bugün məsləhət təsadüfi
sözaltı sözlük
postlar Yoxlama mesaj

böyümək



facebook twitter əjdaha lazımdı izlə dostlar   mən   googlla
sözaltı günlük - sözaltı etiraf - 90-cı illərdə uşaq olmaq - keçən ayın ən bəyənilənləri - insanın böyüdüyünü anladığı anlar - azərbaycanda qadın olmaq - valideyn diktaturası - atasız böyümək - narahatlıq verən şeylər
başlıqdakı ən bəyənilən yazılar:

+29 əjdaha

9. Uşaq ikən tam olaraq nə vaxt gerçəkləşəcəyini bilməyib böyük bir maraqla arzulanan şey.
Adətən, tək başına xəstəxanaya getdiyində, əvvəllər dərin duyğularla yanaşdığın məsələlərə qarşı boş və mənasız hiss etdiyində, o güclü dostluqların çox asan pozulabiləcəyinin dəfələrlə şahidi olduğun bənzəri anlarda uşaq saflığının qalmadığını, böyüdüyünü, başqaları kimi rəngsizləşdiyini hiss etdirən məfhum.

Heç istəməsəm də yaş artdıqca o boz insanlara çevrilirəm. Laqeyd, yeknəsəq, eqoist, qaraqabaq.
Heç nəyi mənalı görmürəm. bir şeyləri mənalı edən bizik. Yerdən gül qırıb sevgilinə verdiyində o gülün dəyəri dünyalar qədər olur qarşı tərəf üçün. Digərləri üçün isə adi bir güldən ibarətdir. Məna qatan bizlərik. Dəyərli edən bizlərik. Mənim üçün isə heç nəyin dəyəri qalmır. Böyüdüyümə görədirmi, bilmirəm. Sıxılıram. Ürəyim darıxır mənasında yox. Edəcək maraqlı bir şey olsa kefim açılar deyə yox. 4 tərəfdən görmədiyim divarlar sıxır.
Belə xəyal etmirdim böyüməyi. Uşaq ikən "bunu heç vaxt etmərəm, böyüklər niyə belə edir?!" Dediyim şeylərin 80%-ni etmişəm, bəlkə də.
Yolda görüb kaş pulum olsa da kömək etsəm dediyin dilənçilərin indi çoxunun fırıldaq olduğunu bilib üzünə belə baxmadan ötüb keçmək, bir çox məsələdə qarşı çıxdığın valideynlərinə yeri gəldiyində haqq vermək, uzun-uzun danışdığın doğmalarınla indi 5 dəqiqə belə mesajlaşa bilməmək... bilmirəm, sözlük, bəlkə də, bu soyumaq, vecsizləşməkdir. Yenə o 2-3 il əvvəlki heçözüdəbilmirə qayıdıram.
Ancaq mən uşaq gözlərimə qayıtmaq istəyirəm. Bircə günlük 5 yaşıma. Səhər durum cizgi filmə baxım, günortadan axşama kimi bağçada tək başıma oyun oynayım, sonra anam üstümü bulaşdırmışam deyə hirslənib danlasın, 2 dənə ilişdirsin təpəmə. Hamama basıb çimizdirsin, girim yerimə sabah nə oyunları oynayacağımın xəyallarını quraraq yuxuya gedim.

Ps: Uşaqlığım çox gözəl keçib. 5 yaşımda ağacların başında ev qururdum özüm üçün. Yay aylarında Al qızmar günün altında yarpaqdan budaqdan çadır düzəldirdim. Evdən kartof alma oğurlayıb həyətdə bişirib yeyirdim. Torpağı qumu qazıb min cür hoqqadan çıxırdım. Mətbəxdə nə tapsam qarışdırıb dünyanın ən zəhərli qarışımın düzəldirdim. indi rayona evimizə qayıtsam edərəm? O istək, o həvəs yoxdur axı. Bir neçə dəfə yoxlasam da alınmayıb.
Uşaq ruhumu geri istəyirəm.
Artıq dayanım. Böyüməyim.

+5 əjdaha

10. böyümək uşaqlıqda qucaq açdığın adamların indi şəkillərdə gülümsəməsidi. telefon nömrəsinə baxanda gözlərinin dolmağı, amma qarşıda cavab verəcək heç kimin olmamağıdı. bayram süfrəsində boş qalan stullardı, artıq döyülməyən qapılardı. insanın yaddaşında qalan səs tonları, amma həyatda heç vaxt təkrar yaşanılmayan xatirələridi. böyümək sevdiklərinin torpağa qarışmağına alışmaq, onların adını ancaq dualarda çəkməkdi. böyümək həm də qəbirstanlıq yollarını öyrənməkdi, saatlarla danışacaq sözlərin varkən susmaqdı. və məncə böyümək heç kimin əbədi olmadığını qəbul etməkdi. hər kəsin bir gün xatirə olacağını bilib, qalanlara daha möhkəm sarılmağı öyrənməkdi.

