Son yazılanlar
Hazırki streak: 1 gün ardıcıl post yazılıb.
Rekord: 23 gün ən uzun ardıcıllıq.
Streak hər gün ən azı 1 post yazanda artır. Bir gün boş keçsə sıfırlanır. Streak uzun olduqca od böyüyür!
Tip: axşam yazarı
Pik saat: 19:00
Saat diaqramı yazarın gün ərzində nə vaxt aktiv olduğunu göstərir. Qırmızı = ən çox post yazılan saatlar. Yaşıl = orta aktivlik.
Səviyyə 2: Başlayan
XP: 132 (karma əsasında)
Növbəti səviyyəyə: 168 XP qalıb
Səviyyə karma əsasında hesablanır. Karma = reytinq + entry sayı + wiki töhfələri. Hər səviyyə üçün daha çox XP lazımdır. 25 səviyyə var: Yeni-dən Tanrı-ya qədər.
Təxmini söz sayı: 41,449
Toplam simvol: 248,695
Orta entry uzunluğu: 1,007 simvol
Kitab ekvivalenti: ~0.6 kitab (70K söz/kitab)
Söz sayı entry-lərdəki simvollardan təxmin olunur (orta 6 simvol/söz). Kitab ekvivalenti standart roman uzunluğuna (70,000 söz) əsaslanır.
səninlə belə ola bilərdik
səninlə belə ola bilərdik
yazarların nicklərinin ai-il
yazarların mobil ekran görü
qarnında spirt zavodu sindrom
evlilik
əfsanəvi albom qapaqları
Son vaxtlar sosial şəbəkələrdə çox populyarlaşan, Nazan öncelin Azərbaycan musiqisindən ilhamlanaraq bəstələdiyi açıq olan klassikləşmiş mahnı. Mahnının başlanğıcında və sonundakı soundlar xüsusilə bunu sübut edir. 90-cı illərdə ayşegül aldinç tərəfindən ifa olunsa da məncə yenə də gerçək sahibindən dinlənilməlidir.
)
Öküz kimi əziyyət çəkərək oxuduğun, özünü inkişaf etdirdiyin ixtisasdan məzun olduqdan sonra diplomun heç bir işə yaramadığını anladığın andır. işə girmək üçün daydayın və pulun yoxdursa zırt girərsən deyənlərin haqlı olduğunu anlamaqla yanaşı əvvəlcə özünü günahlandırdığın andır həm də.
(bax: ən azı 1 il iş təcrübəsi)
Postlar və məsləhətxanadan ilhamlanaraq xortlatmaq istədiyim başlıq. Adından da göründüyü kimi depressiyanın alt tiplərindən biridir və emosianal pozuntular arasında təsnifləndirilir. Xüsusilə payız və qış aylarında öz əlamətlərini göstərir və əlamətlər bu fəsillərin bitməsi ilə azalaraq yox olur. Mövsümi depressiya tipik və atipik depressiya əlamətlərinin mövsümi dəyişkənliklə bağlı olaraq görülməsi halıdır. Özünüzə diaqnoz yapışdırmazdan əvvəl bunu nəzərə alın: iş mühitindəki təzyiqlər, itkilər, ayrılıqlar, travmalar kimi xarici faktorların iştirakı ilə yaranmış pis əhval-ruhiyyə mövsümi depressiya sayılmır. Ən az iki il müddətində, hər il eyni mövsümdə depressiv əlamətlər görülməlidir:
