tusen ganger god natt

norveçli rejissor erik poppeun çəkdiyi sonuncu film. 2013 istehsalıdır. tərcüməsi a thousand times good nightdır. baş rollarda juliette binoche və nikolaj coster-waldaudur.

mənə elə gəlir ki, filmin təqribən 15 dəqiqəsi artıqdı. bəlkə də artıq deyil, amma rejissor tam olaraq nəyisə çatdıra bilmiyib. əslində isə çox gözəl mövzudu: müharibə fotojurnalistinin * xüsusilə də o qadındısa şəxsi həyatında işinə görə çəkdiyi əzab-əziyyətlər və seçim qarşısında qalması. mükəmməl mövzudu hətta.

ancaq əsl dram partlayış zamanı canon eos-1d x markasının tamamilə toz-torpağa bulaşması idi -*

--spoiler--

rebecca * juliette binche müharibə zonalarından fotolar çəkən fotojurnalistdir. o, əfqanıstanda kamikadze intiharçıları olan bir qrup qadını çəkir. bir dəfə o, həmin kamikadzelərdən birini müşayiət edir. polislərin yolda onları saxlamasına görə bomba nəzərdə tutulan vaxtdan çox tez partlayır. bu partlayış rebeccanı da zədələyir. evinə qayıdanda əri marcus * nikolaj coster-waldau və qızı steph * lauryn canny onun qarşısına bir seçim qoyur: ya müharibə fotoqrafı olmaq, ya da ailəsi. təbii ki, rebecca ailəsini seçir.

steph anasının fotolarına baxır və afrikada humanitar yardımla maraqlanır. buna görə rebecca qızına keniyaya qaçqın düşərgəsinə getməyi təklif edir. marcus razılaşır, səyahətin təhlükəsizliyinə məsuliyyəti öz üzərinə götürür. səyahət zamanı bir qrup silahlı həmin düşərgəyə hücum edərək insanları çadırlarındaca öldürür. rebecca müharibə zamanı keçirdiyi hissləri təzədən keçirir və özünü təhlükənin içinə ataraq düşərgəyə silahlı basqını çəkir.

--spoiler--

(youtube: )

erik poppe

norveçli kinorejissor. eyni zamanda fotoqraf.
bu adam elə bir rejissordu ki, onu tam olaraq, nə sənət rejissoru kimi qiymətləndirə bilirəm, nə də hollywood tipli rejissor kimi. bəzən ssenarisi çox klişə gəlir. 3-5 dəqiqə sonra nəyin baş verəcəyini təxmin etmək olur. bəzən isə gözlənilməz sürpriz olur.

filmoqrafiyası:
tusen ganger god natt - 2013
deusynlige - 2008
hawaii, oslo - 2004
brigaden - 2002 (teleserial) (1-4cü hissələr)
schpaaa - 1998

həqiqət

həqiqət mənim anlayışımda fərdlərin özlərinə görə dəyişən bir şeydi. mütləq həqiqət yoxdu.

yeri gəlmişkən, bir sitat da gətirmək istəyirəm:

--sitat--

fəlsəfi həqiqət çox vaxt 2+2=4 kimi riyazi doğrulara oxşamır. buddizmin banisi şakyamunanın (və ya buddanın) yanına gəlib, ona dünyanın, gerçəkliyin necəliyi haqqında suallar veriblər ki, o, yaratdığı dinin fəlsəfi gücünü göstərsin. budda isə susub, heç nə deməyib. sonralar buddizm fəlsəfəsi tarixində onun bu susqunluğu böyük bir fəlsəfi həqiqət, güclü bir fəlsəfi mövqe kimi qalıb. buddanın fəlsəfi sualı cavabsız qoymasının özü bir həqiqət olub və sonrakı fəlsəfi dartışmalarda (mübahisələrdə), deyişmələrdə sübut kimi işlədilib. bu həqiqət 2+2=4 həqiqətindən yerlə göy qədər ayrılır. axı, elmdə cavabsızlıqla, susqunluqla doğrunu söyləmək olmaz.

