əjdaha lazımdı
izlə
dostlar
mən
googlla
marcus aurelius
-
stoisizm
-
amor fati
-
donnie darko
-
stoicism
-
vivere militare est
başlıqdakı ən bəyənilən yazılar:
+22 əjdaha
1. insanın həyatda təməl məqsədinin xoşbəxtlik olduğunu hesab edən, bu xoşbəxtliyin isə səbəbini dünya qanunlarına uyğun həyat sürməkdə görən fəlsəfi məktəb. stoiklər əqlə, zəkaya üstünlük verərək, təbiətə uyğun yaşam sürməyi əsas qayə olaraq irəli sürürdülər. stoisizmin yaradıcısı hesab edilən zenon əxlaq fəlsəfəsində dörd əsas prinsipə arxalanırdı : uyğunluq, təmkinlilik, ədalətlilik və mülayimlik. filosof hesab edirdi ki, ağılla verilmiş hər hansı bir qərar mütləq ədalətliliyə söykənir. zenon fəlsəfəsində heraklitin dialektikasından çıxış edərək, onun alov konsepsiyasını qəbul edir, heraklitdən fərqli olaraq, buna ilahi don geydirirdi. və yazırdı : "hər şey alovdan yaranıb, alovda da məhv olcaqdır".
roma stoisizmi isə seneka nın adı ilə bağlıdır.
sifarişi verən: fövqəl insan
+13 əjdaha
3. qurucusu zenon olan antik yunan fəlsəfələrindən.
biraz panteist, individual, kozmopolit təlimdir.
bu fəlsəfəyə görə, həqiqətdə varolan hər şey maddə şəklindədir, yoxsa mücərrəddir. bu baxımdan, təbiət də tanrı iradəsinin cisimləşmiş halıdır.
insan da bu təbiətin parçası olmaqla birlikdə digər canlılardan azad düşünmə, məntiq və ağıl ilə fərqləndiyindən müdrikləşərək xoşbəxtliyə çatmalıdır.
+9 əjdaha
10. depresiyadakı insanlar üçün çox faydalı olduğunu düşündüyüm fəlsəfi düşüncə, ki, özüm də bir zamanlar istifadə etmişdim. bir növ təsəlli kimi.
sən hər hadisəyə təsir edə bilməzsən, həyat səndən asılı olmadan irəliləyir, amma sən öz daxili hüzurunu yarada bilərsən. sənin əlində olmayan hadisələr mövzusunda qayğılanma; sən nə etdiyinə, nə reaksiya verdiyinə fikir ver kimi. biri sənə belə bir hərəkət elədi, bil ki, bu dünyada onlardan çox var və s.
depressiyadakı insanın da daxili sükunətini yaratmağa ehtiyacı var. buna görə də yararı ola bilər.
yunan və roma stoası olmaq üzərə ikiyə ayrılır.
yunan stoası iradəli bir insan olmaq üçün sadəcə iradə qavramını ələ alır. roma stoası isə iradənin yanına sükunəti də mənimsəyir və ona çatmağın vacibliyini vurğulayır.
bu arada, nietzsche stoaçılığı sevmir.
+8 əjdaha
13. andrew tate və onun qəbiləsindən olan digər mağara adamları tərəfindən yetərincə təhrif və istismar edilmiş, stoaçılıqdan çox broicismə evrilmiş, amma özlüyündə müasir psixoterapiyada empirik olaraq effektiv terapiya formalarından biri kimi (koqnitiv davranış terapiyası) öz əksini tapmış fəlsəfə.
anti-intellektuallığın pik həddə çatdığı bu dövrdə stoaçılığın da red pill kişi qırıqlarının marketinq alətinə çevrilməsi o qədər də təəccüblü deyil. həmin kişi qırıqları bu fəlsəfəni "hisslərini basdır" (məhz basdır, cilovla yox), "sərt ol", "heç nəyə reaksiya vermə" kimi sırımağa çalışsalar da, stoaçılar hisslərini ən çox dilə gətirən filosoflar olub. çünki stoaçılığın təməlində hissləri basdırmaq yox, özünü rasional bir varlıq kimi hisslərindən aralamağı öyrənmək durur. yəni biz əsəb, kədər, nifrət, sevinc, xoşbəxtlik hiss etməyən maşın kimi davranmaq əvəzinə hisslərimizi dərk və müşahidə etməliyik. anlamalıyıq ki, ətrafımızda bir fırtına baş versə belə, biz bu fırtınanın dayandırmaq qüdrətinə sahib deyilik, biz özümüzü sakitləşdirməliyik, fırtına, onsuz da, gəlib keçəcək. stoaçılıq hissləri kənara tullayıb "ağıl və məntiqlə" hərəkət etmək deyil, hisslərə ağıl və məntiqlə yanaşmaq, xaosda öz təşəkkülünü tapmış təbiətlə harmoniyada olmaqdır.
fəzilətli insan budur. dünyanın bir illüziyadan ibarət olduğunu qavrayan, mövcudatını dünvəyi nemətlərdən asılılaşdırmayan, baş verəcək hər hadisəyə psixoloji olaraq hazır olan, ədalətli və təmkinli insan. işi-gücü qadınlara, fərqli etnik qruplara, fərqli cinsi orientasiyası olan adamlara nifrət qusaraq rage-baitingdən pul qazanan, kriptovalyutadan varlanacağına inanan memento mori tatulu şovinistlərin bu fəlsəfəylə əlaqəsi yoxdur.