1. Aşağı əhval.
2. Süstlük/yorğunluq
3. Yuxu pozuntuları (əsasən çox yatma)
4. Anhedoniya (həyatdan zövq ala bilməmək)
5. Motivasiya azlığı
6. iştahın pozulması (əsasən çox yemək)
(Bura qədər sadaladığım əlamətlər həyat fəaliyyətinə ciddi şəkildə təsir göstərirsə diaqnoz qoyulur, əks halda yox)
7. intihar düşüncələri (vəziyyət ciddiləşdikdə)
Mövsümi depressiya günün qısalması ilə birbaşa əlaqəlidir. Belə ki, qaranlıqda epifizdə bir qrup hüceyrə melatonin adlı hormon ifraz edir. Bu hormon bizim bədənimizi süstləşdirən və yuxu gətirən hormondur. Yaz və yay aylarında işığa məruz qaldıqda görmə siniri vasitəsilə bu hüceyrə qrupuna siqnal gedir və melatonin ifrazı dayanır. Ürək döyüntüləri artır, seratonin (xoşbəxtlik hormonu), dopamin və norepinefrin (noradrenalin) hormonu ifraz olunur və biz daha gümrah oluruq. Payız və qışda isə gün işığı azdır deyə gün boyu melatonin ifrazı baş verə bilir və bu da öz növbəsində gün boyu "yuxulamağımıza" səbəb olur. Mövsümi depressiyalı şəxslər çox yatsa belə yuxudan yorğun oyanır, gün boyu da bu yorğunluq davam edir. Bu şəxslər çox yeyirlər. Xüsusilə yağlı, karbohidratlı qidalarla qidalanırlar və anormal dərəcədə kökələ bilirlər. Təbii ki, mövsümi depressiyanın səbəbi təkcə günün qısalığı deyil. D vitamini azlığının da
səbəblər arasında olduğu bilinir. D vitamini günəş işığı ilə dəridə yaranan, yağda həll olan vitamindir. Bu vitaminin tam olaraq depressiya ilə əlaqəsi bilinməsə belə xəstələrdə d vitamini dəstəyi ilə simptomların yüngülləşdiyi görülmüşdür. Tutaq ki, bu əlamətlər az-çox sizdə var. Nə edə bilərsiniz:
1. Əvvəlcə keçid fəsillərin, xüsusilə payızın özü ilə depressiv əhval gətirdiyini, bunun qeyri-adi bir şey olmadığını bilin.
2. D vitamini. Yay aylarında kifayət qədər d vitamini almamışsınızsa, bu vitaminin azlığından şübhələnirsinizsə, analiz verib həkim məsləhəti ilə d vitamini almağı düşünə bilərsiniz. Və ya heyvan mənşəli qidalardan (süd, yumurta) təbii yolla ala bilərsiniz.
Qeyd: d vitamini yağda həll olan vitamindir ona görə də artıq olduqda sidiklə atıla bilmir. Bu da öz növbəsində zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Mütləq həkim məsləhəti ilə alınmalıdır.
3. Omega-3 tərkibli qidaların qəbulunu artıra bilərsiniz. Balıq yağı, qoz, fındıq, fıstıq kimi çərəzlərlə təbii yoldan alınması mümkündür.
4. C vitamini qəbulu da yaxşı təsir edə bilər. Tibbi araşdırmalar bunu təsdiqləyir. Həmçinin immun sistemini də gücləndirərək bir daşla iki quş vurmuş olarsınız.
5. işığa məruz qalmanı artırma. Söhbət gün işığından gedir. Otaqlarınızın pərdələrini açmaq, hava buludlu olsa belə çöldə vaxt keçirmək çox faydalıdır. 2000-ci illərdə aparılan bir araşdırmada səhər yarım saat işığa məruz qalmanın floksetin (prozac) qədər təsirli olduğu aşkarlanmışdır.
Bunlarla yanaşı digər vitaminlərin dəstəyi ilə (A, E, B qrupu), yeriməklə mövsümi depressiyanın üstəsindən gəlmək mümkündür. Əgər üstəsindən gəlinə bilməyəcək qədər ağırdırsa onda bir mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır.
(baxma: engin altan düzyatan) qaqa sən ertuğrul deyilsən o sadəcə obraz idi və bitdi.
