12 yazar | 14 başlıq | 24 entry
yenilə | gündəm


siqaret çəkməyin müsbət cəhətləri 18 sözaltı etiraf 7 işə yaramayan internet saytları 7 toshifumi hinata yazarların whatsapp statusları 5 nuovo cinema paradiso nigger fem-utopia yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər 3 mike tyson sözlük yazarlarının həyatını ifadə edən karikaturalar 2 lsd üstündən weed çəkmək 4 sözaltı etiraf 6 sözlüyə yazma səbəbləri 6 yazarların həyat prinsipləri 6 vasif talıbov sözlük yazarlarının kiçik uğurları 2 yazarları düşündürən suallar we only write in english to this topic 2 kefi pozan xırda şeylər cs50 david j malan kashaka judit polgar sözaltı sözlük 2 mehriban əliyeva 2 dahi qadınlar yüz ilin yalanları işçinin səsi talış kasıbçılığın qurdurduğu cümlələr moussa sow uşaq vaxtı qolu dişləyib saat düzəltmək 2 zamanla geridə qaldığı üçün sevinilən şeylər telefonu yanına qoyma şüadır deyən nənə bakı vs sumqayıt 2 bərbad reklamlar 2 dücane cündioğlu şüur altının bizə verdiyi mesajları gec anlamaq işə yaramayan internet saytları 5 qarınqulu səyyah giancarlo esposito qüsursuz cinayət üçün diqqət ediləsi məqamlar 3 azər qərib dağlıq qarabağ problemi faydalı məsləhətlər pininfarina 2 kaş ki doğulmasaydı dedirtən məşhurlar işəyarar tətbiqetmələr həyatın nə qədər cındır olduğunun anlaşıldığı anlar 2 yazarların sıçma hekayələri ən yaxşı film soundtrackları 2 detroit: become human








son yeddi gündə ən çox bəyənilən entrylər:

sözlük yazarlarının həyata dair məsləhətləri +30 əjdaha
Yaxşılıq və ya güzəşt bir neçə dəfə təkrarlandıqda öhdəliyə çevrilir. Bu həm iş münasibətlərində, həm də şəxsi münasibətlərdə keçərlidir. Əgər qarşındakına bir müddət yaxşılıq və ya güzəşt edib, sonra bunu etməyi dayandırsan, neqativlə üzləşərsən. Qarşı tərəf üçün də səbəbi anlaşılandır. Çünki, güzəşt və kömək bir problemdən və ya çətinlikdən qurtarır, təkrarlandıqda komfort yaradır. Kəsildikdə isə yenidən çətin vəziyyətə düşməyin tək səbəbkarı həmin köməyi dayandırmış şəxs olur.
Bu səbəbdən, yaxşılıq edən tərəfsənsə, bunun qarşılığında heç bir gözləntin olmasa belə, əslində neytral tərəfdə olduğunu, bunun uzun müddət davam etməyəcəyini hiss etdirməli və qarşı tərəf komforta keçmədən dayandırmalısan.
yazarların sıçma hekayələri +29 əjdaha
Soyuq fevral günlərindən birində yeni tanışdığım qızla görüşə getmişdim. Görüşdə hər şey yerli yerində idi - bütün şablon söhbətləri hər iki tərəf məharətlə icra edirdi, yol boyu qabağıma tanış adam çıxmamışdı, rolumu edwart nortondan yaxşı ifa edirdim, hətta qız öz hesabını ödəmək üçün inad edirdi vse. Artıq beynimdə "oğlan igid, qız qəşəng" mahnısı yavaş-yavaş oxunmağa başlamışdı, arxadan da "vağzalı" sədaları gəlirdi. Hər şey yaxşı idi. Nəysə, axşam düşdü, qızı evlərinə qədər ötürəcəm və "mission completed". Qızın yaşadığı terrotoriyaya ilk addımımı atdığım andan etibarən, ərazidəki qaqa qoxusu burnuma gəlmişdi, təhlükəni sezirdim. Zonanın dərinliklərinə doğru irəlilədikcə artıq anlamışdım ki, yüz faiz qarşıdan həyəcanlı dəqiqələr məni gözləyir, çünki bir qrup arizona kərtənkələsi gözhəpsinə almışdı bizi. Axır ki, evlərinə kifayət qədər yaxınlaşdığımız üçün qızla sağollaşdıq. Qaqaların baxışlarını üzərimdə hiss etdiyim üçün qızla yapon karateistlər kimi əyilib sağollaşdım. Qayıdanda terrotoriyadan çıxmağa az qalmışdı ki, uzaqdan qızla gedəndə də gördüyüm ağ 07-nin yaxınlaşdığını gördüm. Artıq beynimdə vağzalı yox, "cinayət işi" verilişinin musiqisi və aparıcının "axşam saat 8 radələrində bakı sakini theeyes'a yaxınlaşan vaz-2107 markalı avtomobil" sözləri eşidilirdi. 07 gəlib yanımda saxlayanda, sonic sürətimlə *150# yığıb kredit götürmüşdüm və "ən qaqa" dostlarımı kontaktda hazır qoymuşdum ki, zəng edim. Maşından dörd nəfər düşdü. Dördü də zəif cüssəli idi deyə biraz ürəklənmişdim, amma şansımı yoxlamaq fikrim də yox idi. Qaqaşlar yaxınlaşdı, çox "panyatkalı" olduqları üçün salam verdilər birinci. Sonra qaqa iyerarxiyasında ilk sırada duran qaqaş yaxınlaşıb, aristokrat səsi ilə özünü təqdim etdi: "fıfdaroydan məcid". ilk səs dalğası ilə təkərə düşmüşdüm. "Fıfdaroydan məcid"? "Vtoroy" deyildi, ala, ora? Nəysə, tipik "bizim terrotoriyanın qızı" söhbətlərindən sonra, bunlardan biri maşına gedib nə isə götürdü maşından. Ürəyimin səsi qulağıma gəlməyə başlamışdı, yenə də "ortada heçnə yoxdu axı, bıçaq niyə çıxartsınlar ki?" Deyə düşünüb özümü rahatlatmışdım biraz. Amma qaqaların durduq yerə ikiqat özgüvənlə üstümə gəlməsindən söhbətin hara gedəcəyini anlayan mən, "kişilik ondur, doqquzu qaçmaqdır" devizimlə birlikdə qaçmağa başladım. Yaxşı ki, ağılları çatmadı deyə maşını qoyub dalımca qaçdılar, yolda çata bilməyəcəklərini anlayıb maşına qaçmağa başladılar. adrenalin dolu bir neçə dəqiqədən sonra izimi itirdilər. Ondan sonra qızı da axtarmadım, o da yazmadı, yəqin xəbəri olmuşdu deyə. Ölüm gibi bir şey oldu, ama kimse ölmedi*
psixoloji müdafiə mexanizmləri +27 əjdaha
qısa versiya - zehnimizin ağrı, çətinlik, travma və problemlərin öhdəsindən gəlmək üçün yaratdığı mexanizmlərdir. məsələn uşaqlıq dövründə cinsi istismara məruz qalmış birinin, yetişkinlik dövründə bu hadisəni tamamilə unutmuş olması müdafiə mexanizmlərinə örnək olaraq göstərilə bilər. zehin bu hadisəni unutmuş kimi edərək canlının daha uzun müddət həyatına davam etməsi üçün şərait yaradır. bu qavram ilk dəfə Sigmund Freud tərəfindən ortaya atılsa da məşhurlaşması Sigmund'un qızı Anna Freud ilə gerçəkləşmişdir.
(bax: defense mechanisms)

uzun versiya - insanlıq olaraq uzun bir müddətdir ki dünya üzərində öz yaşamımızı sürdürürük. bunu sadəcə güclü bədənlərimiz, əzələlərimiz sayəsində yox həm də zamanla özünü müdafiə etməyi bacaran bir zehin vasitəsilə etmişik. təbiətdə, cəmiyyətdə və ya özü ilə mübahisədə stres altında qalan, problem ilə üzləşən zehin bəzi ‘üsullardan’ istifadə edərək min illər boyunca bizi həyatda saxlayıb. bu üsulların, mexanizmlərin bəziləri:

1. hədəf dəyişdirmə (yerdəyişdirmə, displacement)
sahib olduğumuz əsəbi orjinal hədəfə yox, başqa bir insana yönəldərək gerçəkləşdirilir. məsələn müdürü ilə mübahisə etmiş insan, içində yığılmış əsəbi müdürə yönəldə bilmədiyinə görə əsəbini evdəki həyat yoldaşına yönəldir. həyat yoldaşı da qarşısındaki insana heç nə edə bilmədiyi üçün əsəbini uşağından çıxarır.

2. Basdırma (repression)
qısa versiyadaki situasiya basdırma mexanizminə bir örnəkdir. zehin, problemi çox dərinlərdə gizlədərək ona çatmağımıza və problemlə üzləşib stres yaşamağımıza mane olur. uşaqlıqda yaşanan travmaların xatırlanmaması və s.

3. Tamamilə rədd etmək (inkar, denial)
Ən çox istifadə edilən mexanizmlərdən biridir. əsasən yaxınlarını itirmiş insanların bu mexanizmi istifadə etdiklərini görmək olar. bu insanlar gerçəkliyi rədd edərək o insanın ölmədiyini müdafiə edir və bir müddət həqiqətən də onlar həyatdaymış kimi davranırlar. bundan başqa içki, narkotik və s. aludəçiləri də çox vaxt aludə olduqlarını rədd edərkən bu mexanizmdən istifadə edirlər.

4. Proyeksiya (projection)
bu halda insan, sahib olduğu negativ xüsusiyyətləri başqalarında görmə əyilimində olur. yalançı birinin ətrafındaki insanlara yalançı deməsi və ya ailəsini sevməyən birinin, dostuna “sən ailəndən nifrət edirsən” deməsi kimi.

5. intellektual hala gətirmə (intellektuallaşdırma, intellectualization)
social anxiety-dən əziyyət çəkən bir insana niyə evdən çıxmırsan? sualını verdiyinizdə sizə sartre ile başlayıb, nietzsche ilə davam edən və darwin ilə bitən bir mühazirə verirsə intellektuallaşdırma mexanizmindən istifadə edir. social anxietydən əziyyət çəkdiyini qəbul edə bilməyib bu üsula əl atır. təhsil səviyyəsi ortalamanın üzərində olan insanların istifadə etdikləri bir mexanizmdir.

6. geri çəkilmə (regression)
problemlə üzləşən insan, özünü rahat və məsulliyətsiz yaşadığı zamanlara, uşaqlığına geri aparır və uşaq kimi davranır. nadir də olsa rast gəlinən mexanizmlərdən biridir.

7. kompensasiya etmə (compensation)
şəxsin uğursuz olduğu sahələri geriyə çəkib uğurlu olduqlarını göz önünə gətirməsi. məsələn universitetdə dərslərində uğursuz olan bir tələbənin, söhbət universitetdən gedərkən söhbəti uğurlu olduğu rəsm çəkmə mövzusuna gətirməsi.

8. fantaziya - xəyal dünyasında yaşamaq.
əlbəttə ki xəyal qurmaq və onlara doğru ilərləmək olduqca pozitif bir şeydir. lakin zamanın böyük hissəsini xəyal dünyasında və saxta dünyalarda keçirmək insan yaşamına negatif təsirlər göstərəcək. məsələn gerçək dünyada uğurlu ola bilməyən şəxsin video oyunlar oynayaraq orada uğurlu olması və artıq o dünyada yaşamını sürdürməsi.