əski yunanıstanda eleya şəhərində yarandığı üçün eleya məktəbi adlanan filosoflar dəstəsi vardı. onların başçısı parmenid sübut edirdi ki, gerçəkliyin, dünyanın kəsimləri, qırnıqları yoxdur. varlıq (dünya) kəsimlərə bölünməmiş teyxa birdir, sadəcə, bizim gözümüzə çoxhissəli və ya çoxluq kimi görünür.

dediyini belə doğruldurdu: tam, bütöv, - içindəkilərindən böyükdür. söyləsək ki, bir bütövün içindəki hər kəsim bütövün özü boydadır, məntiqsizlik alınar, çünki «bütöv» anlayışı «kəsimləri özünə yığmış və hər kəsimindən böyük olan tutumu» bildirir. ona görə deyəndə ki, hər kəsim içinə girdiyi bütövün özü boydadır, bununla «bütöv» anlayışını dağıdırıq. buradan parmenidin çıxardığı sonuc (nəticə): desək ki, gerçəklik, dünya kəsimlərinin, hissələrin yığımıdır, onda gərək gerçəkliyin, dünyanın özünü bütöv sayaq. ancaq gerçəkliyin hər hissəsinin özünün də hissələri olacaq. və bu hissələrin hər birinin hissələri də hissələrə bölünəcək. beləcə hər bir kəsim sonsuz sayda hissələrə bölünəcək, deməli, hər kəsim sonsuz olacaq. ona görə də biz deyə bilərik ki, gerçəklik də sonsuzdur, onun ən «balaca» qırnığı da sonsuzdur. və ikisi də sonsuzdursa, deməli, ikisi də bir boydadır. bu, bütövlə onun kəsimlərini bir-birinə bərabər edir, bu isə ağlasığmazdır. ona görə də məntiq tələb edir belə deməyi: gerçəklik hissəsizdir. bölünməz (axı, hissələr yoxdur ki, onlara bölünsün) bircədir. onda gerçəklikdə hərəkət, devikmə, dəyişmə də olmayacaq, çünki hərəkət üçün ən azı bir nöqtədən o biri nöqtəyə keçid gərəkdir. gerçəklik isə bir nöqtədir (axı, hissələri olmayan nə varsa, nöqtədir). nöqtədə isə tərpəniş üçün yer yoxdur.

görürsünüzmü? fəlsəfi anlayışlarla və məntiqlə çox inandırıcı bir şey alınır, hərçənd gördüklərimiz, elə hərəkət edən qolumuz da heç cürə qoymur ki, buna ürəkdən inanaq. sinoplu diogen də gözlərimizin, əl-qolumuzun dili ilə parmenidin məntiqini puça çıxarmaq, yanıltmaq istəmişdi. deyirlər, o, parmenidin «varlıqda hərəkət yoxdur» ideyasını eşidəndə durub var-gəl edir və beləcə, adi yolla həmin ideyanın yanlış olduğunu göstərmək istəyir.

ancaq elə bu yolla fəlsəfi doğrunu dağıtmaq istədiyi üçün də ustadı antisfendən kötək yeyir. antisfenin kötəyinin mənası nə idi? o idi ki, sən gözə görünənlər əsasında fəlsəfi gerçəyi yalanlamaq istəyəndə fəlsəfi mərifəti pozursan.

yeri gəldi, fəlsəfədə kötək məsələsindən danışaq. qabaqca düşünürsən, fəlsəfə hara, kötəkləmək, yaxasından yapışıb boğmaq, bir sözlə, fiziki basqıya salmaq hara. ancaq buddizmin yaponiyada yaranmış zen-buddizm qolunda bir də görürdün ki, əl ağacı ilə adepti, şəyirdi (müridi, öyrəncməni) vurmağın özü ən böyük doğrunu açırdı. elmdə kötəkləməklə həqiqəti açmaq olmaz, olsa-olsa, məktəbdə formulaları əzbərlətmək olar. zen fəlsəfəsi isə ən uca doğrusunun yolunu, olurdu ki, kötəklə açırdı.

bir dəfə zen neofiti (yəni öyrənəni, müridi) müəllimdən soruşur:
- zendə ən böyük həqiqət nədir?
müəllim cumub onu boğazlayır və boğa-boğa başlayır qışqırmağa:
- de! e görüm!
neofitin gözləri bərəlib boğazından xırıltı gələndə müəllimi əlini çəkir. bir az keçir, neofit özünə gəlir və birdən onda illərcə gözlədiyi satori, yəni bilincinin zen doğrusu ilə nurlanması baş verir.