+4 əjdaha

1. uşaq olarkən əksəriyyətin arzuladığı* mən arzulamırdım niyəsə , bununla hər şeyi edə biləcəyini düşündüyü bir şeydir. elə birdən birə olmur, bu il baxırsan iki il əvvələ, görürsən ki, böyümüsən, iki il sonra baxacaqsan bu günə, görəcəksən böyümüsən, il ildən də daha uzağa baxacaqsan bunu düşünəndə. böyümək yaxşıdır, formalaşırsan, nəsə olursan, bir fərdə çevrilib hər hansı mövqeni tutursan, amma indi hər şeyə bir qulp qoyacam ya, bu böyüməyin ən pis cəhəti odur ki, il ildən keçdikcə gecikirsən elə bil. hər şeyi də çatdırıb edə bilmirsən axı, ən azından bütün insanları tanıya bilmirsən, insanlara gecikmək pisdir, zibilə qalmış hissdir. bu gün tanımalı olduğun adamı iki il sonra tanımış olacaqsan, bi düşünün, ya da indi tanıdığınız adamlardan birini, yaxşı adamları, sevilməli adamları, nə qədər gecikir adam. indi sözlüyün canı sağ olsun, 5 il sonra gəlib bu entryni oxumaq qismət olsa, deyəcəm çocuk lan bu* glş . yəni həm yaxşıdır, həm də pis.
(bax: insanın böyüdüyünü anladığı anlar)

(baxma: ardı gələn sayımızda)

+2 əjdaha

7. üzərində o dayanılmaz hissi, məsuliyyət hissini tam mənada hiss etdiyin andan etibarən başlayır. o məsuliyyət ki, dərs oxumaq, imtahan, nə bilim belə boş şeylər yox, həqiqi məsuliyyət. hansı ki, üzərinə düşəni etməsən, çox böyük bir problem yaşana bilər yaxud kiminsə həyatını məhv edə bilərsən.
böyümək çox ağır məsuliyyətləri daşımaqdır.. və bir gün istər istəməz qarşılaşacaqsan onunla.

+3 əjdaha

12. Uşaqlıqda həddən çox arzuladığın, amma illər keçdikdən sonra bir p*x olmadığını anladığın o bioloji proses. Prefrontal korteksin inkişafının bitməsi ilə həyat al-əlvan görünmür, çox sərt hiss olunan çarəsiz biveclik formalaşır. Bir tərəfdən həyatda baş verən çətinliklərin artıq səni o qədər kədərləndirmədiyinə görə azca sevinirsən, digər tərəfdən rəngarəngliyin pozitiv və neqativ mənşəli (fərq etməz) emosiyalarda olduğunu başa düşürsən. Böyüdüyünü itirdiyin insanlar, artıq uşaq olmadığına görə "özünə və qarşındakına hörmət" əlaməti olaraq uzaqlaşdığın tanışlar, birlikdə oynadığınız oyunlarda tərk edilmiş akkauntlara filan baxıb keçmişi yada salıb qəm-qüssədə boğulursan.

+2 əjdaha

11. Böyümək mənim üçün təkcə yaşın artması deyil. Uşaqkən böyüməyi hündürlüyünlə ölçürsən, məktəbdə sinif dəyişməklə, sonra isə maaş artımı və iş yeri ilə. Amma bir gün anlayırsan ki, böyümək əslində görünməyən bir prosesdir — içində baş verən, səni sükutla dəyişdirən bir gedişatdır.

Mən böyüdükcə təkcə arzularım dəyişmir, həm də qorxularım formalaşır. Uşaqlıqda qaranlıqdan qorxurdum, indi isə ən çox itirməkdən qorxuram. Bir zamanlar böyüklərin yanında danışmaq istəyirdim, indi bəzən susmaqda hikmət görürəm. Bu dəyişikliklər psixoloji yük də gətirir, çünki böyümək məsuliyyət deməkdir. Özünə aid qərarları, başqasına təsir edən seçimləri daşımaq.

Ədəbiyyat böyüməyi çox vaxt acı bir zərurət kimi təsvir edib. Orxan Vəlinin sətirlərindəki sadəlik, Füzulinin aşiqin böyüyən dərdini izah etməsi, Dostoyevskinin qəhrəmanlarının öz içində böyümək məcburiyyəti. Çünki insan böyüdükcə həm daha azad olur, həm də daha çox bağlanır.