son - psixoloji müdafiə mexanizmləri qorxaq insanların, zəiflərin istifadə etdikləri şeylər deyil. hamımız günlük həyatda bunları istifadə edirik və bunlar sayəsində həyatda qalırıq. lakin fikrimcə bunların fərqində olub, bu mexanizmləri yerində istifadə etmək olduqca önəmlidir. bu da təbii ki özümüzü müşahidə etməklə, özümüzü daha yaxşı tanımaqla əldə edilə biləcək bir şeydir. psixoloji müdafiə mexanizmlərini diqqətli bir şəkildə istifadə etməyimiz diləyi ilə.
səriyyə xəlilova +26 əjdaha
Səriyyə Xəlilova 1897-ci il Bakıda doğulub. Onun üç qardaşı olub. Soltan Əhməd, Ağamehdi və Ələkbər. Onların atası oxumuş adam olduğundan el məclislərində mollalıq edir. O, hökumət məmurlarının bütün təzyiqlərinə baxmayaraq, ilahiyyatdan, mollalıqdan əl çəkmir. Oğlanları isə öz məhəllələrinin sayılan, hörmətli cayıllarından hesab olunurdular.


Günlərin birində Səriyyə məktəbdə komsomol təbliğatına qoşularaq nümayişkaranə tərzdə çadrasını başından atır. Sonradan idman paltarı, şalvar, köynək geyinməyə başlayır. Bacılarının naməhrəmlər qarşısında üzüaçıq görünməsi qardaşların başını məhəllə içərisində çox aşağı edir. Artıq camaat onları bir-birinə barmaqla göstərir, toyda da, yasda da qeybətlərini edirlər.
Bu vəziyyətə dözə bilməyən qardaşı Ələkbər bədxah adamların fitnə-felinə uyaraq, əlini bacı qanına bulayır. O, 1933-cü ildə 36 yaşlı bacısını bıçaqlayıb öldürür. Bəzi mənbələrə görə Səriyyənin ölümündə atasının da əli olur.
Ata isə öz sevimli oğlunun həyatını xilas etmək üçün qətli öz boynuna götürməkdən başqa çarə tapmır. O, ahıl yaşında dəhşətli qatil kimi cəmiyyətə təqdim edilir, zindana salınır.
Səriyyə Xəlilovanın qətlə yetirilməsi bütün Bakıda böyük əks-səda doğurur. Həmin günlərdə Bakının bütün iri sənaye müəssisələrində əksəriyyəti qadınlardan ibarət olan əmək kollektivləri respublikanın rəhbər orqanlarına, hətta Moskvaya müraciətlər yazır, qatilin ölüm cəzasına məhkum olunmasını tələb edirdilər.

Səriyyə Xəlilovanın dəfn mərasimi qadınların köhnə, patriarxal-mövhumatçı məişətinin dayaqlarına qarşı ciddi etiraz nümayişinə çevrilir, minlərlə qadın dəfn mərasiminə qatılır. Fabrik, zavod, kolxoz və sovxozlarda işçi və kəndli qadınlar Səriyyənin öldürülməsi ilə bağlı dərin hiddətlərini bildirərək öz hüquqları uğrunda daha inadla mübarizə aparacaqlarına and içirlər.

Azərbaycanın ilk qadın neft mühəndisi olan Füruzə Kərimovanın qızı Rəbiyyə Sultanzadə bu haqda deyir: "Anam danışırdı ki, Qadın klubunun fəalı Səriyyə Xəlilovanın həlak olduğu günü heç vaxt unutmayacaq. Onu idman kostyumu geyindiyinə görə, atası və qardaşı qətlə yetirir. Onun tabutunun arxasınca gedən bir çox qadınlar əl-ələ verərək çadralarını çıxarıb tulladılar. Bu, əsl qadın tətili idi və bu haqda onun iştirakçıları əvvəldən heç düşünməmişdilər də."

Beləliklə, qısa bir məhkəmə təşkil edilir. Səriyyənin atası ölüm cəzasına məhkum edilir. Və onu heç bir tərəddüdə yol vermədən Bayıl qazamatının həyətində güllələyirlər.
Səriyyənin öz qardaşı Ələkbər tərəfindən öldürüldüyü bütün şəhərə, həm də güc strukturlarına məlum idi. Bu hadisə Bakıda böyük əks-səda doğurur. Atasına ölüm cəzası kəsilən məhkəmədə onunla yanaşı müttəhimlər kürsüsündə əyləşən Ələkbər on il həbs cəzasına məhkum edilir.