biz heç vaxt bilməyəcəyik ki, onun içində nur salan bu həqiqət nə idi. ancaq zen məsəlindən (pritçasından) bir sonucu çıxara bilərik. öyrətmən öyrnəcmənə (neofitə) göstərir ki, sən boğulanda necə danışa bilmirsənsə, eləcə də zen gerçəyini nə qədər istəsən də, boğulurmuşsan kimi danışa bilmərsən. bunun bir səbəbi odur ki, zen həqiqəti heç bir sözə sığmır, onunla yalnız insanın iç dünyası qəfildən nura batır, işığa qərq olur. və neofit bunu anladığı üçün də onda satori baş verir. aydındır ki, neofitdə satorinin belə bir hərəkətdən (boğmaqdan) sonra baş verməsi üçün neçə illər gərək olmuşdur ki, o, zen monastrında zen qaydaları ilə yaşasın, zen düşüncələri ilə axtarsın. yalnız bundan sonra adam zen doğrusuna gözünün açılması üçün yetişib-bişir və bir himə bənd olur.

onu da deyək ki, zen-buddizmdən neçə yüz il qabaq əski çində yaşamış dao fəlsəfəsinin yaradıcısı lao tzu söyləmişdir:
"bilən danışmır, danışan bilmir"

--sitat--

life in a day

sənədli film layihəsi. layihə bir gün içərisində dünyada nələrin baş verdiyini göstərməkdən ibarətdir. lakin bunu maraqlı edən isə həmin görüntülərin dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan sadə insanların çəkdiyi sənədli video materiallardı.

2010cu ilin 6 iyulunda elan olunmuşdu ki, hər kəs 24 iyul 2010cu il tarixində öz günlərini necə keçirirlərsə, onun videosunu çəksinlər. yəni burda əslində heç bir yaradıcılıq tələb olunmur. sən sadəcə özünü, gününü, evini, məhəlləni, şəhərini, ölkəni çəkirsən. layihəyə 192 ölkədən 80.000 adam qatıldı və onların göndərdikləri video materialların xronometrajı 4.500 saat idi. bu qədər video montaj olunaraq, 94 dəqiqəlik kino ortaya çıxarıldı.

arada çox qısa bir video da azərbaycandan göndərilib. bunu titrlarda, yaxud başqa mənbələrdə görə bilməsəm də, azərbaycandan göndərilməsinə 90% əminəm. bakı metrosunu çox yaxşı bilirəm -*

film boyunca çox əla şeylər görürük. bu dünyadır. bu həyatdı. bu həyatdan bir gündür. burda sevgi var, sevinc var, kədərlənmə, ölüm, doğum, adi, sıxıcı gün, dava, evlənmə təklifi... - düşündüyünüz-düşünmədiyiniz hər şey var bu filmdə. mütləq izləyin

bruno barbey

mərakeş doğumlu fransız fotoqraf. 74 yaşı var. təxminən 40 ildən çoxdu fotoqrafiya ilə məşğuldur. 5 qitədə və onlarla ölkədə olub. bir neçə müharibənin fotosunu çəkib. fotolarında street ruhu daha çox hiss olunur. minimalistik çalışmaları da var. 10dan artıq fotokitab müəllifidir. bir neçə mükafat laureatıdır.
fotolarına öz saytından baxın
bəzi hallarda alex webb stilistikası görünür.
magnum photosun üzvüdür.

leica

almaniyada 1849cu ildə yaradılmış bir fotokamera markası. leicanın * oxunuşu [layka] m modelləri obyektiv olmadan belə bir çox canon və nikon üst səviyyə modellərindən bahadır. bir çox klassik fotoqraflar ondan istifadə edib. müasir dövrdə də magnum photosun bir çox əməkdaşı leica ilə çəkir. magnum və leica partnyordular.

modellərin kiçikliyi əsl street fotoqraflar üçün nəzərdə tutulub. eyni zamanda rəng duyumu çox təriflənən nikondan belə daha üstündü.

