Elə bilirdim spectate moduna keçmişəm, kiminsə həyatına baxıram öz gözündən. Və sanki etdiyim şeylərin məsuliyyətini daşımırmışam kimi hiss yaradırdı məndə, ama bu hissə aldanıb mənə int verməyən dayıya eyhamlı sözlər atmadım, ya da o biri umbaylara. Avtobusdan bu qədər məncə. Pəncərələrə daha böyük pərdələr lazımdı bu da belə bilinsin.

güldürən hadisələr

Avtobusla ığdırdan istanbula gedirəm(ki bunu səyahət hekayəsi kimi yazacam) və ara sıra polislər dayandırır avtobusu, pasport yoxlanışı filan edirlər. "Dinlenme tesisində" dayananda avtobus, hanımeller filan almışdım özümə ki, çay içərəm, bir hissəsi də qalmışdı. Heç nə mindik avtobusa gedirik, üstündən saatlar keçib, bir dəfə hanımellerin paçkasını saldım yerə ama necə işəməyim gəlir dəhşət. Bir təhər sıxıla sıxıla götürdüm yerdən bir təhər duruşumu düzəltdim ki altıma işəməyim, biraz keçdi dayandı
avtobus. Növbəti pasport kontrol. Kabin normalda qaranlıq olur, avtobus dayandıqca yandırırlar işıqları. Polis bəylər içəri girəndə gördüm paçkadan 2 dənə peçenye yerdə. Dedim götürüm yerdən, deməsinlər azərilər pintidi, sidik kisəm altıma işəməklə hədələdi deyə qaldı. Polislər pasportu yoxlamışdı ki, gördüm biri it gətirdi içəri. Bunu avtobusun bir başından buraxdılar hamını bir bir iylədi qayıtdı həmənki polisin yanına. Polis bunu bir də yolladı biz tərəfə ki, avtobusun arxası hamısı malvurana oxşayır. Bir də iyləsin it. it gələndə birdən gözü ilişdi(yoxsa burnumu) peçenyeyə, tez atdı ağzına birini. Polis qaça qaça gəldi əlini soxdu itin ağzına ki çıxarsın, polis bir tərəfdən də sağa sola baxır ki bu kimdən düşüb djdjsjs. it zalım da bilib çıxaracaqlar ağzından, bir başa udub peçenyeni. Axırı polis iti əllərindən tutub apardı.