(bax: oktay kaynarca)
Neyropsixoloji araşdırmalarla təsdiqini tapmış ata sözü. qısamüddətli yaddaşdan uzunmüddətli yaddaşa keçid (consolidation) hipokampus və orta prefrontal korteks (beynin ön hissəsinin qabığı) arasındakı mübadilə ilə baş verir. Qəbul etdiyimiz informasiya qısamüddətli yaddaş materialı olaraq hipokampusda kodlanır. Təkrar etdikdə eyni informasiyaya məruz qalırıq və hipokampus "hə, deməli bu lazımlı şeydi" deyərək özündəki məlumatı yuxarıya, orta prefrontal korteksə göndərir. Bu hissə uzunmüddətli yaddaşa keçidin mərkəzi hesab olunur. Hipokampus biz təkrar etdikcə informasiyaları bu hissəyə göndərir və informasiyalarımız hipokampusdan ayrılıb uzunmüddətli olaraq beynimizə həkk olunur.
Trillerlərin bir neçə alt qrupundan biri. Psixoloji trillerlər obrazın psixikasında baş verən gərginliyi, münaqişələri, şəxsiyyətin qaranlıq tərəflərini önə çıxaran film/seriallardır. Bu, psixoloji qorxu janrına çox bənzəsə də psixoloji qorxu janrında məqsəd qorxu ünsürləri ilə tamaşaçını cəlb etməkdir. Psixoloji trillerlərdən fərqli olaraq bunlar gerçəklikdən uzaq olur. Trillerlər arasında demək olar ki, ən gerçək olanlarıdır psixoloji trillerlər. Məsələn, (baxma: Dahmer – Monster: The Jeffrey Dahmer Story) psixoloji triller sayıla bilər. Evan Petersin canlandırdığı obrazın şizotipal xüsusiyyətləri, əsəb partlamaları, bölümlər irəlilədikcə mental vəziyyətinin darmadağın olub dəhşətli bir məxluqa çevirilməsi əvvəldən axıra izləyicinin sinir sistemini gərgin saxlayır. Amma bunu fantastikaya keçmədən, ütopikləşdirmədən ediblər.
Bir başqa nümunə üçün: (baxma: holy spider)
2022 çıxışlı iran filmidir. Bu da gerçək bir hadisə haqqında çəkilmiş filmdir. 2000-ci illərdə Məşhəd şəhərində seriyalı qatil peyda olur və fahişələri öldürməyə başlayır. Filmdə jurnalist bir qadın bu qatillə təkbaşına mübarizə aparmalı olur. Çünki qatil sadəcə fahişə öldürdüyü üçün iranın aidiyyatı qurumları cinayətlərə vecsiz yanaşır. Film ilk dəqiqələrdən etibarən insanın sinirlərini tarıma çəkir. Qaranlıq atmosferi, həddən artıq real aktyorluq/aktrisalıqlar, yerli yerində istifadə olunmuş musiqilərlə iki saatın necə bitdiyini anlamaq olmur. Film iran kinosunda ən fərqli işlərdən biridir. iran filmləri adətən nə qədər ağır mövzuda olur olsun bu qədər sərt və açıq-saçıq başqa bir iran filmi görməmişəm. Film iranda qadağan olunsa da beynəlxalq səviyyəli mükafatlara layiq görülüb.
)
Bu gün axşam həyətdə tək sülənib yıldız tilbeye qulaq asaraq keçirməyi hədəflədiyim mübarək gün.
(baxma: sözlükdə öz ad gününü elan edən histerik yazar)
Ərəb dili öyrənib yaslara molla kimi getmək. Təkcə yaslarla kifayətlənməyib kabinet açmaq, müştərilərə dəyən kəm gözü basıb bir deşikdən çıxartmaq. Paketə cadu-piti, cin çıxarma da daxildir.
(baxma: "cinlərə vida, ruhuna şəfa" cin çıxarma mərkəzi)
Açıq-aşkar cinayətə qurban gedərək can vermiş iki insanın olduğu forddur. Camaatın ölkəsi 8 bal zəlzələni bir neçə itki ilə yola salır biz yağış suyunda boğuluruq.
istər-istəməz uşaqlıq xatirələrimizdə iz qoymuş məxluq. Samanyolu tv-dəki sırlar dünyası, beşinci boyut kimi "ibrətamiz" seriallar onun dəstəyi ilə çəkilirdi. Ən əsası da Yumurcak Tv də ona bağlı idi. Gülen hərəkatı başlar-başlamaz hər iki kanal həyatımızdan çıxdı. Caillou, arthur, uzunkulak ailesi kimi cizgi filmləri bir daha tv-də görmədik.