(bax: henri cartier-bresson)
(bax: alex webb)
(bax: josef koudelka)

bülbül

(bax: murtuza məmmədov)

azərbaycanın klassik mahnı və muğam ifaçısı, musiqi tədqiqatçısı. bülbül adı ilə tanınır.
1897ci ildə şuşada anadan olub. 19 yaşından səhnəyə çıxıb. 23 yaşında opera və balet teatrının solisti olub. 30 yaşında bakı konservatoriyasını bitirib. təhsilinin davamı üçün italiyaya, milan şəhərinə gedib. 34 yaşında ölkəyə qayıdıb, musiqidən dərs deməyə başlayıb. folklor musiqisinin tədqiqi ilə məşğul olub. 41 yaşında ssri xalq artisti fəxri adına layiq görülüb. 43 yaşında professor olub. 53 yaşında ssri dövlət mükafatı laureatı olub. azərbaycan ssr ali sovetinin deputatı olub. 2 dəfə lenin ordeninə, 2 dəfə qırmızı əmək bayrağı ordeninə, şərəf nişanı ordeninə, italiyanın qaribaldi ordeninə və başqa medallara layiq görülüb.

64 yaşında bakıda vəfat edib.

polad bülbüloğlunun atası, teymur bülbülün babasıdır.

ən sevdiyim ifalarından bəziləri:

(youtube: )

(youtube: )

(youtube: )

(youtube: )

mikayıl müşfiq

gənc yaşda repressiya qurbanı olan azərbaycanlı şair. açığını deyim ki, yaradıcılığına tamamilə bələd deyiləm, düzdü, bir çox şeirlərini oxumuşam, ancaq yenə də kifayət hesab eləmirəm. həmişə mənə maraqlı olub ki, müşfiq niyə güllələnib? çünki onun sosializmə tərəfdar çıxan, müsavatçıları yıxıb-sürüyən 1-2 şeirini görmüşdüm. ona görə uşaqlıqdan həmişə məndə bu sual yaranıb ki, sosialist tərəfdarı olan bir adamı niyə güllələyənsən ki? orta məktəbdə oxuyanda bunu müəllimlərimdən soruşmuşdum. demişdilər ki, bu ermənilərin işidi. müşfiqin fitri istedadına, şairliyinə, çox güclü yaddaşına paxıllıqlarından idi. düzdü, cavab məni qane eləməsə də, başqa bir cavab tapa bilməmişdim

yaqub zurufçu

bu sifarişi verən: achilinbendohtorum
təbrizdə doğulmuş müğənni. abş və azərbaycan vətəndaşıdı. azərbaycan vətəndaşlığını alandan 2 ay sonra əməkdar artist adını da alıb.

dəniz və ayrılıq mahnıları ilə məşhurdu

(youtube: )

(youtube: )

prologue

visions of europe layihəsində bela tarrın çəkdiyi 5 dəqiqəlik seqment.

(youtube: )

yazarların özünəməxsus yazı tərzləri

ayırd edə bilmədiyim, daha doğrusu ayırd etmək istəmədiyim bir şeydi. məncə gərəksizdi. sözlükdə yazı tərzi məncə 2 cür olur:
1. özünü məxfi saxlamaq üçün normalda yazdığından fərqli formada yazanlar
2. həmişə necə yazıblarsa, elə də davam edənlər

mən 2ci sıradayam. istər yazdığım mövzu, istər tərz əvvəl necə idilərsə, burda da olduğu kimidi. özümüzü məxfi saxlamağa çalışmıram. tapmaq istəyənlər rahatlıqla tapa bilər.

ümumiyyətlə, kimsə nəsə bilirsə və gizli qalmaqçün həmin şeyi burda yazmırsa, bu insafsızlıqdı. düzdü, hazırki vaxtda hamı * hamı olmasa da bəziləri kimliyini bəlli etmək istəmir, amma eyni zamanda, hər hansısa bir mövzuda başqalarını informasiyasız qoyur. gəlin belə baxaq da: bu gün ekşidə məsələn 2004cü ilə aid hansısa bir entry oxumusuz və bu sizə dəhşətli dərəcədə ləzzət edib, sizə maraqlıdı ki, bunu kim yazıb? ekşidə camaat bir-birini tanımır, 3-5 kruq tanınır, qalanlarının isə kimliyini heç kəs araşdırmır. çünki əsas bazadı, məlumatdı. sözaltı da məncə gələcəyə hesablanmalıdı. əsas bazadı, hansısa oğlan-qız modelləri yox. vaxt azlığından çox girə bilmirəm sözlüyə, amma oxuyanda da çox vaxt bunu kimin yazdığına baxmıram. yenə deyirəm, əsas məlumatdı. burda kiçik detektiv oyunu qurmağa ehtiyac duymuram. öz balaca dünyavız var, bilmirsiz neyniyəsiz -*