sözlük hekayələri

Derek içəri girir, heç ətrafına fikir də vermir. Onsuz da dağınıq olan otaqda da xüsusi diqqət çəkəcək nəsə yoxdu. Hövsələsizdi, elə mən də, təlaşlıdı mən yox. Nəyəsə çox həyəcanlıdı ama soruşmağa ərinirəm. Gözlərimi qaldırıb üzünə baxmağın minnətini də edəcəkdim ama icazə vermədi. Onsuz da şikayətlənməyə icazə vermirlər ki. Deyir nəsə tapıb. Nə tapıb? O nədir ki bunla mənim diqqətimi dağıtmaq cürətini özündə tapır bu? Deyir ki özü də anlamır necə baş verir. Get anlayanda gələrsən. Ağzından tüpürcəklər saçır. Mən də saçıram elə olanda. Ama bu ona bəraət qazandırmır, keçməyəcəm bundan. Bu davam edir ki bəs gələcəyi görür bunla. Mən də görürəm qabağımda bir qaraltı. Entrylərin nömrəsindən danışır, mən onsuz da iynə kimi hər yadıma düşəndə götümə batan "gələcək imtahanları" düşünürəm, nə gərək var ki gələcəkdən danışmağa. Onsuz da kirli çarşaflarımın üstünə oturur kirli cinsi ilə. Paltar qalağının da birazını yerə atdı, it. Baş qoşmuram, əl çəkmir, gecə lampamın işığı kölgələrimizi ruhani rəqs etdirir, halbuki necə narazıyam. Sanki hamısının səbəbi derek imiş kimi. Kaş ki bunu nellie desəydi. Yox ona da hövsələm yoxdu. Timidus? so kafka.. hassiktir oradan. Olriccc desin həə o desin. Kəllə desin onun üçün darıxmışam ama yanımda da nə edirdikki? Fikrimi yenə yayındırır, necə hörmət etmirsən? Bəlkə konsitutsiyaya filan, yoxsa inzibati məcəlləyə bunla bağlı cəza yazılmalıdı. Hansında olmalıdı bilmirəm ki də, bəlkə jozu deyərdi. Nədi ala onun adının mənası. Qolumu dürtür, it. Nə istəyirsən, gözləri parlayır. Şot yazmaqdan danışır. Ə xuy, mənim bir dostum o poxdan qala düzəldib çoxdan. Qafiyəyə bax, ama çox ucuz oldu qalsın. Deyir ki entrylərin nömrəsi ilə gələcəyi görür. Nə deyir ala bu. Göstərir mənə, göz ucu baxıram, komputeri sönəcək az qalıb, bəlkə azca sevinirəm. Öz səhifəsindədi, necəsə nömrəsi ilə entryləri axtarır. Deyir ki bax ən son entry nömrəsinə. Baxmıram, deyir ki bax belə entry heç yazılmayıb tarixinə bax. Baxmıram. Baxıram 2026. Deyir ki, bu necə baş verir bilmirəm, deyir ki yetim şot yazarıq. Diqqətimi yayındırır, mənsə düşünəcəkdim, bəlkə şot yazmayaq. Nəsə deyir, komputeri verir qucağıma gedir. Entryə baxıram, 12yasəmən deyə bir yazardan qısa bir entry. Nəsə mobil tətbiq barədə məlumat yazıb ama görsəniz necə sadə. Kaş ki yaşamasan yasəmən. Derek gəlir əlində adapter. Necə boş sadə. Cinsin rəngi çox açıqdı fəslə uyğun deyil və bu onsuzda yorğanın içindəki məni üşüdür. Ala zırrama buna fikir ver də. Bunu da jozuya deyəcəm yazsın. Adapteri komputerə taxmaq üçün barmağımı itələyir yana. Buna dizaynı verən 2santım sağa qoysa olmazdı bu poxu, düşünürəm həqiqətən əhəmiyyəti varmı. Yoxsa elə mənə ilişirlər. Məni haradan tanıyır. Tanıyır bəlkə də mən realam onlar npc. Ama onlar mənə baxır qəribə led ekrandan. Yenə diqqətimi dağıdır. Bu qədəri cəzasız qalmamalıdı. Düzgün entry tapmaqdan danışır. Kimə görə nəyə görə? Düzgün sözünü işlədə biləcək qədər özgüvənlisən yoxsa cahil? Sən kimsən ki düzgünü səciyyələndirirsən, diqqətimi dağıdır. Nəsə yazır, əslində pozur sonra yazır. Entrydi 2029dan. Xəyanətlə bağlı, zaman insanları düzəltmədi, acınacaqlı bir sevinc. Hələ də davam edir yazıb pozmağa, çoxlu entry oxuduq və deyir ki futbol xəbərləri lazımdı. Saatına bax. Biləyinə yaraşır ama sanki saatın soyuqluğunu mədəmdə hiss edirəm. it, taxmasan olmazdı. işəməyim gəlir ama mənim qucağımdadı komputer. Əlimə isti hava üfürür, ürəyimi bulandırır. işığı gözümə düşür. Durmaq istəmirəm, işəməyin diskomfortu hələ ki uzanmağın konfortunu keçməyib. Ya keçib? Kimə görə nəyə görə? Bəzi dostlarım işəmək ehtiyyacını çox böyüdür, mənsə tuta bilirəm. Derek nəsə danışır. Nolar yoxa çıx, istəmirəm gələcək. Düşürəm gedəm