10 gün əvvəl "Son video" adlı videosunda youtubedan uzaqlaşacağını demiş youtuber. (baxma: mən baxmıram qardaşım baxır ) Bu qərarını dəstəkləyirəm bremın. Qaqalar aləmi youtube kimi platformaya açıq olmamalıdır. Allah üzünə bağlanan qapılarıvı xıncım xıncım eləsin (yuxarı qalxmış şəhadət barmağı smayliki)
Nazan öncel dəstəyi ilə ortaya çıxmış musiqiçilərdən biri. Yaxşı bir "məktəbdən" məzun olmağına və arxası güclü olmağına baxmayaraq mahnı oğurladığı sübut olunub. "Eteği belinde" adlı mahnısının musiqisi özünə aid olmasa belə albomda öz adına çıxarıb.
Epilepsiyanın ən çox rast gəlinən formalarından biri. Adətən "epilepsiya" deyəndə insanların ağlında canlanan qıcolma, bədənin sanki sudan çıxmış balıq kimi titrəməsi, dil qatlanması və s. Kimi simptomlar məhz tonik-klonik epilepsiya üçün xarakterikdir. Nevrologiyada Grand mal tutmaları olaraq adlanan bu tutmaların adından da göründüyü kimi 2 fazası vardır: tonik və klonik faza. Tonik-klonik tutma başlanğıcında xəstədə əzələlərin boşalması (atoniya) baş verir və xəstə ayaq üstədirsə yerə yıxılır.
tonik faza. Təqribən 10-20 saniyə ərzində bu faza öz əlamətlərini göstərir. Şüur qapanır, əzələlərdə çox güclü tonus yaranır. Ağız açıq qalır, göz almaları adətən yuxarıya doğru baxır, göz bəbəyi genəlir və işığa reaksiya vermir. Bu xəstələrdə müşahidə olunan yerə qıcolmuş şəkildə uzanma bu fazada baş verir. Xəstə öz əzələlərini qətiyyən idarə edə bilmir və kənar müdaxilə ilə də əzələlərin vəziyyətini dəyişmək olmur. Bu fazada həmçinin tənəffüs əzələlərində də güclü gərginlik yaranır deyə xəstə intensiv şəkildə nəfəs verir və bu da güclü səs çıxarmasına yəni "epileptik qışqırmaya" səbəb olur. Xəstə nəfəs ala bilmir, ürək döyüntüləri artır, boyundakı damarlar şişir, arterial təzyiq artır.
klonik faza: tonik fazanı izləyir, təqribən 40 saniyədən 1 dəqiqəyə qədər davam edir. Bu fazada xəstə nəfəs alır, amma gərginləşmiş əzələlərdə titrəmələr baş verir və titrəmələr getdikcə güclənir. Xəstə bu fazada dilini, yanağını dişləyə bilər. Bu səbəblə də ağızdan qanlı köpük axması mümkündür. Ağız suyunun ifrazının artması və tənəffüs prosessində baş vermiş dəyişkənliklə əlaqədar xəstə xırıltılı səs çıxara bilər.
Epilepsiya tutması yekunlaşdıqda xəstədə refkekslər zəifləyir, şüur yerində olmur. Xəstə təbii olaraq yorğunluq, baş ağrısı, yuxululuq, əzələ ağrıları hiss edir. Adətən epileptik tutma sonrası xəstələr yatırlar.