Səriyyə Xəlilovanın xatirəsi cəmisi 1 il sonra "ismət" (digər adı - "Adətin məhvi") bədii filminin çəkilişləri ilə əbədiləşdirilir. Bu film təkcə Səriyyənin xatirəsinə yox, həm də Azərbaycanın ilk qadın təyyarəçisi Leyla Məmmədbəyovaya həsr edilir.

Filmin rejissoru Mikayıl Mikayılov öz xatirələrində yazır:
"1933-cü ildə qətlə yetirilən Səriyyə Xəlilovanın dəfni demək olar ki, bütün Bakını ayağa qaldırmışdı. Cənazə Əli Bayramov adına Qadın klubundan götürüldü. Həmin Azərbaycan qadınının obrazını ümumiləşdirərək əsərimin qəhrəmanı, peşəsini isə təyyarəçi etdim. Bu, həm kino üçün yeni əlverişli sahə, həm də simvolik mənada yüksəklərə ucalmağa səy edən Azərbaycan qadınları üçün xarakterik idi..."


"ismət" filmindən başqa, 1927-ci ildə istehsal olunmuş "Oktyabrın on illiyi" adlı sənədli filmdə Əli Bayramov adına ilk qadınlar klubunun işi və bu klubun əsasını qoyan Ceyran Bayramova ilə yanaşı Səriyyə Xəlilovanın da təşkilatçı kimi fəaliyyəti əks olunurdu.


indi "Nizami" metrosunun yaxınlığında şəninə gözəl heykəl ucaldılan "Azad qadın" heykəli çoxlarının güman etdiyi kimi təxəyyül məhsulu deyil. Onun həyati prototipi əslən şamaxılı olan Səriyyə Xəlilovadır.
intihar +26 əjdaha
bir insanın könüllü şəkildə öz həyatına son verməsidir.

neçə vaxtdı mənə yük olmuş mövzudu, gecələr də ağlımdan çıxmır. artıq yazıb qurtulmaq istəyirəm bundan.
ilk olaraq, intiharın cəsarət yaxud zəiflik olduğunu müzakirə eləmək düşüncəsizlikdir. intihar həyatdan bezəndə, çıxış yolu olmayanda, insanlardan uzaqlaşıb özünə qapananda özündən bezərkən son çarədir. Bəli, son çarə. intihar edən birinin arxasınca "kaş biraz da yaşayardı, yaxşı olacaqdı hər şey" demək düşüncəsizlikdir. Bir insan intihar edibsə, demək həyatındakı bütün ümid işıqları sönüb. Yaxşı olacaq şey indiyə qədər olardı.
Həyatınızda intihara cəhd etməmisizsə yaxud o həddə gəlməmisizsə, həyatına son vermiş birini qınamayın. 2018-də mən də intihara cəhd etmişdim, adamın nə ailə, nə dostlar, nə də başqa bir şey vecinə olmur. içdiyim dərmanlar 16 saat yuxu yatırtmışdı mənə, amma ölə bilmədim. Burdan bir yazarla danışanda "niyə yenə cəhd eləmədin? Demək sadəcə diqqət istəyirdin." Demişdi mənə. Məsələ diqqət deyil, zatən heç kim bilmədi mənim cəhdimi, sadəcə insanın yenə o həddə çatması vaxt aparır. Asan bir şey deyil intihar həddinə gəlmək. Gərək səni həyata bağlayan bütün bağlar qırılsın.

intihar nöqtəsinə gəlmiş insan bütün yolları araşdırır, amma yenə də, ən acısız ölümü axtarır. Dərman? Ya özünü asmaq? Bəlkə də, atasan özünü hündür bir binanın başından. Bu həddə gələndə artıq həyatda heç nə sənə maraqlı olmur.