Qadının böyüməsi çox vaxt cəmiyyətin gözləntiləri ilə ölçülür. Onun böyüməsi sadəcə öz seçimi deyil, ətrafın “artıq ailə qurmalı”, “artıq ana olmalı” təzyiqləri ilə müşayiət olunur. Kişinin böyüməsi isə çox vaxt güclü görünmək, məsuliyyət daşımaq, heç kimə zəif tərəfini göstərməmək üzərindən tərif olunur. Hər ikisi də əslində təzyiqdir, amma hər ikisi də insanı müəyyən mənada formalaşdırır.

Filosofların böyümək haqqında dedikləri də maraqlıdır. Nietzsche böyüməyi özünü aşmaq kimi görürdü — yəni dünənki “mən”i keçmək. Sartre isə insanın böyüməsini seçimin azadlığı ilə izah edirdi: seçdikcə böyüyürsən, amma hər seçim həm də məsuliyyət deməkdir. Camus isə böyüməyi absurdun içində məna axtarmaqla bağlayırdı.

Mənim üçün böyümək indi bir az da səmimiyyət deməkdir. Çünki böyüdükcə maskaları azaldırsan. Həyatda çox şeyi sınayırsan, çox şeyi itirirsən, amma geriyə baxanda anlayırsan ki, böyümək elə bu təcrübələrin içindədir. insan hər dəfə ağrıdan qalxanda, sevdiyini qorumağa çalışanda, özünü ifadə etməyi öyrənəndə böyüyür.

Böyümək həm gözəldir, həm də ağrılı. Bir az sevinc, bir az kədər, bir az məsuliyyət. Amma ən əsası odur ki, böyümək dayanmaq deyil. Mən hər gün hələ də böyüyürəm və yəqin ki, son nəfəsimədək böyüməkdə davam edəcəm.

+1 əjdaha

2. çox qəribə şeydi,aqa.uşaqlığımızın əsas arzusu böyümək olur.böyükmək deyəndə azad olmaqı ,istədiyini etməyi,güclü olmaqı,özümüzü əsl kişi hesab etməyi istəyirdik.çünki bu cəmiyyətdə uşaqlara çox yuxarıdan aşağı baxırlar,hacı,rəsmən əzirlər ki "sən balacasan onu eləmə ,bunu eləmə,ə gə s*ydir buyana əl vurma ..." ona görə də uşaq böyüyüb özünü təsdiqləmək üçün tutuşub-yanır.qərblilər əksinə uşaqlarına olğun,ağıllı biri kimi yanaşırlar,bu da öz bəhrəsini verir.bəlkə bütün problemlərimiz bu içini s*ktiyim geridəqalmış tərbiyyə metodlarından irəli gəlir.* nəisə,bu uje ayrı temadı .hə,deməli böyüdükcə anlayırsan ki -" yox ,aqa, hərşey o qədər asan deyil,sən demə" .yəni ,"azadlıq"la birlikdə məsuliyyət,"istədiyini etmək"lə birlikdə maddi problemlər,"kişi olmaq"la birlikdə ailənə olan borcların da gəlir.özdə heç xəbərdarlıq etmədən gəlir.ona görə çoxumuz yenidən uşaqlığa("qayğısızlığa,məsuliyyətsizliyə,xoşbəxtliyə" deyə oxunur) qayıdmaq istəyir.ona görə nə istdəyivi bilmək vacibdi,hətta həyati önəm daşıyır.bunu da biz bacarmırıq,ən azından mən bacarmıram.* siz bacarırsızsa ,halaldı,atavıza da uğurlar .həyat qəribədi.* ətağa

+1 əjdaha

8. Böyüməyin ilk simptomu özgəninkiləşmə hissidir.Bu sizi əhatə edən tanış, uzanan bir əldir.illər sonra gələcək ikinci simptom artıq böyümədiyinizin, yaşlandığınızın göstəricisidir.Böyümək həm fiziki, həm də zehni bir fəaliyyətdir. və biz qaçılmaz olaraq böyüyürük.

+1 əjdaha

5. çanaqda baş verən ağrıdır. sikə paralel olan sağ tərəfdə içəri orqanların birindən gəlir o ağrı. bilmirsən nədi evdəkilərə deyəndə bilirsənki böyüyürmüşsən.

+1 əjdaha

6. artıq paltarların balacalaşmamasıdır. balaca vaxtı bir ildən o biri ilə şalvar "bric" olurdu, köynək də "triçetverti". indi olmur, uzaq başı köhnəlir. yaxın başı dəbdən düşür.



hamısını göstər

böyümək