Xəstəliyin diaqnozu mütləq şəkildə nevroloq tərəfindən qoyulmalıdır. Nevroloq diaqnostika üçün elektroensefaloqram (eeq), maqnit-rezonans tomoqrafiya (mrt) nəticələrinə baxır. Qan analizi, fiziki müayinə kimi əlavə metodlardan da istifadə edə bilər. Amma tutmalardan qabaq nə olduğu, tutmalar anında nə olduğu və tutmadan sonra nə olduğunu bildirmək də düzgün diaqnostika üçün vacib sayılır.
Ümumiyyətlə epilepsiya xəstələlərində tutmalardan əvvəl "aura" deyilən hal müşahidə oluna bilər (hər zaman olmasa da). Xəstədə qeyri-adi hərəkətlər, nadirən hallüsinasiyalar, emosianal və psixi dəyişkənliklər (depersonalizasiya-derealizasiya kimi) baş verə bilir. Bəzən auranln xarakterinə əsasən epileptik ocağın harada olduğu barədə fikir yürütmək olur. Xəstə əgər epileptik aurada hiss edirsə, onu daha təhlükəsiz bir yerə aparmaq, yumşaq yerə uzandırmaq olar. Tutma artıq başlayıbsa, əynində bədəni sıxan geyimləri boşaltmaq, ağız suyu və ya qusmuşsa qusuntu kütləsinin nəfəs borusuna getməməsi üçün böyrü üstə uzatmaq lazımdır. Xəstənin bədənini sıxmaq, əllərini, ayaqlarını hərəkət etdirməyə çalışmaq, ağzını açmaq olmaz. Tutma tam yekunlaşmamış dərman, su və s. vermək olmaz. Epilepsiya xəstəliyi ölümcül xəstəlik deyil. Yəni xəstəlik təkbaşına xəstəni öldürməz. Müalicə ilə tutmalar minimuma endirilə və ya tamamilə aradan qaldırıla bilər.
Azərbaycanlılardakı natamamlıq kompleksinin meyvəsi olan, cərəyan vurmuş hinduşkaya bənzər qardaşlarımızdır (bodyshaming deyil, özlərini bu hala salıblar). Amma bir şey də var ki, bunların əksəriyyəti uşaq və yeniyetmələrdir. Özlərini bu xalqa aid hesab etmirlər. Rusiyanın mafiyatik sistemini, xüsusilə dağıstan və digər qafqazlıları özlərinə nümunə götürürlər. Əslində bütün insanların "aid olma" ehtiyacı var. insanlar güclü bir ailəyə, tayfaya, etnosa, dövlətə aid olma ehtiyacı görürlər. "Azərbaycanlılar türk deyil bləəə", "qaqa bizim tariximiz yoxdu gələn-gedən qoyub bizə bləəə" deyiriksə bu bizim xalq olaraq natamamlıq kompleksimiz olduğunu göstərir. Mənsub olduğu qrupu yerin dibinə soxan insanların uşaqlarına nə olur? Uşaq da şüuraltı olaraq mənsub olduğu qrupu zəif görür və özünü güclüyə yamamağa çalışır. Yəni qaqa dediyimiz qrupu yaradan da bizik, tənqid edən də. Azərbaycanda sırf bu natamamlıq kompleksinə görə insanlar qruplara bölünüb və daha da qorxuncu bunların hamısının da bir-birindən zəhləsi gedir. iranpərəstlər, ruspərəstlər, qaqalar və daha çoxu. Yəni bu natamamlıq kompleksini aradan götürə bilsək bu tip əcaib qruplaşmalar da yox olacaq. Nə qədər sevməsək də pisi ilə yaxşısı ilə olduğu kimi özümüzü qəbul etməliyik. Biz də bütün dünya xalqları kimi əzən də olmuşuq, əzilən də. Yəni başqa heç bir xalqdan üstün deyilik, başqa heç bir xalq da bizdən üstün ola bilməz.