Ölmək üçün səbəblərim çox olsa da, yaşamaq üçün bəhanələrlə ört-basdır edirəm həmişə. Özümü hər şeyin yaxşı olduğuna inandırmışdım demək olar. Amma 4 gün bundan əvvəl ölümünə içib sərxoş olanda, sanki üzləşmək istəmədiyim çox şey sifətimə çırpıldı. "rehber - sorgu" dinləməyə başlayanda hönkür-hönkür ağladım. Ən son 2019 yanvarda belə ağlamışdım imtahandan kəsildiyim üçün. Amma bu dəfə "mən ölmək istəyirəm" deyə ağladım. içtən, ağrıyla ağlayırdım. Həm də ölmək istəyi pik həddə idi. Neçə vaxtdı beynimdə gizlətdiyim intihar düşüncəsi içkiylə üzə çıxdı. içkili olsam da, ölüm istəyimin yaşamaq istəyimdən çox olduğunu gördüm. Həyatda olmayan hər kəsə qibtə etdiyimin fərqinə vardım.
Son günlər hər gecə intihar düşüncəsi ilə yuxuya gedirdim. Bu gün isə daha fərqi hiss edirəm, yaşamaq həvəsi var içimdə. Və hər şeyin yaxşı olacağına inanıram.

Sadəcə beynimdəki qatmaqarışıq düşüncələrə aydınlıq gətirmək istədim özümlə, sözlüyə yazmaq tamam başqadır. Bəlkə sona qədər oxuyan olarsa, çalışın ətrafınızda heç kəsi həyatdan bezəcək həddə gətirməyin.
Di sağolun, hamınız sevilirsiz...
(youtube: )
elçin həmidov +24 əjdaha
52 illik ömrə ana-ata, bacı-qardaş itkisi, ürəyində min kədər, yüzlərlə fərqli obraz sığdırsa da 10 il öncə yaşadığı tək-tənha dünyasından əbədiyyətə qovuşmuş mərhum aktyor.
qiyas ibrahimov +22 əjdaha
(bax: gijdillaq)
söyüşdən, təhqirdən və ibtidai sinif səviyyəli söz soxmalardan başqa bir fəaliyyəti olmayan şəxs. sosial media hesablarını oxuduqca bilmirsən xəstədi, dəlidi, nədi. əvvəllər marxı, lenini, nə bilim, bakunini yalayıb yutmuş siyasi savadı yüksək biri zənn edirdim, amma gəl, gör ki, düşüyün biri imiş. türk demiş evlat olsa eldivenle sevilir.

altay göyüşovla mazaqlaşması da taleyin ayrı bir ironiyasıdır.

səviyyəli solçu görmək istəyənlər buyursun. (bax: tural həmid)
#sözaltı music +19 əjdaha
D(re) akordlarının (Dmaj, Dm, d7, dsus4 və s.) olduqca "məhsuldar" olması(forma olaraq), öz törəmələri arasında nisbətən daha asan dəyişməsi və bunun çox gözəl istifadə olunduğu parçalar.


The Beatles - while my guitar gently weeps (intro, kapo 5)


Kaposuz, sadə arpeggiosu.


The Beatles - norweigan wood(kapo 2)


Eric Clapton - Layla


Metallica - mama said


Nothing else matters-ın verse və chorus hissələrini, hotel california-nın isə introsunu da buna misal göstərmək olar.
#sözaltı music +18 əjdaha

Lana del rey - heroin. Piano cover.
Lananın ən sevdiyim mahnısıdır. Kənar səslər bir az çox olub, həmçinin mikrofon yaxşı deyil-*
sözlük yazarlarının həyata dair məsləhətləri +13 əjdaha
2-3 il əvvəl heç də sevmədiyim adamdan eşidib apply eləməyə başlamışdım.

Qarpızı kəsdin. Gördün ki, kaldı, içi ağdı. Yenə zornan yeyəcəksən o qarpızı? Ona görə də,başladığın hər nədisə xoşuva gəlmədiyi yerdə burax, saxla, dayan. işi də,kitabı da insanı da.
insanın böyüdüyünü anladığı anlar +13 əjdaha
hər dəfə qohum uşaqları görəndə neçənci sinifdə oxuduqlarını soruşmaq. özüm uşaq olanda əsəbiləşirdim buna. "bir dəfə dedim bilin də" deyirdim öz-özümə. indi görürəm ki, alınmır. istər-istəməz yaddan çıxır.