əjdaha lazımdı
izlə
dostlar
mən
googlla
çarəsizlik
-
sözaltı günlük
-
ən poxdan hiss
-
hey you
-
yalnızlığın ən çox anlaşıldığı anlar
-
ateist çarəsizliyi
-
ay işığı sonatası
-
sözaltı etiraf
-
qəfəsdə 4 meymun təcrübəsi
başlıqdakı ən bəyənilən yazılar:
+24 əjdaha
3. hindistanda filləri yetişdirmək üçün onları balaca olarkən qalın bir zəncirlə ağaca bağlayırlarmış. təbii ki, bu balaca filin bir zənciri qıra bilməsi yaxud ağacı yerindən qopara bilməsi mümkün deyil. əvvəlcə balaca fil bundan qurtulmaq üçün var gücüylə çalışar, dəfələrlə sınayar, amma nəticəni dəyişdirə bilməz, azadlığına qovuşa bilməz. illər keçər, fil böyüyər. artıq bağlandığı ağacı və zənciri yıxmaq gücünə çatar. amma fil heç vaxt bunu sınamaz. o azad olmayacağına inanmışdır. artıq qırılmayan
filin zənciri deyil, inancıdır. buna psixologiyada öyrənilmiş çarəsizlik deyilir.
+21 əjdaha
6. martin seligman tərəfindən ortaya atılmış bir termindir. 3 qrup və hər qrupda 8 ədəd olmaqla itləri 3 otaqda məskunlaşdırırlar. 1-ci qrupdakı itlərə mütəmadi olaraq elektrik cərəyanı verilir. itlər bu zaman sağa sola qaçışıb çıxış yolu axtarırlar. cərəyanı kəsmək üçün otaqda bir düymə quraşdırılır və itlər qısa müddətdə bu düyməyə toxunduqları zaman cərəyanın kəsildiyini öyrənir. 2-ci qrupdakı itlərə də eyni ilə cərəyan verilir, lakin bu otaqdakı itlər düyməyə toxunsalarda cərəyan kəsilmir. nəticədə itlər bu vəziyyətə öyrənir. 3-cu qrupdakı itlərə isə ümumiyyətlə cərəyan verilmir. bir müddət sonra hər 3 qrupdakı itləri bir otağa toplayırlar. otaqdan digər tərəfə keçmək üçün balaca cəpər qoyulur. cərəyan verilir və itlərin cərəyandan qaçması üçün sadəcə balaca çəpəri keçməsi gərəklidir. 24 itdən 18-i çəpəri keçir. geriyə qalan 6 itin hamısı 2-ci qrupdakı nə qədər cəhd etsələrdə elektrik cərəyanından xilas ola bilməyən itlər olub. bir növ düşdükləri halı qəbullanmış olurlar. buna öyrənilmiş çarəsizlik sendromu deyilib.
+16 əjdaha
8. "Learned Helplessness" adı ilə də tanınan, psixologiyada insanın dəfələrlə çətin və çıxılmaz vəziyyət ilə üzləşdikdən sonra, həmin vəziyyətdən çıxmaq üçün cəhd etməyi dayandırmasına verilən ad. Hətta belə situasiyalardan çıxmaq üçün imkanları olsa belə, insanların əksəriyyəti buna cəhd etməkdən imtina edirlər. Məsəlçün, bir nəfər dəfələrlə siqareti tərgitmək üçün cəhd edir, lakin heç cürə tərgidə bilmir və bunun nəticəsində də həmin insan inanır ki, heç nə ona siqareti tərgitməyə kömək ola bilməz.
Adıçəkilən termin elmə ilk dəfə 1967-ci ildə Martin Seligman və Steven Mairer tərəfindən gətirilmişdir. Seligman'in bunu isbat etmək üçün itlər üzərində kiçik bir eksperienti də var.
Bu termini izah etmək üçün ən yaxşı misal, hindistanda filləri balacalıqdan zəncirə bağlayıb onların inanclarına çarəsizliyi aşılayaraq tərbiyə etməyi göstərmək olar. Çoxunuz bunu bilirsiniz, amma yenə də qısa şəkildə yazıram; Hindistanda filləri balacalıqdan zəncirlə ağaca bağlayırlar. Balaca fil nə qədər sınasa da, balaca və zəif olduğundan zəncirini qırmağa gücü çatmır və bir müddətdən sonra balaca fil zənciri qırmaq istəyindən üz döndərir. Balaca fil böyüyür və güclənir. Artıq həmin zənciri qırmaq onun üçün çox sadə bir şeydir. Lakin fil zənciri qırmaq üçün heç bir cəhd etmir. çünki fil üçün artıq zənciri qırmaq imkansız bir şeyə çevrilmişdir.