Öz sağlamlığını dezinformasiya zibilliyinə etibar edən insan davranışı. Simptomları axtarıb özlərinə diaqnoz qoymağa çalışırlar. Həkimə getdikdə isə öz diaqnozları adətən səhv çıxır. Çünki insan beyni neqativliyi sevir. Məsələn, "qollarda uyuşma nədən olur" deyə bir axtarış edirsiniz. Bir çox səhifədə fərqli xəstəliklərin simptomu olaraq bunu görürsünüz. Amma beyin neqativliyi sevdiyi üçün siz ən ağır diaqnozları özünüzə qoyub təşvişə düşürsünüz (məs. insult). işin təhlükəli tərəfi odur ki, beyin şüursuz olaraq neqativə fokuslanır. Onun diqqətini başqa yerlərə yayındırmaq mümkün olmur. Ona görə də etməyin, eyləməyin. internet sizdən qan analizi, biopsiya, kardioqram müayinələri istəyə bilməz. Psixoloji, nevroloji, endokrinoloji və digər sahələrlə bağlı şikayətiniz varsa həkimə getmək lazımdır. Onsuz da heç kəsin özünə diaqnoz qoymaq və müalicəyə başlamaq ixtiyarı yoxdur.
Pulla xoşbəxtlik düz mütənasibdir. Pulla xoşbəxt ola bilməyən varsa istədiyiniz vaxt sizi bu yükdən xilas edə bilərəm.
(baxma: sözlüyün ən kasıb yazarı)
(baxma: sözlüyün potensial dilənçi namizədi)
Yaşlı nəsil tərəfindən haqqında "Kişilik məktəbidir", "getməyənə qız vermirlər", "getməyənə iş vermirlər" kimi mifologiyaların uydurulduğu zad.
Bu mövzuda yaşlı nəslin nümayəndəsi olan "sevimli" bir qohumumla aramda keçən dialoq:
- Kişilik məktəbidir əsgərlik adamı möhkəmləndirir. Qeyrəti olan gərək getsin.
- Getməyən kişi olmur deməli?
- Vətən namusdur, onu qorumaq da kişinin işidir.
- Sən əsgərlikdə harada olmusan?
- Ukraynada ( fəxrlə)
- Kimi qorumusan? Kimə xidmət eləmisən? Sovetə yəni ruslara, düzdür? Sənin vətənini işğal edənlərin sərhədlərini qorumusan?
Və dayı büzüşdü, başını yelləyib heç nə demədi. Əvvəlcə özümdən böyüklə bu qədər kobud danışdığım üçün peşman oldum amma deməsəydim də xəstəlik tapardım.
(baxma: içinde kalıp dert olacağına dışarı sal mert olsun)
"Lənətə gəlmiş" ifadəsi ilə eyni mənaya gələn ifadə. "Andır" xan və ya "andar" xan əslində türk mifologiyasında od tanrısının adıdır. Bu adın "yan" sözünün şəklini dəyişməsilə ortaya çıxdığı güman olunur. Belə ki, andır xan yeraltının və odun qoruyucusu olan tanrıdır. Əlində yanan bir məşəli, alov saçan gözləri və oddan saçları vardır. Qədim türklər baş vermiş yanğınların bu varlığın əsəbiləşməsi ilə baş verdiyini düşünürlərmiş. "Andıra qalmış" ifadəsi də türklərin sevmədiyi və ya şikayət etdikləri şeyləri bu tanrıya həvalə etməsi anlamına gəlir.
Beynin qanla təchiz olunmasının dayanması, elektrik aktivliyinin dayanması ilə baş verən, geri dönüşü mümkün olmayan tibbi vəziyyət. Əgər bir insanda beyin ölümü gerçəkləşibsə onun həyata qayıtma ehtimalı sıfıra bərabərdir. Yəni bu halın "beyin ölümü" adlandırılması xəstənin hələ ölməməsi demək deyil. Beyin ölümü gerçəkləşmiş bir xəstə həm rəsmi olaraq, həm də tibbi olaraq ölmüşdür.
Əvvəlcə beyin ölümü ilə tez-tez qarışdırılan hallara nəzər salaq. Təbii ki, tibb sahəsi ilə əlaqəsi olmayanlar normal olaraq çaşqınlıq yaşayır. Amma müasir tibb elmi beyin ölümünü çox dəqiqliklə bənzər hallardan ayırd edə bilir.