+8 əjdaha
6. Marx'ın komunizm doktrini'nin əmələ gəlməsində rolu olan helenistik dönəmin fəlsəfə məktəblərindən biridir. Bununla rəqabətdə olan da epiküristlərdir (Epikür'ün fəlsəfəsiynən bəzi insanlarla olan münasibəti çox qəribədir).
Deməli stoaçılar dünya qardaşlığına və hərkəsin təbiət qarşısında bərabər olduğuna inanırlar. Bundan əlavə hər bir insan kral ilə eyni haqlara sahib olmalıdır. ilk öncələləri materyalist olarağ qələmə alıblar özlərini. Ancağ sonradan platoncu olan stoaçılar materyalizmnən uzağlaşıblar. Xoşbəxtlik,,sükunət(huzur) önəmlidir. Bu arada sükunətin ilk dəfə stoaçılığın mottosu olduğunu deyirlər. Lakin epikür bunu stoaçılardan əvvəl öz mottosuna çevirmişdi.
+6 əjdaha
5. stoacilara görə kədərdən uzaq durmaq üçün sevinci də yaxın qoymamaq lazımdır. sevinclər kədər yaradacaq diyə bir fikirləri var ki doğrudur. stoacilar a gore həyatı çətin şəraitdə yaşamağa öyrəşmək bu fəlsəfəni tam qavramaq üçün ilk işdir və bunun üçün bəzi yolları var. məsələn 1 gün ac qalmaq, 1 gün yuxusuz qalmaq soyuq suyla çimmək narahat yerdə yatmaq kimi ki bunlar həmdə iradəni də gücləndirir. Meditasyalari isə ən yaxın adamlarının öldüyünü fikirləşmək və ya özünüzü bədbəxt saydığınız birinin yerinə qoyub nə qədər xoşbəxt olduğunuzu fikirləşmək kimi.
ən maraqlısı marcus aurelisun meditasya yontemidir. buna görə gözlərinizi yumub özünüzü mərkəzə qoyub yuxarıya qalxıb ordan özünüzün necə göründüyüne və problerinizin və üstünlüklərinizin nə olduğuna obyektiv olaraq baxmaq.
+10 əjdaha
8. stoisizm yaxud stoaçılıq e.ə 300-cü illərdə təməli zenon tərəfindən qoyulmuş fəlsəfi məktəbdir. zəngin tacir olan zenon bir gün gəmi qəzası keçirərək əlindəki bütün varını dövlətini, çalışmalarını itirir. əvvəlcə bütün bunların niyə baş verdiyini sorğulayır, daha sonra isə kitablara yönəlir. axırda bütün baş verənləri sakitliklə qəbul edir, nə də olsa baş vermiş qəza onun əlində olan bir şey deyildi. bunu qəbullandıqdan sonra rahatladığını hiss edir və beləcə stoa fəlsəfəsi yaranmış olur. stoaçılıq baş verənlərin çoxunun əlimizdə olmadığını və sakitliklə qarşılamalı olduğunu deyir. çünki kontrol altında tuta bilmədiyimiz çox böyük şeylər var və bunları belə də qəbullanmalıyıq. bir növ xaosla rəqs etmək kimi. nəticədə bizdə kainatın bir parçasıyıq. öncədən başımıza gələcəklərə psixoloji olaraq hazırlıqlı olmalı, nələrin bizi xoşbəxt, nələrinsə də kədərləndirəcəyini anlamalıyıq. beləcə biz həqiqi rahatlığa və xoşbəxtliyə çata bilərik. şəxsi fikrimcə mənimsənilməyə dəyər fəlsəfədir. çünki bir anlıq başımıza gələn bütün hadisələri, yaxşısıyla pisiylə, sanki belədə olmalıymış kimi qəbullanıb soyuqqanlılığımızı qoruduqda azad hiss edirik. çünki bəzi şeylər həqiqətəndə dəyişilməzdir. biz onları dəyişdirməyə çalışmaqdansa, onlara ayaq uydurmalı və onlarla "rəqs" etməliyik.
+2 əjdaha
4. (baxma: stoyaçılıq)
+2 əjdaha
2. dərs keçdikləri binanın önündə iri sütunlar var imiş."stoic" sözü də sütun,nəyisə saxlayan şey mənasına gəlir.