Bununla bağlı uşaqlar arasında bir eksperiment də keçiriblər. Eksperimentdə iştirak edən uşaqlardan iki sualdan ibarət olan testi həll etmələrini tələb ediblər. Uşaqların bəzilərinin vərəqlərində birinci sual çətin, ikinci sual asan; bəzilərində isə birinci sual asan, ikinci sual isə çətin olmuşdur. (yəni hər iki qrupda da suallar eynidi, lakin yerləri dəyişdirilmişdir.) Birinci sualı asan olan uşaqlar testdə müsbət nəticələr göstərərkən, birinci sualı çətin, ikinci sualı asan olan uşaqlar isə elə ilk sualdan ümidsizliyə qapıldıqlarına görə, suala doğru cavab verməkdə çətinlik çəkiblər.
Öyrənilmiş çarəsizliyin daha ağır forması elə uşaqlıqdan bu psixi problemi daşıyanlarda baş verir. Tutaq ki, bir nəfər uşaqlıqda bir neçə dəfə insanlarla komunikasiya yaratmaqda çətinlik çəkib. Zamanla insanlarla ünsiyyət yaratmaq çətinliyi onun psixologiyasına yansıyır və həmin adam lal, dinməz bir adama çevrilir.
+6 əjdaha
4. galatasarayin kadıköydə fenerbahçeni uda bilməməsi bir başqa öyrənilmiş çarəsizlik nümunəsidir.
+4 əjdaha
2. (baxma: öyrədilmiş çarəsizlik )
+3 əjdaha
5. #192898 entryə uyğun olaraq şəkil 
+4 əjdaha
1. (bax: learned helplessness)
bir şeyin alınmayacağına inandırılmaq və ya inanmaq. dəfələrlə yoxlama nəticəsində və ya yoxlamadan. bu barədə bir təcrübə var, uzun yazmayım, maraqlanan tapıb oxusun, itlər üzərində aparılan təcrübə.
misal olaraq azərbaycan xalqının hökümətə qarşı vecsizliyi öyrənilmiş çarəsizlikdir deyilə bilər məsələn. nə etsən boşdurmuş kimi gəlir, hansı ki elə deyil.
+2 əjdaha
9. Bura belə fikir bildirmək istəyəndə səni fikrindən daşındıran vəziyyət. Heç nə eləmək istəmirsən, həm də istiyirsən. Zibilə qalsın, yazdıqlarımı silməmək üçün güclə sıxıram özümü)
+1 əjdaha
10. Alimlər müşahidə edirlər ki, bitlərin (birələrin) müxtəlif hündürlüklərə tullana bilmə qabiliyyəti var.
Bir neçəsini toplayıb 30 sm hündürlüyündə şüşə fanusun içinə yerləşdirirlər.
Təcrübəyə görə metal dib hissə qızdırılır.
istinin təsirindən narahat olan bitlər tullanaraq qaçmağa çalışırlar, amma başlarını fanusun tavanındakı şüşəyə dəyib geri düşürlər.
Metal isti olduğu üçün yenidən tullanırlar və yenə başları şüşəyə dəyir.
Bitlər şüşənin nə olduğunu bilmədiyi üçün təbii ki, nəyin maneə törətdiyini anlaya də bilmir.
Başlarını dəfələrlə şüşəyə vursa da, nəhayət, 30 sm-dən artıq tullanmağın mümkünsüz olduğunu “öyrənirlər”.
Artıq hamısının eyni hündürlüyə, yəni 30 sm-ə qədər tullanmağa başladığı müəyyən olunur. Məhz bundan sonra təcrübənin ikinci mərhələsinə keçilir və tavanındakı şüşə çıxarılır.
Şüşə qab yenidən qızdırılır. Amma bu dəfə də bütün bitlər yalnız 30 sm hündürlüyə tullanırlar!
Artıq başlarının üstündə heç bir maneə yoxdur, istəsələr daha yuxarı tullanmaq imkanları var, amma buna cəsarət etmirlər.
Çünki bir vaxtlar başlarını şüşəyə vura-vura öyrəndikləri bu “məhdudlaşdırıcı həyat dərsi” onların şüurunda qalır.
Bitlərin qarşısını alan xarici maneə (şüşə) aradan qalxıb, amma onların beynindəki daxili maneə (“burada 30 sm-dən çox tullanmaq olmaz” inancı) hələ də qalmaqdadır.
Bu təcrübə göstərir ki, canlılar nələri bacarmayacaqlarını belə “öyrənə” bilirlər.
Bitlərin bu vəziyyətinə “şüşə tavan sindromu” deyilir.
Bir insanın çata biləcəyinə inandığı ən yüksək nöqtə onun şüşə tavanıdır.
Şüşə tavanınız xəyallarınızın tavan hündürlüyünü göstərir.
insan inandığı qədərdir.
Şüşə Tavan Sindromu başqa sözlə, öyrənilmiş çarəsizlik)
hamısını göstər