Beyin ölümü ilə qarışdırılan hallardan biri koma halıdır. Beynimizi 2 hissəyə bölsək, üst hissə - böyük beyin yarımkürələri, xüsusilə yarımkürələrin korteksi (qabığı) zədə almışsa (zədə dedikdə kəllə-beyin travmaları, qan dövranı pozuntuları və s. nəzərdə tutulur) xəstə koma halına düşə bilər. Komadakı xəstənin şüuru qapalıdır. Hərəkət etməz, danışmaz, koqnitiv funksiyaların demək olar ki, hamısı itmişdir. Amma beynimizin alt hissəsində beyin kötüyü (brain stem) deyilən, daxili orqanlarımızın işini tənzimləyən, bədəndə qeyri-iradi baş verən dəyişiklilərə nəzarət edən bir hissə də var. Komadakı xəstədə birinci hissə olan böyük beyin yarımkürələri öz işini görməz. Amma beyin kötüyü öz funksiyasını tam və ya qismən yerinə yetirməyə davam edər. Xəstə koma halında nə qədər qalsa da həm beyin kötüyünün iştirakı ilə, həm də tibbi vasitələrin dəstəyi ilə xəstə nəfəs alıb-verər, ürəyi döyünər. Beyində hələ də müəyyən qədər elektrik aktivliyi və qan təchizatı vardır. Komanın vəziyyətindən asılı olaraq xəstə komadan həyata qayıda , vegetativ vəziyyətə keçə və ya beyin ölümü yaşaya bilər. Amma beyin ölümündə adını çəkdiyim beynin 2 hissəsinin də fəaliyyəti dayanmışdır. Beynə artıq qan getməz. Bu o deməkdir ki, kəllə qutusunda yerləşən beynin nə qədər hissəsi varsa hamısı ölmüşdür. Bircə onurğa beynində qismən aktivlik görülə bilər, amma onurğa beyin də baş beyin olmadan heç bir işə yaramaz. Xəstənin beyin ölümü gerçəkləşdikdən sonra müəyyən saat və ya tibbi dəstəklə bir neçə gün orqanları yaşayar. Amma aparatlardan ayırdıqdan çox qısa müddətdə orqanlar da ölər. Çünki orqanların işini idarə edəcək "müdir" artıq yoxdur. Beyin ölümü gerçəkləşmiş xəstənin orqanları başqa xəstələrə köçürülə bilər. Təbii ki, xəstə yaxınlarının razılığı və orqanların sağlam olub-olmamasından asılı olaraq qərarlar dəyişə bilər. Əlavə olaraq, həkimlər beyin ölümü diaqnozu qoymaq üçün müəyyən müddət gözləyir, bu müddətdə testlər aparılır, MRT, elektroensefaloqram (eeq) kimi vasitələrdən istifadə edirlər.
Beyin ölümü ilə, həmçinin koma ilə qarışdırılan bir tibbi vəziyyət də vegetativ vəziyyətdir. Türkiyədə "bitkisel hayat" olaraq adlandırılan bu hal beyin ölümündən çox komaya bənzərdir. Komada olduğu kimi şüur qapalıdır. Amma vegetativ vəziyyətdə olan insanlar bəzən gözlərini aça, qismən hərəkət edə bilərlər. Şüur qapalıdır deyə bu hərəkətlər şüursuz, qeyri-iradi olaraq baş verir. Bu xəstələrin həyata dönməsi çətindir, amma mümkünsüz deyil. Ona görə də həkimlər komada və vegetativ vəziyyətdə olanların yaşaması üçün əllərindən gələni edirlər (etməlidirlər). Ümumiləşdirsək, beyin ölümü keçirmiş şəxs artıq ölüdür, amma komadakı və ya vegetativ vəziyyətdəki şəxs isə xəstədir, hələ də yaşamaq ehtimalları vardır.
sifarişi verən: Kafkanın playboy jurnalları
Son bəyənilənlər