+1 əjdaha
11. Kütləvi informasiya vasitələri ilə özünə böyük kütlə qazandırmış təsəlli vasitəsi, kasıbların dirəyi, ümidi və sığınacaq mərkəzinə çevrilmiş fəlsəfə. Ani bir ölüm, ayrılıq, çöküşlə işə yaramayacağını öyrənəcəyiniz bir şey. Nifrət etsəm də yüngülvari şeylərdə istifadə edirəm, məsələn çox da önəmli olmayan bir işim alınmayanda özümü Marcus Aureliusun sözləriylə özümü strestdən uzaq tuturam və ya lazım olmayan bir şəxsə lazım olmadığı qədər dəyər verməməyimin lazım olduğu çünki insanı incidən sözlərin və ya hərəkətlərin sizin ona verdiyiniz dəyərdən gəlir kimi qızıl məsləhətlərini xatırlayıb o şəxsi layiq olduğu yerə qoyuram. internetdə çox təbliğatı aparılır adəta 21-ci əsr propoqandasına çevrilib, iş orasıdır ki yumuşaq xarakterli olmağı stoaçılıq adı altında yeridirlər. Böyük kütləyə yayılan hər şeyin pozulmaması çətindir. Diqqətli olmaqda fayda var. Absurdizmin gerisində qalır mənim üçün amma ölmədən "Meditations"u oxuyun, itirəcəyiniz bir şey olmaz.
+2 əjdaha
14. Cəfəngiyyat. Təbiətə uyğun həyat tərzi cəfəngiyyatdı. insanın əsas məqsədi heç vaxt xoşbəxtlik olmayıb. Onlar öz məqsədinə çatanda dolayı yoldan xoşbəxtlik əldə edib.təbiətə uyğun həyat tərzi isə həyatın özünə zidd anlayışdı. insanın öz ədalət anlayışı,öz mübarizədi olmalıdı,insan öz közü ilə yanıb tutuşmalıdı. Təbiətə uyğun həyat tərzi axmaqcadı. insanı insan edən onun həyat ilə etdiyi mübarizədir. Birincil həqiqət olan bu mübarizənin qalibi olub öz həqiqətini yaradmaqdı
+1 əjdaha
7. stoicism əslində, ən bəsit formada desək hisslərimizlə yox, məntiqlə, informasiya ilə qərar verməyi müdafiə edir. yəni ən çox bilinən, belə deyək `tenet`lərindən biri də məhz budu. amor fati. başımıza gələn pis şeylərə emosional reaksiya vermək yerinə, əvvəldən bu ehtimalın həmişə olduğunu hesablamış olub buna psixoloji hazır olmağı, həmən arzu olunmaz şey baş verəndə də isterik davranmaq yerinə, bunu qəbul edib həyata normal davam etməyi təbliğ eləyir. sadə bir misal, evdən çıxmısan, birdən yağış yağır, su içində qalırsan. bir çox formada reaksiya verə bilərsən, oturub ağlaya bilərsən, əsəbləşib evə qayıda bilərsən, günün davamında ancaq deyinməyi seçə bilərsən və s, amma bir stoic bu cür bir vəziyyətdə ən məntiqli olanı düşünür, başına gələn xoşa gəlməz bir hal belə olsa, oturub ağlamaq deyinmək yerinə rasional həll tapır və bu vəziyyəti qəbul edir. amor fati`nin mənası təxminən budu.
ikinci ən çox bilinən `tenet` isə memento mori`di. hansı ki bizə öləcəyimizi xatırladır. amma bu qətiyyən bizə ölüm qorxusunu aşılamaqçün deyilən bir şey deyil. əksinə ölüm nə vaxt gəlirsə gəlsin, heç nəyi yubatmadan, balaca mənasız şeylərə ilişmədən, hər gün o ehtimalın varlığını nəzərə alaraq moral hazır olmağı istəyir. Aurelius yazmışdı ki `Bu dəqiqə ölmək ehtimalın olduğuna görə hər düşüncə və hərəkətini buna əsasən müəyyənləşdir.` (Since it is possible that you may depart from life this very moment, regulate every act and thought accordingly. EN/ Quasi fieri possit, ut confestim e vita exeas, ita singula agere et dicere et cogitare te oportet LAT)
bunlar əslində daha çox stoicism`in nisbətən modern interpretasiyası və pop cultureda məhşurlaşmış hissələridi, əlbəttə stoicism bundan daha dərindi və daha çox mövzuları əhatə edir, hər fəlsəfi ideologiya kimi stoicism də əslində necə xoşbəxt ola bilərik, necə düzgün yaşamaq lazımdır və s kimi suallara cavab verməyə çalışır və bir növ moral xəritə təklif eləyir. Aurelius`u və Seneca`nı oxuduqca, stoicism`i daha yaxşı başa düşmək, fərqli aspektlərini görmək olur.
hamısını göstər
